Tek büyük cihaz mı, iki küçük cihaz mı?

Aynı hacim için iki yol var: tek büyük klima ya da iki küçük klima. Karar çoğu zaman görüntüye ve maliyete göre veriliyor; oysa dağılım, yedeklilik ve kısmi kullanım tarafında belirgin farklar var.

İki seçenek farklı durumlarda öne çıkıyor; karar da birkaç ölçüte bakılarak veriliyor.

Tek cihazın sınırı dağılımda

Bir cihaz belirli bir yöne üflüyor ve etkisi bu akışın ulaştığı hacimle sınırlı.

Geniş ya da uzun bir mekânda tek noktadan verilen hava, uzak köşelere ulaşmıyor. Cihazın önü fazla soğuyor, uzak bölüm sıcak kalıyor.

Sensör de cihazın üzerinde olduğu için hedefe ulaştığını görüp kesiyor; mekânın geri kalanı hesaba girmiyor.

Bu tabloda kapasiteyi büyütmek sonucu değiştirmiyor. Sorun kapasitenin azlığı değil, havanın gitmemesi.

L biçimli mekânlarda, kolon ve bölmelerle ayrılmış alanlarda bu sınır daha da belirgin oluyor. Bu yüzden hacim büyüdükçe ya da geometri karmaşıklaştıkça, kapasitenin bölünmesi tek çözüm hâline geliyor.

İki cihazın kazandırdıkları

Kapasiteyi bölmek üç somut fayda üretiyor.

Dağılım. Hava iki noktadan veriliyor; mekânın tamamı benzer koşula geliyor.

Kısmi kullanım. Yalnız kullanılan bölüm şartlandırılabiliyor. Bu, tüketimde doğrudan fark üretiyor.

Yedeklilik. Biri arızalandığında diğeri çalışmaya devam ediyor. Kesintiye gelmeyen mekânlarda bu belirleyici bir başlık.

Dördüncü bir fayda da düşük yükte çalışma: iki küçük cihaz, tek büyük cihazın kısa çevrim yaptığı koşulda daha dengeli çalışabiliyor.

Buna karşılık iki cihaz iki dış ünite demek — cephede yer ve görüntü sorunu üretiyor. Bu noktada multi split sistemler devreye giriyor: tek dış ünite, iki iç ünite.

Bakım tarafında ise iki cihaz, iki ayrı bakım kalemi anlamına geliyor.

Tek cihazın öne çıktığı durumlar

Bölmek her zaman doğru değil; bazı yerleşimlerde tek cihaz daha mantıklı kalıyor.

Hacim küçük ve düzgün geometriliyse. Havanın ulaşamayacağı bir köşe yoksa ikinci cihaz gereksiz.

Kullanım tek noktada yoğunlaşıyorsa. Oturma ya da çalışma alanı belirli bir bölgedeyse, dağılım sorunu doğmuyor.

Cephede yer kısıtlıysa. İkinci dış ünitenin konumlanacağı uygun bir alan yoksa.

Bakım erişimi zorsa. Her ek cihaz, sonraki her bakımda ek iş demek.

Bu durumlarda tek ve doğru boyutlandırılmış bir cihaz, iki küçük cihazdan daha iyi sonuç veriyor. Belirleyici olan cihaz sayısı değil; hacmin geometrisi ve kullanım biçimi oluyor.

Kapasite bölünürken hesap değişiyor

İki cihaz seçilirken sık yapılan bir hata var: toplam kapasiteyi ikiye bölmek.

Doğru yaklaşım, her bölümün kendi yükünü hesaplamak. Güneş alan taraf ile gölgede kalan taraf aynı yükü taşımıyor.

Cam alanı, cephe yönü ve içerideki ekipman her bölüm için ayrı değerlendiriliyor. Sonuç genellikle eşit olmayan iki cihaz oluyor; bu normal ve doğru olan. İkinci nokta, iki cihazın birbirini görmemesi: karşılıklı üfleyen iki ünite, birbirinin sensörünü yanıltıyor ve ikisi de erken kesiyor.

