Klima hiç durmadan çalışıyor
İki ihtimal var: ya hedefe ulaşamıyor ya da ulaştığını fark edemiyor. Ayrım bağımsız bir termometreyle başlıyor.
Cihaz hiç kesmiyor; sabahtan akşama kadar çalışıyor. Bu, iki farklı şeyin belirtisi olabiliyor: ya hedefe ulaşamıyor ya da ulaştığını fark edemiyor. İkisi tamamen farklı yollara çıkıyor ve ayrımı basit bir karşılaştırmayla başlıyor.
Sürekli çalışmanın sebepleri nedir ve birbirinden nasıl ayrılıyor?
İlk karşılaştırma
Ayrım için iki değer gerekiyor: hedef sıcaklık ve ortamın gerçek sıcaklığı. Ortam hedefin üzerindeyse cihaz doğru davranıyor; hedefe ulaşamadığı için çalışmaya devam ediyor. Ortam hedefe ulaşmış ama cihaz hâlâ çalışıyorsa, cihaz bunu fark edemiyor demek.
Bu ölçüm bağımsız bir termometreyle yapılıyor; cihazın kendi göstergesi bu karşılaştırmada kullanılmıyor. Termometre cihazın üflemesinden uzağa, oturma seviyesine konuyor.
İki değer arasındaki fark, aramanın hangi yöne gideceğini belirliyor.
Bu tek adım, gereksiz parça değişimlerinin büyük bölümünü baştan önlüyor.
Hedefe ulaşamıyorsa
Bu grupta cihaz görevini yapıyor ama yük onu aşıyor. Kapasite yetersizse cihaz sıcak günlerde hiç kesmiyor; ılıman günlerde normal davranıyor.
Mekânın ısı kazancı artmış olabiliyor: yalıtım, güneş yükü, artan kişi sayısı ya da yeni eklenen ısı kaynakları. Kapılar ve pencereler açık kalıyorsa soğutulan hava sürekli kaçıyor. Cihaz tarafında ise kapasite kaybı olabiliyor: düşmüş hava debisi, azalmış akışkan, kapanmış dış ünite yüzeyi.
Bu ayrım ölçümle yapılıyor: emiş ve üfleme sıcaklık farkı yerindeyse cihaz aklanıyor.
Fark düşükse cihaz tarafında arama sürüyor.
Ulaştığını fark edemiyorsa
Bu grupta sorun cihazın okuduğu değerde. Oda sensörü hatalı değer üretiyorsa cihaz ortamı olduğundan sıcak sanıyor ve kesmiyor. Sensörün yerinden çıkması ya da yanlış konumda olması aynı sonucu veriyor.
Cihazın emiş ağzının önündeki bir engel, sensöre ulaşan havayı değiştiriyor. Kumandada oda sensörü seçeneği bulunan cihazlarda kumandanın bulunduğu yer de belirleyici oluyor.
Kart tarafındaki bir sorun da benzer davranış üretebiliyor; ancak sensör doğrulanmadan karta geçilmiyor.
Ölçümde sensör direnci sıcaklığa göre okunuyor ve okunan değer gerçek sıcaklıkla karşılaştırılıyor.
Ayar kaynaklı olanlar
Bazı tablolarda cihaz tamamen doğru davranıyor. Hedef sıcaklık çok düşük ayarlanmışsa cihaz o değere ulaşamayacağı için hiç kesmiyor.
Sürekli çalışma modu ya da güçlü soğutma modu devredeyse cihaz hedefe bakmadan çalışıyor. Fan modunda çalışan bir cihaz zaten sürekli hava üflüyor; kompresör devrede olmasa bile "hiç durmuyor" görünüyor. İnverter cihazlarda kompresör tamamen durmak yerine devrini düşürüyor; bu, sürekli çalışma olarak algılanıyor ama normal davranış.
Bu son madde en sık karşılaşılan yanlış anlama oluyor.
Ayarlar kontrol edilmeden teknik arama başlatılmıyor.
Sürekli çalışma her zaman kötü mü
Hayır; bazı koşullarda istenen davranış bu. Uzun ve dengeli çalışma, nem almayı sağlıyor ve sıcaklık dalgalanmasını azaltıyor. İnverter cihazlar zaten bu mantıkla tasarlanıyor: düşük devirde uzun süre çalışmak, sık kalkıp durmaktan verimli.
Kalkış sayısının azalması kompresör ömrü açısından da avantaj sağlıyor. Sorun, cihazın hedefe hiç ulaşamadan tam kapasitede sürekli çalışması oluyor.
Bu ayrım, tüketim faturasında da kendini gösteriyor.
