Kışın kapatılan klima nasıl korunur

Sezon biterken en sık sorulan şey dış ünitenin örtülüp örtülmeyeceği. Örtü, kışın cihaza zarar veren üç etkenden yalnız birine karşı işe yarıyor; yanlış uygulandığında diğer ikisini büyütüyor.

Aşağıda önce kışın gerçekte neyin zarar verdiğine, sonra örtme kararına ve kapatma sırasına bakıyoruz.

Kışın zarar veren üç etken

Duran bir cihazda yıpranma durmuyor. Yalnız biçim değiştiriyor.

Birincisi nem. Gövde içinde kalan su ve dışarıdan giren rutubet, kanatçık yüzeyinde ve tahliye tavasında kış boyunca sürmeyen değil, tam tersine hiç kesilmeyen bir ıslaklık bırakıyor. Metal bu ortamda oksitleniyor, tavadaki tabaka ise beslenmeye devam ediyor.

İkincisi durağanlık. Aylarca dönmeyen fan yatağında yağ bir noktada toplanıyor; contalar sıkıştıkları yerde kuruyor.

Üçüncüsü canlılar. Rüzgârdan korunaklı, kuru ve kapalı bir gövde kemirgen ve böcek için uygun bir yer oluyor. Kablo yalıtımına verilen zarar kışın en pahalı hasarı.

Örtü neyi çözüyor, neyi bozuyor

Örtü yalnız üçüncü etkene karşı gerçek bir işe yarıyor: canlı girişi. Bir de yaprak, tohum ve kar birikmesini engelliyor.

Buna karşılık en sık kullanılan örtü tipi, cihazı tepeden tırnağa saran su geçirmez branda oluyor ve tam da bu tip birinci etkeni büyütüyor.

Kapalı branda altında hava dolaşımı bitiyor, gövde içindeki nem dışarı çıkamıyor ve yoğuşarak yüzeyde kalıyor; sonuçta örtünün önlemesi beklenen ıslaklık örtünün kendisi yüzünden artmış oluyor. Kışı örtüsüz geçirmiş bir cihazın kanatçığı çoğu zaman brandayla sarılmış olandan daha temiz çıkıyor.

İkinci sorun ters yönde: sıkı bir branda, kemirgen için içeri girdikten sonra kimsenin göremeyeceği bir barınak oluyor.

Örtülecekse nasıl örtülüyor

Karar örtme yönündeyse biçim, örtünün kendisinden çok belirleyici oluyor. Nasıl örtüldüğü, neyle örtüldüğünden önemli.

Yalnız üst yüzey örtülüyor. Amaç yağmuru, karı ve yaprağı üstten kesmek; yanlar ve alt taraf açık kalıyor ki gövde havalansın.

Örtü gövdeye yapışık değil, birkaç parmak boşluk bırakacak biçimde sabitleniyor.

Su geçirmez branda yerine hava geçiren bir malzeme tercih ediliyor. Naylon çuval ve poşet kullanılmıyor.

Fan ızgarasının önü hiçbir koşulda kapatılmıyor. Kışın ısıtmada kullanılan bir cihazda örtü zaten söz konusu olmuyor.

Kapatmadan önce kurutma

Sezonu kapatırken yapılan tek işlem varsa o kurutma. Kışın çıkacak sorunların çoğu buradan çıkıyor.

Cihaz son kez soğutmada çalıştıktan sonra kapatılmıyor; fan modunda yarım saat bırakılıyor.

Bu süre eşanjör yüzeyindeki suyu ve tahliye tavasındaki ıslaklığı alıyor, böylece küf ve tortunun kış boyunca ihtiyaç duyduğu sürekli nem ortadan kalkmış oluyor. Tavada kalan su kışın buharlaşırken tortuyu dipte bırakıyor ve o tortu ertesi sezonun tıkanmasını hazırlıyor.

Cihazda kurutma ya da fan kurutma adı taşıyan bir işlev varsa bu iş onunla yapılıyor; yoksa fan modu en yüksek devirde çalıştırılıyor.

Filtre ve tava

Kışa girmeden filtreler son kez yıkanıyor ve tam kuruduktan sonra yerine takılıyor.

Nemli takılan filtre, kapalı gövde içinde küf üretiyor ve sezon açılışındaki kokunun kaynağı oluyor.

Cihazın yıllık bakımı sezon sonuna alınabiliyorsa kışa temiz bir tavayla girilmiş oluyor; bu, sezon başında sıra beklememeyi de sağlıyor.

Tahliye hortumunun dışarıdaki ucuna kesiti daraltmayan bir koruma takılıyor. Ucun tamamen tıkanması ise sonraki sezonda hattın içinde birikmiş suya dönüyor.

Sigorta indirilsin mi

Yaygın alışkanlık, kışın cihazın sigortasını indirmek yönünde. Bunun iki yüzü var.

Sigortayı indirmek yıldırım ve dalgalanma riskini kesiyor; uzun süre boş kalan evlerde tercih ediliyor.

Öte yandan besleme kesilince kompresörün karter ısıtıcısı da çalışmıyor ve akışkan yağın içine göç ediyor. Bu, ertesi sezonda beklemeden çalıştırma yapıldığında kompresöre yükleniyor.

Pratik çözüm ikisini birden sağlıyor: sigorta kışın inik kalıyor, sezon açılışında ise cihaz çalıştırılmadan yarım gün önce kaldırılıyor.

