Klima bakımında en sık yapılan 7 hata

Bakım çağrılarının bir bölümü, önceki bakımın bıraktığı sorunu düzeltmek için geliyor. Aşağıdaki yedi hatanın dördü kullanıcı tarafında, üçü servis tarafında yapılıyor ve hepsi cihazda görülebilir bir iz bırakıyor.

Her maddede ne olduğu, cihazda nasıl göründüğü ve doğrusunun ne olduğu yazıyor.

Hata 1: Filtre yıkamayı bakım saymak

En yaygın olanı bu. Tamamen kullanıcı tarafında.

Filtre havayı ilk karşılayan parça oluyor ama tuttuğu tozun bir bölümü her zaman arkaya geçiyor ve orada, gözle görülmeyen yüzeylerde birikmeye devam ediyor. Yıllarca yalnız filtre yıkanan bir cihazda eşanjör kanatçıkları arasında koyu bir tabaka birikmiş oluyor.

İz belirgin: filtreler tertemizken üfleme zayıfsa ve koku varsa arkadaki yüzeyler yıllardır açılmamış demek.

Doğrusu ayrımı görmekten geçiyor. Filtre yıkama on beş günde bir yapılan kullanıcı işi; bakım yılda bir yapılan, gövdenin içine giren ayrı bir işlem.

Karışıklığın bir sebebi de filtrenin bakımın tek görünen parçası olması. Panel açıldığında göze çarpan yer orası; eşanjör ve tahliye tavası, filtre kafesi çıkarılmadan görünmüyor bile.

Bu yüzden filtresi düzenli yıkanan bir cihazın kullanıcısı, cihazın hiç ihmal edilmediğini düşünüyor. Ölçüyle bakıldığında ise on yıl boyunca yalnız filtresi yıkanmış bir cihazın hava debisi belirgin biçimde düşmüş oluyor.

Hata 2: Islak filtreyi yerine takmak

İkinci hata birincinin hemen yanında duruyor ve iyi niyetle yapılıyor.

Yıkanan filtre acele edilip nemli takıldığında gövde içinde küf üretiyor. Sonuç iki üç gün içinde kokuyla kendini gösteriyor ve sıcak havada belirginleşiyor.

Filtre gölgede, tam kuruyana kadar bekletiliyor. Kalorifer üstünde ya da doğrudan güneşte kurutulmuyor; ikisi de plastik kafesi çarpıtıyor.

Hata 3: Dış üniteyi yanlış yönde ve yüksek basınçla yıkamak

Bu üçüncüsü servis tarafında yapılıyor. Bıraktığı hasar kalıcı.

Dış ünitenin kanatçıkları, elle bile eğilebilecek kadar ince alüminyumdan yapılıyor. Yüksek basınçlı su dıştan içe doğru tutulduğunda kanatçıklar yatıyor ve hava geçişi daralıyor; temizlik yapılmış ama kesit küçülmüş oluyor.

İz gözle görülüyor: yüzeye yandan bakıldığında düzgün sıra bozulmuş, bazı bölgeler ezilmiş görünüyor.

Doğrusu suyun içten dışa, yani havanın çıktığı yönün tersine verilmesi ve basıncın sınırlı tutulması. Yatmış kanatçıklar sonradan tarakla açılabiliyor ama ilk hâline dönmüyor.

Hata 4: Tahliye tavasını atlamak

Dördüncüsü de servis tarafında. Bakımın en çok atlanan bölümü burası.

Tava gövdenin içinde; çıkarılması zaman alıyor ve yerine oturtulması dikkat gerektiriyor. Yüzeysel bir bakımda eşanjöre sprey sıkılıp geçiliyor.

İz şu: bakımdan hemen sonra damlama başlıyor. Çözülen kirlilik tavaya iniyor, zaten daralmış olan çıkışı kapatıyor.

Doğrusu tavanın ve tahliye hattının bakımın parçası sayılması. Bakım sonrası hattın açık olduğu, cihaz çalıştırılıp dışarıdaki uçtan su geldiği görülerek doğrulanıyor.

Hata 5: Ölçmeden gaz basmak

Beşincisi listenin en pahalı maddesi.

Soğutmama şikâyetinin sebebi çoğu zaman gaz tarafında değil hava tarafında oluyor: kirli bir eşanjör, tıkalı bir filtre ya da devri düşmüş bir fan aynı şikâyeti üretiyor. Ölçüm almadan devreye akışkan eklenmesi bu cihazlarda fazla şarj üretiyor.

Fazla şarjın izi belirgin: cihaz soğutuyor ama tüketim yükseliyor, kalın boruda yoğun buzlanma görülüyor ve kompresör kısa aralıklarla duruyor.

Doğrusu sıralamada. Önce hava tarafı temizleniyor, sonra devre değerleri ölçülüyor. Gaz eksikse bir kaçak var demek; kaçak bulunmadan yapılan dolum bir sezon sonra aynı yere geri geliyor.

Hata 6: Sprey ürünü bakım yerine koymak

Altıncısı kullanıcı tarafında. Son yıllarda yaygınlaşıyor.

Marketlerde satılan temizlik ürünleri yüzeydeki hafif kirliliği çözüyor; işe yaradıkları bir aralık var. Sorun, bunların yıllık bakımın yerine geçtiği düşüncesinde.