Bu yüzden şikâyet değerlendirilirken cihazın hangi devirde çalıştığı da soruluyor.
Tüketim tarafı
Sürekli çalışma şikâyeti çoğu zaman faturayla birlikte geliyor. Cihaz hedefe ulaşamadan tam kapasitede çalışıyorsa tüketim doğrudan artıyor.
Bu durumda tüketimi düşüren şey cihaza müdahale değil, yükü azaltmak oluyor. Gölgeleme, kapı ve pencere düzeni, yalıtım ve iç ısı kaynaklarının azaltılması ilk sırada geliyor. Cihaz tarafında ise bakım durumu belirleyici: kirli bir eşanjör ve dolmuş filtre tüketimi yükseltiyor.
Ölçüm değerleri kayıtlıysa gerileme somut olarak görülebiliyor.
Bu değerlendirme yapılmadan cihaz değiştirmek çoğu zaman aynı sonucu veriyor.
Yerinde bakılanlar
Sıra şöyle işliyor. Bağımsız termometreyle ortam sıcaklığı ölçülüp hedefle karşılaştırılıyor. Emiş ve üfleme sıcaklık farkı okunuyor.
Hava debisi ölçülüyor, filtre ve eşanjör yüzeyi değerlendiriliyor. Manifold bağlanıp basınçlar ve aşırı ısıtma alınıyor.
Oda sensörünün konumu ve direnci kontrol ediliyor.
Ayarlar, mod ve fan kademesi gözden geçiriliyor. Değerler yerindeyse mekânın ısı kazancı değerlendiriliyor ve sonuç servis formuna yazılıyor.
Çok üniteli sistemlerde
Tek dış üniteye birden çok iç ünitenin bağlandığı sistemlerde tablo farklı okunuyor. Dış ünite, iç ünitelerden herhangi biri çalıştığı sürece devrede kalıyor. Bir odada cihaz kapatılmış olsa bile dış ünitenin çalışması sürekli çalışma sanılıyor.
Isı geri kazanımlı olmayan sistemlerde farklı modların çakışması da bekleme üretiyor.
Bu yüzden şikâyet değerlendirilirken diğer ünitelerin durumu soruluyor. Sistemin tamamı kapatıldığında dış ünitenin durup durmadığı kontrol ediliyor.
Termometrenin yeri
Bu şikâyette ölçümün nerede yapıldığı sonucu doğrudan değiştiriyor. Cihazın üflemesinin doğrudan üzerine gelen bir termometre gerçek oda sıcaklığını göstermiyor. Güneş alan bir yüzeyde ya da elektronik cihazın yakınında yapılan ölçüm de yanıltıyor.
Ölçüm oturma seviyesinde, cihazdan uzak ve gölgede bir noktada yapılıyor. Birkaç noktada ölçüm alınması, hava dağılımı sorununu da ortaya çıkarıyor.
İki nokta arasındaki belirgin fark, sorunun kapasitede değil dağılımda olduğunu gösteriyor.
Sürekli çalışma ve bakım ilişkisi
Bakım durumu, bu şikâyetin en sık atlanan sebebi oluyor. Dolmuş bir filtre hava debisini düşürüyor; cihaz aynı havayı defalarca işliyor ve hedefe ulaşamıyor.
Kirlenmiş eşanjör yüzeyi ısı alışverişini zorlaştırıyor. Kapanmış dış ünite yüzeyi ısıyı atamıyor ve kapasite düşüyor. Bu üçü bir arada olduğunda cihaz sürekli çalıştığı hâlde ortam soğumuyor.
Bakım sonrası alınan ölçümler, kapasitenin geri gelip gelmediğini gösteriyor.
Şikâyet ne zaman başladı
Bu sorunun cevabı çoğu zaman sebebi doğrudan gösteriyor. Cihaz kurulduğundan beri hiç kesmiyorsa kapasite hesabı sorgulanıyor. Bu sezon başladıysa mekânda ya da cihazda bir değişiklik aranıyor.
Tadilat, cam değişimi, eklenen cihazlar ve artan kişi sayısı yükü değiştiriyor. Bakım atlanmışsa cihaz tarafındaki gerileme öne çıkıyor.
Bu bilgi olmadan aynı ölçümler yapılsa bile yorumlanması zorlaşıyor.
Bu işi biz yapıyoruz
Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de sürekli çalışma şikâyetinde ölçümlü tespit yapıyoruz. Bağımsız bir termometreyle ölçtüğünüz oda sıcaklığını ve hedef ayarı iletmeniz, ayrımı baştan yapıyor.