Klima gaz kaçağı nasıl bulunur?

Telefonda en sık duyduğumuz cümlelerden biri şu: "Geçen yıl gaz bastırmıştık, yine soğutmuyor." Bu cümle neredeyse her zaman aynı şeyi anlatıyor. Geçen yıl gaz basılmış ama kaçak aranmamış.

Klimanın soğutma devresi kapalı bir sistem. İçindeki gaz yakıt gibi tükenmez, buharlaşıp gitmez. Bir yerden dışarı sızmadığı sürece cihaz ömrü boyunca aynı gazla çalışır. Dolayısıyla "gaz azalmış" tespiti, tek başına bir teşhis değil; bir sorunun belirtisi.

Kaçak arama bir yöntem sırası: kolaydan zora, ucuzdan pahalıya ve dıştan içe doğru ilerliyor. Amacımız işi kendiniz yapmanız değil, size teklif edilen işlemin doğru olup olmadığını anlayabilmeniz.

Önce kaçak var mı, ne kadar var?

Her zayıf soğutma gaz kaçağı değil. Kirli filtre, tıkalı eşanjör, zayıflamış fan ya da yanlış kapasite seçimi de aynı şikâyeti üretir. Bu yüzden ilk iş, gerçekten gaz eksiği olup olmadığını ölçmek.

Sisteme manifold bağlanır, çalışma basıncı ve hat sıcaklıkları okunur. Aşırı ısınma ve aşırı soğuma değerleri, gazın az mı yoksa fazla mı olduğunu söyler. Basınç düşükse ve devre normal çalışıyorsa gaz eksiği ihtimali güçlenir.

Kaçağın hızı da bilgi verir. Üç yılda bir azalan bir sistemle üç ayda boşalan bir sistem farklı yerlerden kaçırır. Yavaş kaçaklar genelde rakorlarda, hızlı kaçaklar boru hasarında ya da eşanjör deliğinde olur.

Kaçak en çok nerede çıkıyor?

Sahada tuttuğumuz kayıtlara göre sıralama şöyle.

Rakor bağlantıları. İç ve dış ünitedeki havşalı bağlantılar. Montaj sırasında yeterince sıkılmamış, fazla sıkılıp çatlamış ya da havşası düzgün açılmamışsa buradan sızar. Sökme takma yapılmış cihazlarda ihtimal daha yüksek, çünkü her sökümde bağlantı yeniden yapılıyor.

Dış ünite servis vanası. Vana gövdesi ve kapağının altındaki iğne. Kapak sıkı kapatılmamışsa yıllar içinde buradan yavaş bir kayıp olur.

Bakır boru hattı. Duvardan geçen, kanalda ilerleyen ya da dışarıda açıkta kalan boru. Ezilme, titreşimle sürtünme, bir vidanın delmesi ya da sahilde korozyon tipik sebepler. Balkona sonradan yapılan kapatmalarda borunun bir mobilyayla ezildiğini gördük.

İç ünite eşanjörü. Alüminyum kanatçıklar arasındaki ince bakır borularda korozyon deliği. Deniz kenarındaki cihazlarda ve sert temizlik kimyasalı kullanılmış cihazlarda daha sık.

Kaynak noktaları. Fabrika lehimleri ya da daha önce yapılmış bir onarımın lehimi.

Yöntem 1: Köpük testi

En eski ve en basit yöntem. Bağlantı noktalarına köpük çözeltisi sürülür, basınç altındaki devrede kaçak varsa kabarcık oluşur.

Ucuz, hızlı ve kesin. Ancak yalnızca ulaşabildiğiniz yerde çalışır. Duvar içindeki bir boruya ya da eşanjörün ortasındaki bir deliğe köpük süremezsiniz. Yavaş kaçaklarda kabarcığın oluşması dakikalar alabilir, sabır ister.

Rakor ve vana kontrolünde ilk başvurduğumuz yöntem bu. Kaçakların önemli bir kısmı zaten burada çıktığı için çoğu işi burada bitiriyoruz.

Yöntem 2: Elektronik kaçak dedektörü

Havadaki soğutucu akışkan buharını algılayan cihaz. Prob bağlantı ve boru boyunca gezdirilir, konsantrasyon arttığında sesli uyarı verir.

Köpüğün ulaşamadığı yerlerde işe yarar: eşanjör kanatçıkları arası, dar boşluklar, kapalı hacimler. Hassasiyeti yüksek olduğu için çok yavaş kaçakları da yakalar.

Sınırı şu: rüzgârlı ortamda ve açık alanda yanıltır. Gaz dağıldığı için cihaz noktayı gösteremez. Dış ünitede rüzgâr varsa önce bölgeyi kapatmak, mümkünse rüzgârsız bir zaman dilimini seçmek gerekir. Ayrıca ortamdaki başka kimyasallar yanlış alarm üretebilir.