Ürün tavanın dibindeki kalın tabakaya ulaşmıyor. Üstelik çözdüğü kirliliği tavaya indiriyor; daralmış bir tavada bu, damlamayı başlatıyor.

Doğrusu ürünü iki bakım arasında ek olarak kullanmak. Koku birkaç gün sonra geri geliyorsa kaynak yüzeyde değil tavada.

Hata 7: Bakımı arıza çıkana kadar ertelemek

Yedincisi zamanlamayla ilgili ve iki taraf da payına düşeni alıyor.

Bakım çoğu zaman takvimle değil arızayla hatırlanıyor: sezonun ortasında, cihaz durduğu gün. O noktada yapılan iş bakım değil onarım oluyor ve maliyeti farklı bir yerde duruyor.

Sezonun en sıcak haftasında randevu bulmak da zorlaşıyor; cihaz en çok ihtiyaç duyulan günlerde bekliyor.

Doğrusu bakımı sezon dışına almak. İlkbahar başı ya da sezon kapanışı, hem cihazın hem takvimin en uygun olduğu dönem oluyor.

Yedisinin ortak sebebi

Listeye toplu bakıldığında hataların birbirinden bağımsız olmadığı görülüyor.

Dördü doğrudan zamandan çıkıyor. Tavayı çıkarmak, filtreyi tam kurutmak, ölçüm alıp beklemek ve bakımı sezon dışına planlamak; hepsi ek süre isteyen işler. Süre kısıldığında ilk atlanan bölümler bunlar oluyor.

Üçü ise bir yanlış eşitlemeden geliyor: görünen temizliğin çalışan cihaz anlamına geldiği varsayımı. Filtresi parlayan, gövdesi silinmiş bir cihaz, eşanjörü tıkalıyken de aynı görünüyor.

Bu yüzden bakımın sonucu görünüşle değil, üfleme ve tahliye gibi ölçülebilir iki üç gözlemle değerlendiriliyor.

Bir de sekizincisi var

Listeye girmeyen ama sonucu hepsinden çok etkileyen bir alışkanlık daha var: bakımın kayıt bırakmadan yapılması.

Kayıt tutulmayan bir cihazda yukarıdaki yedi hatanın hangisinin yapıldığı sonradan anlaşılamıyor. Ölçüm değerleri yoksa cihazın bir yıl içinde gerileyip gerilemediği bilinemiyor.

Bu yüzden yedi maddenin hepsinin panzehiri aynı yerde toplanıyor: yapılan işin ve alınan değerlerin yazıya geçmesi.

Yazılı bırakılan tek bir sayfa, ertesi yıl gelen ekibin nereden başlayacağını belirliyor.

Hangi hatanın yapıldığı nasıl anlaşılıyor

Cihazın durumuna bakarak geriye doğru okunabiliyor. Her hatanın kendi izi var.

Filtre temiz, üfleme zayıf: birinci hata. Bakımdan sonra koku: ikinci. Dış ünite kanatçıkları yatmış: üçüncü. Bakımdan hemen sonra damlama: dördüncü. Soğutuyor ama tüketim yüksek: beşinci.

Bu okuma bir suçlu aramak için değil, bir sonraki bakımda nereye bakılacağını belirlemek için yapılıyor.

Servis formunda hangi bölümlerin açıldığı tek tek yazılıysa bu sorgunun çoğu zaten cevaplanmış oluyor.

Bakım isterken sorulacak iki soru

Bakım randevusu alırken iki soru, yukarıdaki hataların çoğunu baştan eliyor.

Birincisi: tahliye tavası çıkarılıp temizlenecek mi? Cevap net değilse yapılacak iş yüzeysel kalıyor.

İkincisi: ölçüm alınacak mı ve değerler yazılı bırakılacak mı? Ölçüm yoksa cihazın gerilemesi bir sonraki yıl karşılaştırılamıyor.

İki soruya da evet diyen bir bakımda yukarıdaki yedi hatanın altısı zaten yapılmıyor.

Hataların bedeli nerede görünüyor

Yedi maddenin sonucu aynı yerde toplanmıyor; her biri farklı bir kalemde çıkıyor.

Birinci ve altıncı hata elektrik tüketiminde birikiyor. Tıkalı bir eşanjörle çalışan cihaz hedefe geç ulaşıyor ve kompresör daha uzun süre devrede kalıyor.

İkinci ve dördüncü hata konforda görünüyor: koku ve damlama. İkisi de cihazın çalışmasını durdurmuyor, yalnız yaşamayı zorlaştırıyor.

Üçüncü hata kalıcı kapasite kaybı bırakıyor; yatmış kanatçık geri açılsa bile ilk hâline dönmüyor.

Beşinci hata doğrudan kompresöre yükleniyor ve listenin parça değişimiyle sonuçlanabilen tek maddesi.

Yedinci hata ise diğer altısının hepsinin gecikmeli faturası oluyor.

Çözemediyseniz biz bakalım

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de klima bakımı yapıyoruz. Tava ve tahliye hattı bakımın parçası; ölçüm değerleri ve açılan bölümler forma işleniyor.