Sökülen klima nasıl taşınır ve bekletilir?

Sökülen bir klimanın taşınması ve bir süre bekletilmesi, işin en az sökme kadar belirleyici bölümü. Yanlış taşınan ya da uygunsuz koşulda bekletilen bir cihaz, yeniden kurulduğunda sökülmeden önceki performansını vermiyor.

Taşıma sırasında dikkat edilenler, bekleme koşulları ve yeniden kurulum öncesi kontroller birlikte ele alınıyor.

Dik taşımanın sebebi

Dış ünitenin dik konumda taşınması, en çok tekrarlanan ama en az açıklanan kural. Sebebi kompresörün içinde: gövdenin alt bölümünde bir miktar yağ bulunuyor ve bu yağ orada kalmak zorunda.

Ünite yan yatırıldığında yağ, emiş ve basma bağlantılarına doğru hareket edebiliyor. Bu durumda yağ, olmaması gereken yerlere geçiyor.

Cihaz bu hâlde çalıştırıldığında iki sonuç çıkıyor: kompresör yağsız kalıyor ve sisteme giden yağ ısı geçiş yüzeylerini kaplıyor. Zorunlu durumlarda cihaz kısa süreliğine yatırılmışsa, kurulumdan sonra bir süre dinlendirilmesi ve yağın yerine dönmesinin beklenmesi gerekiyor. İç ünitede ise böyle bir kısıt bulunmuyor; onun hassas tarafı plastik gövde ve kanatçıklar.

Taşımada zarar gören yerler

Nakliye sırasında oluşan hasarlar belirli noktalarda yoğunlaşıyor.

Kanatçıklar. En kolay zarar gören yüzey. Bir darbe ya da baskı, kanatçıkları ezip hava geçişini daraltıyor.

Servis vanaları ve bağlantılar. Dışa taşan bu elemanlar taşıma sırasında çarpma alıyor. Zorlanan bir vana, sonradan kaçak üretiyor.

Fan ızgarası ve pervane. Baskıya maruz kaldığında ızgara içeri çöküyor ve pervaneye temas ediyor.

Plastik parçalar. İç ünitenin paneli, panjur ve klipsler; yıllanmış plastiklerde kırılganlık artıyor.

Boru uçları. Açık bırakılan uçlar hem eziliyor hem de içeri kir ve nem alıyor.

Bu beşi de basit önlemlerle engelleniyor: köşe koruması, ünitenin sabitlenmesi ve boru uçlarının kapatılması.

Bekleme süresi ve koşulları

Cihaz hemen kurulmayacaksa, bekleyeceği yer sonucu doğrudan etkiliyor.

Kuru ve kapalı bir alan. Açıkta bekletilen bir ünite yağmur ve nem alıyor; elektrik bölümünde oksitlenme başlıyor.

Dik konum. Bekleme süresince de aynı kural geçerli.

Örtülü ama nefes alan bir kapak. Naylonla sıkıca sarılan bir cihazda içeride nem yoğuşuyor.

Boru uçları kapalı. Devre içine nem ve toz girmemesi için.

Zeminden yüksekte. Islanma ve toz açısından.

Uzun bekleyen cihazlarda ayrıca bir başlık daha var: contalar ve yağ film tabakası kuruyor. Uzun süre kullanılmamış bir cihazın ilk çalıştırması, bu yüzden kontrollü yapılıyor.

Hat ve aksesuarların düzeni

Cihazla birlikte sökülen parçaların da bir düzeni oluyor.

Bakır hat, yeniden kullanılacaksa uçları kapatılarak ve keskin kıvrım yapmadan sarılıyor. Ezilen ya da katlanan bir boru, kesiti daraldığı için kullanılamaz hâle geliyor.

Kauçuk yalıtım genellikle yenileniyor; sökülürken zarar görmüş ve zaten yaşlanmış oluyor. Konsol, dübeller ve titreşim takozları ayrı değerlendiriliyor: paslanmış bir konsolun yeniden kullanılması güvenlik tarafında sorun üretiyor.

Kumanda, montaj sacı ve vidalar küçük ama kaybolduğunda iş çıkaran parçalar; ayrı bir kutuda toplanıyor. Bir de belge tarafı: cihazın etiket bilgileri ve varsa bakım kaydı, yeni kurulumda ilk sorulan bilgiler oluyor.

