Tatile çıkarken klima ne yapılmalı?

Tatile çıkarken klima ne yapılmalı? Uzun süre evden ayrılırken bu çoğu zaman düşünülmeyen bir başlık oluyor. Oysa cihazın kapatılma biçimi, dönüşte karşılaşılacak tabloyu belirliyor: küf kokusu, damlama ya da hiç çalışmama.

Uzun süre kapalı kalacak bir evde cihaz için yapılacaklar kısa bir liste; her maddenin bir gerekçesi var.

Kapatmadan önce fanı çalıştırmak

Bu, listenin en önemli maddesi ve en çok atlanan maddesi.

Klima soğuturken iç ünitenin eşanjörü ıslanıyor; havadaki nem orada yoğuşuyor. Cihaz kumandadan kapatıldığında bu ıslaklık olduğu gibi kalıyor.

Kapalı bir evde, karanlık ve nemli bir yüzey, üzerinde toz da varsa küf için ideal ortam oluyor. İki hafta sonra dönüldüğünde cihaz çalıştırılır çalıştırılmaz odaya yayılan koku bu şekilde oluşuyor.

Önlemi basit: kapatmadan önce cihazı fan modunda yarım saat çalıştırmak. Soğutma durduğu için yeni yoğuşma olmuyor, dönen hava eşanjörü kurutuyor.

Bazı modellerde bu işlemi otomatik yapan bir işlev var; kapatma sonrası fan bir süre daha dönüyor. Cihazda böyle bir özellik varsa devrede olduğundan emin olmak yeterli.

Elektrik kesilmeli mi

Burada iki farklı görüş dolaşıyor ve ikisi de kısmen doğru.

Klima kapalıyken bile az miktarda elektrik tüketiyor; kumandayı dinleyen devre sürekli açık duruyor. Bu tüketim çok düşük ve tek başına sigortayı indirmek için yeterli gerekçe değil.

Asıl gerekçe farklı: yıldırım ve şebeke dalgalanması. Uzun süreli yokluklarda, özellikle fırtına mevsiminde, cihazın kontrol kartı korumasız kalıyor. Sigortayı indirmek bu riski kaldırıyor.

Ama önemli bir istisna var. Isı pompası ya da ısıtma yapan bazı cihazlarda karter ısıtıcısı bulunuyor; kompresör yağını ısıtıp içinde soğutucu akışkan birikmesini engelliyor. Bu ısıtıcı cihaz kapalıyken de çalışıyor.

Kışın uzun süreli yoklukta sigorta indirilirse, dönüşte cihazı hemen çalıştırmamak gerekiyor. Elektrik verildikten sonra birkaç saat beklenip öyle çalıştırılıyor. Bu bekleme atlanırsa kompresör sıvı akışkanla kalkmaya çalışıyor ve bu, kompresörü kaybettiren hasarlardan biri.

Uzun süre çalışmamanın kendi etkisi

Kısa tatiller için sorun yok. Aylarca kapalı kalan cihazlarda ise iki şey oluyor.

Birincisi yağın çökmesi. Kompresör yağı hareketsiz kaldıkça yerleşiyor. İlk çalıştırmada dolaşıma girmesi zaman alıyor.

İkincisi contaların kuruması. Servis vanaları ve bağlantılardaki elastomer parçalar hareketsizken sertleşiyor; mikro kaçaklar bu dönemde başlıyor. Kışın hiç kullanılmayan cihazların yazın "gazı azalmış" çıkmasının bir sebebi bu.

Kışın ayda bir kez, on beş dakika fan modunda çalıştırmak bu iki etkiyi de azaltıyor.

Drenaj tarafı

Yoklukta fark edilmeyen ama dönüşte kendini gösteren bir başlık.

Drenaj hattında biriken su, cihaz uzun süre çalışmayınca duruyor. Durgun suda biyofilm oluşuyor ve hattı daraltıyor. Dönüşte cihaz çalıştırıldığında su tahliye olamıyor ve iç üniteden damlıyor.

Uzun yokluk öncesi tahliye hattının bir kez temiz suyla yıkanması bunu önlüyor. Hat tıkalıysa zaten gitmeden önce anlaşılıyor — hiç değilse tavanı ıslatmadan.

Balkondan ya da cepheden dışarı çıkan tahliye ucu varsa, açık olduğu kontrol edilmeli. Böcek yuvası ve yaprak tıkanmanın klasik sebepleri.

Filtreleri gitmeden önce temizlemek

Filtre temizliği dönüşe bırakılan işlerden biri ama gitmeden önce yapmak daha mantıklı.

Sebebi şu: filtredeki toz organik madde içeriyor. Kapalı ve nemli bir evde bu tabaka küflenmenin başladığı ilk yüzey oluyor. Temiz bir filtreyle bırakılan cihaz dönüşte çok daha az koku üretiyor.

İkinci sebep pratik: dönüşte filtre yıkanırsa cihazın kullanılabilmesi için filtrenin kuruması bekleniyor. Sıcak bir günde eve girip cihazı hemen çalıştıramamak can sıkıcı oluyor.