Yöntem 3: Azot basınç testi

Kanıt değeri en yüksek yöntem. Devredeki gaz geri kazanılır, sisteme kuru azot basılır ve manometre okunarak beklenir.

Bekleme süresi işi belirler. On beş dakikada basınç düşmediyse bu bir şey kanıtlamaz; çok yavaş kaçaklar saatler içinde kendini gösterir. Şüpheli durumlarda geceye bırakmak en sağlıklısı. Ertesi gün basınç aynıysa devre sızdırmıyor demektir.

Azot tercih edilmesinin sebebi kuru ve inert olması. Nemli hava basmak, devreye rutubet sokar ve daha büyük sorun yaratır. Basınç değeri cihazın tasarım değerine göre seçilir; aşırı basınç eşanjöre zarar verebilir.

Bu test aynı zamanda onarımın kanıtı olarak da kullanılır. Kaçak giderildikten sonra tekrar azot basılır; basınç tutuyorsa iş bitmiştir.

Yöntem 4: UV boya

Sisteme floresan boya katılır, cihaz bir süre çalıştırılır ve şüpheli bölgeler UV lambayla taranır. Kaçak noktasında boya birikir ve karanlıkta parlar.

Bulunması zor, çok yavaş kaçaklarda son çare olarak işe yarar. Dezavantajı, sonucu görmek için beklemek gerekmesi ve boyanın sistemde kalması. Yağ uyumu olmayan bir boya kullanılırsa uzun vadede sorun çıkarabilir, bu yüzden ölçülü kullanıyoruz.

Yöntem 5: Vakum tutma testi

Sistem vakumlanır ve vakum pompası kapatıldıktan sonra vakum değeri izlenir. Değer yükseliyorsa ya kaçak vardır ya da devrede nem kalmıştır.

Sızdırmazlık ve nem kontrolünü aynı anda yapması avantaj. Ancak kaçağın yerini göstermez, sadece varlığını söyler. Bu yüzden diğer yöntemlerle birlikte kullanılır.

Bulunduktan sonra ne yapılıyor?

Kaçağın türü işlemi belirliyor.

Rakor kaçağında bağlantı sökülür, havşa gözden geçirilir, gerekirse yeniden açılır ve tork değerinde sıkılır. Çoğu vakada bu yeterli oluyor.

Boru hasarında hasarlı bölüm kesilir ve yeni parça lehimlenir. Hasar uzun bir hat boyunca yayılmışsa hattın komple yenilenmesi daha doğru olur.

Eşanjör deliğinde karar cihazın yaşına bağlı. Eşanjör değişimi maliyetli bir işlem ve eski bir cihazda ekonomik olmayabilir. Bu durumda yenileme konuşulur — ömür ve yenileme yazımızda değerlendirme kriterlerini yazdık.

Onarım bittikten sonra sistem yeniden vakumlanır ve gaz etiket değerinde tartılarak basılır. Kaçak arama bölümünü atlayıp doğrudan bu adıma geçen bir servis, işin yarısını yapıyor demektir.

Kaçak aramanın süresi

Rakorlardan çıkan bir kaçak yarım saatte bulunur. Duvar içindeki bir boru ya da eşanjördeki ince bir delik saatler alabilir, bazen ikinci bir ziyaret gerektirir.

Bu yüzden randevu alırken şikâyeti detaylı anlatmanızı istiyoruz. Cihazın kaç yaşında olduğu, daha önce gaz basılıp basılmadığı, soğutmanın ne kadar sürede zayıfladığı — bunlar nereye bakacağımızı belirliyor.

Kaçağı önlemek mümkün mü?

Tamamen değil ama olasılığı düşürmek mümkün. Montajın düzgün yapılması, bağlantıların tork değerinde sıkılması ve devreye alma öncesi sızdırmazlık testi yapılması en belirleyici etken.

Sonrasında düzenli bakım işe yarıyor. Yılda bir yapılan kontrolde basınç ölçülür; hafif bir düşüş varsa kaçak henüz küçükken bulunur. Kompresörün gazsız çalışıp zarar görmesi bu şekilde önlenir.

Sahilde ek olarak korozyon koruması önem kazanıyor. Dış ünitenin tatlı suyla düzenli yıkanması, eşanjördeki incelmeyi geciktiriyor.

Aliağa ve çevresinde

Kaçak tespiti ve gaz dolumu için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'ye gidiyoruz. Cihazın markasını ve soğutmanın ne zamandır zayıfladığını söyleyin; kaçak aramayı dolumdan önce planlayalım.

0531 887 49 62 · Servis talebi