Üçüncüsü kontrol: iki cihazın ayrı ayrı mı yoksa tek noktadan mı yönetileceği baştan belirleniyor. İşletmelerde bu, ayar tartışmasını da bitiren bir karar.

Bakım ve ömür karşılaştırması

Karar yalnız ilk kurulumu değil, sonraki yılları da etkiliyor.

İki cihaz, iki filtre, iki eşanjör ve iki dış ünite demek. Bakım süresi ve kapsamı buna göre artıyor.

Buna karşılık her cihaz daha düşük yükte çalıştığı için mekanik yorulma azalıyor; kısa çevrim de daha az görülüyor.

Arıza tarafında tablo değişiyor: tek cihazlı bir mekânda arıza, mekânın tamamen şartlandırmasız kalması demek. İki cihazlı düzende ise kısmi konfor sürüyor.

Yenileme de kademeli yapılabiliyor: cihazlar farklı yıllarda değiştirilerek yük zamana yayılıyor. Bu üç başlık, özellikle işletmelerde kararın uzun vadeli tarafını oluşturuyor.

Karar için sorulacaklar

Seçim yapılırken cevaplanan sorular kısa bir liste oluşturuyor.

Hacmin geometrisi nasıl. Uzun, L biçimli ya da bölmeli mi.

Kullanım tek bölgede mi yoğunlaşıyor.

Bölümler farklı zamanlarda mı kullanılıyor.

Cihazın durması kabul edilebilir mi.

Cephede iki dış üniteye yer var mı.

Bakım erişimi nasıl.

Altı sorunun cevabı, çözümü genellikle tek bir seçenekte topluyor. Kapasite hesabı ise bu karardan sonra, her bölüm için ayrı yapılıyor.

Mevcut cihaza ikinci cihaz eklemek

Bazı durumlarda karar baştan değil, sonradan gündeme geliyor: bir cihaz var ama yetmiyor.

Bu noktada ilk yapılan şey mevcut cihazı değerlendirmek. Yetersizlik gerçekten kapasiteden mi geliyor, yoksa kirlilik, düşük hava debisi ya da eksik şarjdan mı?

Ölçüm yapılmadan eklenen ikinci cihaz, birinci cihazın sorununu çözmüyor; yalnız üzerini örtüyor. Ölçüm sonucunda cihaz sağlıklı çıkarsa ikinci cihaz gündeme geliyor ve konumu, mevcut cihazın ulaşamadığı bölgeye göre seçiliyor.

Elektrik tarafı da yeniden değerlendiriliyor: hat, sigorta ve toplam yük ikinci cihazı kaldırıyor mu. Bu iki kontrol yapıldığında ekleme kararı sağlam bir zemine oturuyor.

Ses ve konfor tarafındaki fark

Cihaz sayısı, konforun nasıl hissedildiğini de değiştiriyor.

Tek büyük cihaz, hedefe ulaşmak için yüksek devirde çalışıyor; bu hem sesi hem de üfleme hızını artırıyor. Yakınında oturan kişi hava akımını belirgin biçimde hissediyor.

İki küçük cihaz aynı işi daha düşük devirde paylaşıyor. Ses düşüyor, üfleme yumuşuyor ve doğrudan akım şikâyeti azalıyor.

Yatak odası ve çalışma alanı gibi sessizliğin önemli olduğu mekânlarda bu fark, kararın kendisini belirleyebiliyor. Buna karşılık iki cihaz iki ses kaynağı demek; ikisi de kötü konumlandırılmışsa toplam rahatsızlık artabiliyor. Bu yüzden karar verilirken yalnız sayı değil, her cihazın nereye bakacağı da birlikte planlanıyor.

Yardım gerekirse

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de keşif, yük hesabı ve cihaz sayısı değerlendirmesi yapıyoruz. Kapasite bölünecekse her bölüm için ayrı hesap çıkarılıyor.