Filtreler ıslak takılmıyor; bu, doğrudan koku ve küf üretiyor. Gölgede tamamen kuruduktan sonra yerine oturtuluyor.

Kısa ve uzun yokluk aynı şey değil

Birkaç günlük bir yokluk için bu listenin tamamı gerekmiyor.

Bir haftaya kadar süren yokluklarda fan modunda kurutma ve filtre kontrolü yeterli oluyor. Sigorta indirmek bu sürede anlamlı bir kazanç sağlamıyor.

İki hafta ve üzerinde drenaj kontrolü ile sigorta konusu devreye giriyor. Nemli konutlarda cihazı yüksek ayarda bırakma kararı da bu eşikten sonra tartışılıyor.

Sezonluk kapanışta, yani yazlık bir konutun kışa bırakılmasında ise liste tamamen uygulanıyor; üstüne dış ünite tarafı ve elektrik kesimi sonrası bekleme kuralı ekleniyor.

Cihazı çalışır bırakmak gerekiyor mu

Bazı durumlarda cevap evet.

Rutubetli konutlarda tamamen kapalı bir ev, dönüşte küf kokusuyla karşılamak anlamına gelebiliyor. Bodrum katta, deniz kenarında ya da havalandırması zayıf dairelerde bu gerçek bir sorun.

Böyle yerlerde cihazı tamamen kapatmak yerine yüksek bir sıcaklığa ayarlayıp bırakmak bir çözüm. Cihaz çoğu zaman durur; ortam belirli bir eşiği aştığında kısa süre çalışıp nemi alır.

Uzaktan kontrol varsa daha esnek bir yol var: cihaz kapalı bırakılıyor, dönüş tarihine yakın uzaktan açılıyor. Nem sorunu olan konutlarda haftada bir kez uzaktan kısa bir çevrim çalıştırmak da mümkün.

Evde bitki ya da hayvan kalıyorsa hesap tamamen değişiyor; orada sıcaklık artık konfor değil, güvenlik meselesi.

Dış ünite tarafı

Uzun yoklukta dış üniteyi örtmek yaygın bir alışkanlık ama tavsiye edilmiyor.

Sebebi şu: kapalı bir örtü altında nem hapsoluyor. Kanatçıklar ıslak kalıyor, korozyon hızlanıyor. Ayrıca örtü altı kemirgenler ve böcekler için elverişli bir yuva oluyor; kablo yalıtımı bu şekilde zarar görüyor.

Amaç yaprak ve dal düşmesini engellemekse, üniteyi tamamen sarmayan bir üst gölgelik yeterli. Yanlar açık kalıyor, hava dolaşımı sürüyor.

Deniz kenarında, tuzlu havanın etkili olduğu konumlarda, uzun yokluk öncesi kanatçıkların temiz suyla durulanması korozyonu belirgin biçimde yavaşlatıyor.

Yazlık konutlarda sezon kapanışı

Yazlık konut, tatil yokluğundan farklı bir durum: cihaz aylarca kapalı kalıyor ve konut denetimsiz duruyor.

Burada ek olarak iki iş yapılıyor. Birincisi iç ünitenin tam temizliği — sezon sonunda eşanjörde ve tahliye tavasında biriken kirin kışı orada geçirmemesi gerekiyor. Sezon başında yapılan temizlik geç kalmış bir temizlik oluyor.

İkincisi tahliye ucunun kapatılması. Boş bir konutun kuruyan tahliye hattı, böcek ve kokunun içeri girdiği bir yol haline gelebiliyor. Uca takılan basit bir kapak bunu önlüyor; sezon açılışında çıkarılması unutulmamak kaydıyla.

Deniz kenarındaki konutlarda dış ünite kanatçıklarının durulanması bu listenin en çok karşılığını veren maddesi; tuz tabakası kış boyunca ıslak kalırsa korozyon tek sezonda gözle görülür hale geliyor.

Dönüşte ilk çalıştırma

Cihazı doğrudan en düşük ayarda çalıştırmak yerine kısa bir sıra izlemek daha sağlıklı.

Önce fan modunda on dakika: bu sürede havayı ve sesi dinlemek gerekiyor. Yeni bir titreşim ya da sürtünme sesi varsa fan tarafında bir şey değişmiş demek.

Sonra normal ayarda soğutma. İlk yarım saatte iki şey izleniyor: soğutma başlıyor mu ve drenajdan su geliyor mu. İkisi de olması gerektiği gibiyse cihaz sorunsuz uyanmış oluyor.

Koku sürüyorsa fan çalıştırmakla geçmez; iç ünite temizliği gerekiyor. Bu, filtre yıkamakla karışmasın — koku genellikle eşanjör ve tahliye tavasından geliyor.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de klima bakımı, iç ünite temizliği ve arıza tespiti için ADEK Klima'ya ulaşabilirsiniz. Yazlık konutlarda sezon açılışı ve kapanışı için ayrı bir kontrol sırası uyguluyoruz.