Boyahane ve solventli ortamda klima

Boyahane, laboratuvar ve solvent kullanılan atölyelerde iklimlendirme, konfor sorusundan önce bir güvenlik ve kapsam sorusu. Bu ortamlarda klima, çoğu zaman beklenen işi yapan cihaz değil.

Solventli ortamlarda cihaz yerleşimi sonucu doğrudan belirliyor; bakım tarafındaki farklar da buradan doğuyor.

Havalandırma ile klima aynı iş değil

Bu ortamlarda en sık yapılan varsayım, klimanın havayı temizlediği ya da yenilediği.

Split klima dışarıdan hava almıyor. Ortamdaki aynı havayı emiyor, soğutuyor ve geri veriyor. Havadaki buharı ortamdan uzaklaştırmıyor; yalnız dolaştırıyor.

Solvent buharının uzaklaştırılması havalandırmanın işi. Egzoz sistemi, taze hava girişi ve gerektiğinde noktasal emiş bu görevi yapıyor.

Klimanın rolü ise sıcaklık kontrolü; havalandırmayla getirilen taze havanın şartlandırılması da buna dahil. Bu ayrım yapılmadığında iki hata birden ortaya çıkıyor: havalandırma yetersiz kalıyor ve klima, taşımaması gereken bir yükün altında sürekli çalışıyor.

Cihaz nereye kurulmuyor

Solvent buharı bulunan bir hacimde cihaz yerleşimi, konfor değil güvenlik ölçütüyle yapılıyor.

Buharın yoğunlaştığı bölge, kullanılan maddenin havadan ağır ya da hafif olmasına göre değişiyor. Çoğu solvent buharı havadan ağır olduğu için zemine yakın bölgede birikiyor.

Bu yüzden emiş noktaları ve elektrikli ekipmanın konumu bu birikime göre planlanıyor.

Genel yaklaşım şu: elektrikli cihazlar, buharın yoğunlaştığı hacmin dışında tutuluyor. Sıcaklık kontrolü gerekiyorsa üniteler bitişik alanlara ya da havalandırmayla ayrılmış bölgelere yerleştiriliyor.

Kanallı sistemlerde ise ünite tamamen ayrı bir hacimde kalabiliyor; hava kanalla taşınıyor. Bu, bu tip ortamlarda tercih edilen çözümlerden biri.

Nihai karar, ortamın sınıflandırmasına ve tesisin kendi değerlendirmesine göre veriliyor; standart bir konfor cihazı her hacme kurulmuyor.

Solvent buharının cihaza etkisi

Güvenlik başlığının yanında bir de cihazın kendisine gelen etki var.

Solvent buharı, plastik parçalarda ve conta malzemelerinde zamanla bozulma üretiyor. Panjur yatakları, kablo yalıtımları ve conta yüzeyleri kırılganlaşıyor.

Isı geçiş yüzeylerinde ise farklı bir tablo çıkıyor: buhar, tozla birlikte kanatçık aralarında yapışkan bir tabaka oluşturuyor. Bu tabaka kuru fırçayla alınmıyor.

Boyahanelerde ek olarak boya zerrecikleri bulunuyor. Bunlar filtreye ulaştığında gözenekleri hızla kapatıyor; geçenler ise eşanjörde ince bir film bırakıyor.

Elektrik tarafında da etki var: kart yüzeyinde biriken kalıntı, nemle birlikte iletkenlik sorunları üretiyor. Bu yüzden bu ortamlarda cihaz ömrü, aynı yaştaki bir ofis cihazına göre belirgin biçimde kısa oluyor.

Bakım burada nasıl değişiyor

Bakım aralığı ve içeriği bu ortamlara göre yeniden düzenleniyor.

Filtre. Haftalık kontrol seviyesine iniyor. Ön filtre kullanımı, asıl filtrenin ömrünü uzatıyor.

Sökümlü temizlik. Yapışkan tabaka nedeniyle yüzeysel temizlik yetmiyor; fan çarkı ve eşanjör düzenli olarak sökülerek yıkanıyor.

Kimyasal seçimi. Kullanılan temizlik ürününün yüzeydeki kalıntıyla ve cihaz malzemesiyle uyumlu olması gerekiyor.

Elektrik bölümü kontrolü. Kart, klemens ve konnektörlerde kalıntı ve oksitlenme aranıyor.