Yeniden kurulumdan önce kontrol

Bekleyen bir cihaz kurulmadan önce birkaç kontrol yapılıyor.

Gözle inceleme. Kanatçıklarda ezilme, gövdede darbe izi, vana ve bağlantılarda eğilme.

Kaçak kontrolü. Cihaz içinde toplanmış akışkanın yerinde olup olmadığı basınçla doğrulanıyor. Basınç düşmüşse bekleme sırasında kaçak oluşmuş demek.

Elektrik ölçümü. Nemli bir yerde beklemiş cihazda yalıtım direnci ölçülüyor.

Fan serbestliği. Pervane elle çevrilerek dönme direnci kontrol ediliyor.

Boru uçları. Açık kalmışsa devrenin durumuna göre karar veriliyor; gerekirse filtre kurutucu yenileniyor.

Bu kontroller kurulum öncesinde birkaç dakika alıyor; atlandığında ise sorun cihaz kurulduktan sonra ortaya çıkıyor ve iş ikinci kez yapılıyor.

Kurulum sonrası dinlendirme ve devreye alma

Yeniden kurulan bir cihaz, yeni bir cihaz gibi devreye alınıyor.

Hatlar bağlandıktan sonra vakum yapılıyor. Bu adım atlanamıyor; devre açıldığı için içeride hava ve nem bulunuyor.

Ardından vanalar açılıyor ve kaçak kontrolü yapılıyor.

Cihaz yatırılmışsa ya da uzun süre beklemişse, çalıştırmadan önce enerji verilip beklenmesi öneriliyor. Karter ısıtıcısı bulunan modellerde bu, yağın içindeki akışkanın ayrışması için gerekli.

İlk çalıştırmada ölçüm alınıyor: basınçlar, aşırı ısıtma ve aşırı soğutma, çekilen akım ve üfleme sıcaklık farkı. Bu değerler yazılı bırakıldığında, cihazın taşınmadan etkilenip etkilenmediği de görülmüş oluyor.

Uzun süre kullanılmayacaksa

Sökülen cihaz aylarca kurulmayacaksa birkaç ek başlık devreye giriyor. Akışkanın cihaz içinde tutulması için vanaların kapalı ve sızdırmaz olması gerekiyor; kapaklar takılı bırakılıyor. Elektrik bölümünde nem tutmaması için kuru bir ortam ve nem çekici kullanımı işe yarıyor.

Uzun bekleme sonunda kurulan cihazlarda kondansatör ve kart tarafında yaşlanma görülebiliyor; ilk çalıştırmada akım izleniyor.

Bir de karar tarafı var: bekleme süresi çok uzunsa ve cihaz zaten yaşlıysa, yeniden kurulum yerine yenileme değerlendirmesi yapmak daha makul olabiliyor. Bu değerlendirme, cihazın yaşı, akışkan tipi ve bekleme koşulları birlikte okunarak yapılıyor.

Ambalaj ve etiketleme

Birden çok cihazın söküldüğü işlerde, hangi parçanın hangi cihaza ait olduğu kısa sürede karışıyor. Bu yüzden her ünite için ayrı bir etiket kullanılıyor: cihazın alındığı mekân, iç ve dış ünite eşleşmesi, kumanda ve montaj sacı aynı numarayla işaretleniyor. Çoklu sistemlerde bu daha da belirleyici; hangi iç ünitenin hangi hatta bağlı olduğu bilinmeden yeniden kurulum yapılamıyor.

Ambalaj tarafında ise köşe koruması, kanatçık yüzeyinin karton ya da köpükle kaplanması ve vana bölgesinin ayrıca korunması işi bitiriyor. Fotoğraf da pratik bir yöntem: söküm öncesinde çekilen kareler, yeniden kurulumda güzergâhın ve bağlantı düzeninin hatırlanmasını sağlıyor.

Yardım gerekirse

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de klima sökme, gaz toplama, taşıma ve yeniden montaj işlerini yapıyoruz. Yeniden kurulumda vakum, kaçak kontrolü ve ölçüm standart adımlar; değerler forma yazılıyor.