Dikili Klima Gaz Dolumu ve Kaçak Tespiti

Klimanın devresi kapalı ve içindeki gaz tükenmiyor. Azalıyorsa bir yerden sızıyor demektir. Kaçak bulunmadan basılan gaz aynı noktadan tekrar kaçıyor.

Dikili'de kaçakların dağılımını iki şey belirliyor: uzun boru hatları ve deniz havası.

Uzun hatlarda kaçak riski

Müstakil ve bahçeli evlerde boru hattı uzun oluyor. Uzun hat, daha çok bağlantı noktası ve daha çok risk anlamına geliyor.

Hattın açıkta kalan bölümlerinde izolasyon güneşte yıpranıyor. Çatlayan izolasyonun altında boru açıkta kalıyor ve orada yoğuşma ile korozyon başlıyor.

Toprak altından geçen hatlarda koruyucu boru yoksa nem doğrudan izolasyona geçiyor. Bu bölümlerde kaçak arama zor; hattın toprak üstündeki kısımları önce elenmek zorunda kalıyor.

Bahçe düzenlemesi sırasında kürek ya da kazma ile hasar verilen hatlar da karşımıza çıkıyor. Böyle bir çalışma yaptıysanız ve sonrasında soğutma zayıfladıysa bunu söylemeniz aramayı doğrudan hedefe yönlendiriyor.

Kıyı korozyonu

Tuzlu hava eşanjör kanatçıklarını inceltiyor ve aralarındaki ince bakır borularda delinme oluşturabiliyor.

Bu tip bir kaçak yavaş ilerliyor ve genelde birkaç sezon boyunca fark edilmiyor. Soğutmanın yıldan yıla azalması tipik belirtisi.

Kabakum tarafındaki gibi denize çok yakın konumlarda bu ihtimal daha yüksek. İç kesimdeki evlerde ise rakor kaynaklı kaçaklar öne çıkıyor.

Kaçağı nasıl arıyoruz

İlk adım ölçüm: çalışma basıncı ve hat sıcaklıkları okunup gerçekten bir eksiklik olup olmadığı belirleniyor.

Sonra bağlantı noktalarına köpük testi uygulanıyor. Ulaşılabilir noktalarda bu yöntem hızlı ve kesin sonuç veriyor.

Eşanjör şüphesi varsa elektronik kaçak dedektörü devreye giriyor. Bahçedeki dış ünitede rüzgâr sonucu bozabildiği için, ölçüm öncesi bölgeyi mümkün olduğunca kapatıyoruz.

Buradan da sonuç çıkmazsa devre kuru azotla doldurulup basınç uzun süre izleniyor. Şüphe sürüyorsa testi ertesi güne bırakıyoruz; gece boyunca değer sabit kaldıysa sızdırmazlık kanıtlanmış oluyor.

Yöntemlerin ayrıntısını kaçak arama yazımızda anlattık.

Dolum nasıl yapılıyor

Kaçak kapatıldıktan sonra devredeki gaz geri kazanım cihazına alınıyor, sistem vakumlanıyor ve şarj etiketteki gram değerine göre tartıyla yapılıyor.

Uzun hatlarda ek şarj hesabı ayrıca yapılıyor. Cihazın etiketinde fabrika şarjının kaç metreye kadar yeterli olduğu yazıyor; aşan her metre için ilave gaz gerekiyor.

Bu hesap atlanırsa şarj yanlış oluyor ve iki yönde de zarar veriyor. Az gazda yağ dolaşımı bozuluyor, çok gazda yoğuşma basıncı yükselip kompresör akımı artıyor.

Vanayı açıp gazı havaya vermek yerine geri kazanım cihazı kullanıyoruz; salınım hem mevzuata aykırı hem de gereksiz.

Gaz azaldığını nasıl anlarsınız

En erken belirti soğutmanın sinsi biçimde zayıflaması. Cihaz normal görünüyor, fan dönüyor, hava geliyor; ama oda hedefe eskisi kadar çabuk inmiyor.

İkinci işaret bakır bağlantı üzerinde beliren buz. Devredeki gaz azalınca buharlaşma basıncı da düşüyor ve o nokta çiy noktasının altına iniyor.

Üçüncüsü cihazın hiç dinlenmeden çalışması; hedefe ulaşamadığı için tam yükte takılı kalıyor.

Bu işaretleri fark ettiğinizde cihazı zorlamayın. Yağ gazla birlikte dolaştığı için gaz azaldığında kompresör yağsız kalmaya başlıyor.

Hangi gazla çalışıyoruz

Bugünkü cihazların neredeyse tamamı R32, bir önceki nesilde R410A yaygın, eski cihazlarda R22 çıkabiliyor.

Cihazınızdaki gazı dış ünitenin etiketinden görebilirsiniz. Aradaki farkları R32 ve R410A yazımızda anlattık.

Yapılan işin kaydı

İşlem sırasında okunan basınç ve sıcaklık değerlerini size yazılı olarak bırakıyoruz.

Gelecek serviste aynı ölçümler tekrarlandığında aradaki fark görülebiliyor. Kıyıda korozyonun ilerleme hızını takip etmenin en pratik yolu bu.

Kaçağın tam olarak nerede bulunduğunu da söylüyoruz. Bir rakorda bulunup sıkılan kaçakla, hiç bulunamayıp üstüne gaz basılan bir devre çok farklı iki durum; ikincisi birkaç ay sonra aynı yere dönmek demek.

Geri kazanım zorunluluğu

Devreden çıkarılan gazın havaya verilmesi mevzuata aykırı. Sistem boşaltılırken gaz geri kazanım cihazına alınıyor.

Bu, servis seçerken sorabileceğiniz somut bir soru. Cevabı net alamıyorsanız işin nasıl yapılacağını konuşmakta fayda var.

Toplanan akışkan, mevzuata uygun biçimde bertaraf edilmek ya da yeniden işlenmek üzere teslim ediliyor.

Yeni montajda gaz hesabı

Fabrikadan gelen şarj, üreticinin öngördüğü bir hat uzunluğu içindir ve bu değer cihazın etiketinde metre olarak belirtilir.

Müstakil evlerde hat bu sınırı sık aşıyor. Aşan her metre için ilave şarj gerekiyor ve bu hesap montajda yapılmalı.

Yapılmazsa cihaz daha ilk gününden eksik şarjla devreye giriyor. Kullanıcı bunu arıza sanıp servis çağırıyor; oysa sorun montajdan kalıyor. Yeni montaj sonrası soğutma beklediğinizden zayıfsa bu hesabın yapılıp yapılmadığını sormanız yerinde olur.