Kayıt. Her ziyarette kirlilik durumu ve alınan ölçümler yazılıyor; aralığın doğru olup olmadığı buradan görülüyor.

Bu düzen kurulmadığında cihaz sezon ortasında duruyor ve üretimi doğrudan etkiliyor.

Sıcaklık ve nem üretimi etkiliyor

Bu ortamlarda iklimlendirme yalnız çalışan konforu için değil; işin kendisi için de gerekli olabiliyor.

Boya ve kaplama işlerinde kuruma süresi, sıcaklık ve nem oranına doğrudan bağlı. Nem yüksekse yüzeyde matlaşma ve tutunma sorunları çıkıyor.

Laboratuvar ve kalite kontrol alanlarında ise ölçüm sonuçlarının tekrarlanabilirliği için ortam koşulunun sabit tutulması gerekiyor.

Bu durumlarda hedef bir konfor aralığı değil, tanımlanmış bir çalışma aralığı oluyor. Ortam sürekli izleniyor ve kayıt tutuluyor.

Kayıt aynı zamanda üretimde çıkan bir sorunun ortam koşuluyla ilişkili olup olmadığını göstermeye yarıyor. Bu tip alanlarda cihaz seçimi, kesintisiz çalışma ve yedeklilik göz önünde tutularak yapılıyor.

Elektrik ve güvenlik başlıkları

Solvent kullanılan alanlarda elektrik tarafı ayrı bir dikkat istiyor. Ortamda buhar bulunan hacimlerde kullanılacak ekipmanın uygun sınıfta olması gerekiyor; standart bir konfor cihazı bu sınıfa girmiyor. Bu yüzden çözüm çoğu zaman cihazı hacmin dışına almak oluyor: ünite ayrı bir bölümde, hava kanalla taşınıyor.

Havalandırmanın kesilmesi durumunda ne olacağı da planlanıyor: bazı tesislerde egzoz durduğunda üretim de duruyor.

Klima ile havalandırmanın birbirini etkilememesi gerekiyor. Emişi güçlü bir egzoz, şartlandırılan havayı doğrudan dışarı atıyor; taze hava girişi dengelenmezse ortamda basınç farkı oluşuyor.

Bu denge, iki sistemin birlikte planlanmasıyla kuruluyor; ayrı ayrı kurulduklarında birbirlerinin işini bozuyorlar.

Karar öncesi netleşmesi gerekenler

Bu ortamlarda sistem planlanırken cevaplanan sorular teknik olduğu kadar operasyonel.

Hangi maddeler kullanılıyor ve buharları nerede yoğunlaşıyor.

Havalandırma mevcut mu, kapasitesi yeterli mi.

Sıcaklık ve nem, üretimin gerekliliği mi yoksa konfor mu.

Cihaz hacmin içinde mi dışında mı konumlanacak.

Kesintisiz çalışma gerekiyor mu.

Bakım için hangi aralık gerçekçi.

Altı sorunun cevabı hem sistem tipini hem de bakım planını belirliyor. Cevaplar netleşmeden yapılan bir kurulum, bu ortamlarda kısa sürede yenilenmesi gereken bir sistem üretiyor.

Geçici ve mevsimlik çözümler

Bu ortamlarda yaz aylarında sıcaklık dayanılmaz hâle geldiğinde geçici çözümlere başvuruluyor; sınırlarının bilinmesi gerekiyor.

Taşınabilir cihazlar. Sıcak havayı atacak bir yol gerekiyor; pencereden verilen esnek kanal çoğu zaman yetersiz kalıyor ve odaya geri sızıntı oluyor.

Fanla hava hareketi. Ortamın buharını da hareketlendirdiği için havalandırma düzeniyle birlikte değerlendiriliyor; emiş noktalarının işini bozmaması gerekiyor.

Çalışma saatlerini kaydırmak. En sıcak saatlerde boya ve solventli işlerin durdurulması, hem konfor hem kalite tarafında fark üretiyor.

Üçü de kalıcı çözümün yerini tutmuyor. Kalıcı düzen, havalandırma ve iklimlendirmenin birlikte planlanmasıyla kuruluyor.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de atölye ve üretim alanları için keşif, sistem değerlendirmesi ve sık aralıklı bakım programı yapıyoruz. Ortam koşulu gerektiren alanlarda ölçüm değerleri her ziyarette kayda geçiriliyor.