Ayda bir çalıştırmak gerekiyor mu

Kışın cihazı ara ara çalıştırmak sık duyulan bir öneri. Cevap cihazın tipine göre değişiyor.

Arkasındaki düşünce doğru: dönen bir fan yatağı ve hareket eden yağ, durağanlık zararını azaltıyor.

Ancak dış hava sıcaklığı düşükken soğutma modunda çalıştırma cihazı zorluyor; bu koşulda çalıştırılan bir cihaz kendini korumak için durup duruyor.

Isıtma yapabilen bir cihazda kısa bir ısıtma çalışması bu işi güvenle görüyor. Yalnız soğutma yapan bir cihazda ise kışın çalıştırma denenmiyor; ilkbaharda hava ısındığında yapılan tek bir çalıştırma yeterli oluyor.

Kıyı ve sanayi bölgesinde ek yük

Aliağa çevresinde kışın iki ek etken devreye giriyor ve ikisi de dış üniteyi hedefliyor.

Kıyı hattında tuz, rüzgârla birlikte kanatçık yüzeyine yapışıyor ve nemle birleşince oksitlenmeyi belirgin biçimde hızlandırıyor. Çandarlı ve Dikili'de denize bakan cephelerde bu, kanatçık dibinde beyazımsı bir tabaka olarak görülüyor.

Sanayi ve ana yol çevresinde ise partikül birikimi cihaz durduğu hâlde sürüyor; kanatçık yüzeyi bütün kış boyunca, hiç çalışmadan kirleniyor ve ilkbaharda temizlenmesi gereken bir tabaka birikmiş oluyor.

Bu iki bölgede sezon sonunda dış ünitenin durulanması, kışı belirgin biçimde daha az izle atlatmayı sağlıyor.

Yıllık bakım sezon sonuna mı alınıyor

Bakımın hangi uçta yapılacağı, kışa nasıl girileceğini doğrudan belirliyor.

Sezon sonunda yapılan bakımda cihaz kışa temiz bir eşanjör ve boş bir tahliye tavasıyla giriyor. Tavada kalan tortu kış boyunca beslenemiyor, yüzeydeki kirlilik neme tutunacak bir zemin bulamıyor.

Sezon başında yapılan bakımda ise cihaz kışı kirli geçiriyor ve ilkbaharda temizlenen yüzeyler, bir kış boyunca oksitlenmiş olarak karşılanıyor.

İkisi arasında ikinci bir fark daha var: sezon sonu takvimi boş oluyor. Haziran sonunda randevu birkaç gün bekliyor, ekim başında aynı iş ertesi güne alınabiliyor.

Isıtmada da kullanılan cihazlarda sıralama değişiyor; orada bakım kış öncesine değil, iki mevsim arasındaki geçiş dönemine konuyor.

Kışın ısıtmada kullanılan cihaz

Yukarıdaki hazırlığın çoğu, yalnız soğutmada kullanılan cihaz için geçerli.

Isıtmada çalışan bir cihazda örtü hiç söz konusu olmuyor; gövdenin havalanması çalışmanın koşulu.

Bu cihazlarda kışın ayrı bir konu devreye giriyor: dış ünitenin altında biriken buz. Isıtma sırasında dış ünite yoğuşma üretiyor ve bu su, soğukta zeminde donuyor.

Cihazın altında suyun serbestçe akabileceği bir boşluk bırakılıyor. Doğrudan zemine oturtulmuş bir dış ünite kışın kendi ürettiği buzun içinde kalıyor ve alttaki tahliye deliği kapanıyor.

Kar yağan günlerde dış ünitenin üstü ve fan ızgarasının önü açılıyor; birikmiş kar hava geçişini kesiyor.

Kışa girmeden yapılacakların sırası

Yukarıdakileri tek bir akışa dizmek gerekirse şu sıra çıkıyor.

Son çalışmadan sonra yarım saat fan modunda kurutma. Filtrelerin yıkanıp tam kurutulması. Dış ünitenin durulanması ve çevresindeki yaprakla dalın alınması. Tahliye ucunun kontrolü ve koruma takılması. Üstten, boşluklu ve hava geçiren bir örtü. En sonda sigortanın indirilmesi.

Altı adımın tamamı bir öğleden sonrasına sığıyor ve sezon açılışındaki çağrıların büyük bölümünü ortadan kaldırıyor.

Kışın çıkan iki şikâyet

Cihaz kapalıyken de iki şikâyet geliyor ve ikisi de hazırlıkla ilgili.

Birincisi koku. Kapatılmadan önce kurutulmamış bir cihazın gövdesinde kalan nem, kapalı bir odada zamanla kendini duyuruyor. Cihaz çalışmadığı hâlde koku geldiği için sebebi başka yerde aranıyor.

İkincisi ses. Rüzgârlı günlerde dış üniteden gelen çarpma sesi, çoğu zaman gevşemiş bir panelden ya da kötü sabitlenmiş bir örtüden geliyor. Branda ucunun serbest kalan bir bölümü fan ızgarasına vurduğunda kanatları eğebiliyor.

İkisi de kışın ortasında çözülebilen sorunlar; ama ikisi de sezon sonunda yarım saat ayrılarak baştan önlenebiliyor.

Kışa hazırlığı biz yapalım

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de sezon sonu bakımı, dış ünite durulaması ve kışa hazırlık yapıyoruz. Kıyı hattındaki cihazlarda tuz birikimi ayrıca değerlendiriliyor.