Servis geldiğinde hangi belgeleri sorabilirsiniz

Klima servisi çağıran birinin sorabileceği belgeler var ve bunlar nezaket sorusu değil. Soğutucu akışkanla çalışmak Türkiye'de belgeye bağlı bir iş.

Hangi belgelerin bulunması gerektiğini, hangisinin kişiye hangisinin firmaya ait olduğunu ve iş bittikten sonra elinizde ne kalması gerektiğini tek tek inceliyoruz.

Kişiye ait olan belge

İlk belge işi yapan kişiyle ilgili ve firmaya devredilemiyor.

Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından düzenlenen belge, kişinin ilgili ulusal yeterlilikte sınavdan geçtiğini gösteriyor. Soğutma ve iklimlendirme alanında belirli işler için bu belge zorunlu tutuluyor.

Belgede kişinin adı, yeterlilik adı, seviyesi ve geçerlilik tarihi yazıyor.

Sorulacak şey basit: işi yapacak teknisyenin belgesinin olup olmadığı ve geçerlilik süresinin dolup dolmadığı. Belge süreli düzenleniyor ve yenilenmesi gerekiyor.

Firmanın belgeli çalışanı olması yetmiyor; belgeli kişinin o işi yapan kişi olması gerekiyor.

Firmaya ait olan belge

İkinci belge hizmeti veren kuruluşla ilgili.

Hizmet yeterlilik belgesi, firmanın belirli bir hizmeti verecek donanıma, personele ve düzene sahip olduğunun bir kuruluş tarafından belgelenmesi anlamına geliyor. Bu belge firmanın adına düzenleniyor ve kapsamı üzerinde yazıyor; klima montajı, bakımı ve onarımı ayrı kapsamlar olabiliyor.

Kapsam okunmadan belgeye bakmak yanıltıyor; belge var ama yapılacak iş kapsam dışında olabiliyor.

Geçerlilik tarihi burada da kontrol ediliyor.

Soğutucu akışkanla ilgili yetki

Üçüncü başlık doğrudan gazla çalışmayı ilgilendiriyor.

Soğutucu akışkanların çevreye salınması mevzuatla sınırlandırılmış durumda; sistemden alınan akışkanın geri kazanılması ve uygun biçimde toplanması gerekiyor.

Bu işi yapan kişinin ve firmanın ilgili yetkilendirmeye sahip olması bekleniyor.

Pratikte sorulacak soru şu: sistemden çıkan gaz ne yapılacak? "Havaya bırakırız" cevabı hem teknik hem hukuki olarak kabul edilebilir değil.

Geri kazanım cihazının işe getirilip getirilmediği de gözle görülebiliyor.

Cihaz garantisi ve montaj

Dördüncü başlık belge değil ama aynı sonuca bağlanıyor.

Yeni cihazlarda montajın yetkili ya da uygun belgeli bir ekip tarafından yapılması, garanti koşullarının bir parçası olabiliyor. Montaj sonrası doldurulan form, garanti kapsamında bir tartışma çıkarsa dayanak oluyor.

Bu yüzden montaj formunun bir kopyası kullanıcıda kalıyor ve saklanıyor.

Formda hat uzunluğu, ilave şarj miktarı, vakum değeri ve devreye alma ölçümleri bulunuyor; bunların boş bırakılmış olması sonradan sorun üretiyor.

Belgeyi nasıl sorarsınız

Soru sormanın kimseyi rahatsız etmeyen bir yolu var.

Randevu alırken "gelecek arkadaşın mesleki yeterlilik belgesi var mı" diye sormak yeterli oluyor; bu, işin başında ve telefonda halledilecek bir konu. Ekip geldiğinde belge fotoğrafının paylaşılması istenebiliyor.

Cevap kaçamaksa ya da "gerek yok" deniyorsa bu da bir bilgi oluyor.

Belgeli çalışan bir firma bu soruyu olağan karşılıyor; belgeler zaten müşteriye gösterilmek üzere düzenleniyor.

İş bittikten sonra elinizde kalanlar

Belgeler işin başında, kayıtlar işin sonunda önem taşıyor.

Yapılan işlemi ve değişen parçayı gösteren bir servis formu ya da fatura isteniyor. Ölçüm yapıldıysa değerlerin yazılı bırakılması isteniyor; basınçlar, boru sıcaklıkları, hesaplanan aşırı ısınma ve o günkü dış hava sıcaklığı bu kayda giriyor.

Gaz eklendiyse miktarı ve kaçağın bulunup bulunmadığı belirtiliyor.

Bu kayıtlar bir sonraki serviste karşılaştırma noktası oluyor ve aynı işlemin tekrar tekrar yapılmasını engelliyor.

Fiyat konuşulurken sorulacaklar

Belge sorularının yanına işin kapsamıyla ilgili birkaç soru daha giriyor ve bunlar sonradan çıkan anlaşmazlıkların çoğunu önlüyor.

Yapılacak işin neleri kapsadığı baştan konuşuluyor: yalnız filtre temizliği mi, yoksa eşanjör, tahliye tavası ve fan çarkı da dâhil mi?

Ölçüm yapılacak mı, yapılacaksa hangi değerler alınacak?

Bir parça değişimi gerekirse önce haber verilip verilmeyeceği netleştiriliyor; ekip kendi kararıyla parça değiştirip sonra bildirmiyor.

Aynı arıza kısa sürede tekrarlarsa ne olacağı da konuşuluyor. Bu dört soru telefonda birkaç dakika alıyor ve işin çerçevesini oturtuyor.

Yetkili servis ile bağımsız servis

İki kavram sık karıştırılıyor ve belgeyle doğrudan ilgisi bulunmuyor.

Yetkili servis, üreticiyle sözleşmesi olan ve o markanın garanti işlerini yürüten kuruluş anlamına geliyor. Garanti süresi içindeki bir cihazda bu ayrım belirleyici oluyor; başka bir ekibin müdahalesi garantiyi etkileyebiliyor.

Bağımsız servis ise markadan bağımsız çalışıyor; garanti dışındaki cihazlarda tercih ediliyor.

Belge ise ikisinden de ayrı bir başlık: bağımsız bir servisin de belgeli olması gerekiyor, yetkili olması tek başına belgeli olduğu anlamına gelmiyor.

Cihaz garanti kapsamındaysa önce üreticinin çağrı merkezi aranıyor.

Belge neden bu kadar önemli

Soru teknik görünüyor ama karşılığı somut.

Soğutucu akışkan basınç altında bulunuyor ve yanlış işlem fiziksel yaralanma üretebiliyor. Elektrik tarafında yapılan hatalı bir müdahale hem cihaza hem binanın tesisatına zarar verebiliyor.

Yanlış ölçümle yapılan bir gaz ekleme cihazı fazla şarjla çalıştırıyor ve kompresörü zorluyor; bunun karşılığı birkaç ay sonra çok daha büyük bir kalem olarak dönüyor.

Yapılan işin belgeli bir kişiye ait olması, sorun çıktığında sorumluluğun kimde olduğunu da netleştiriyor.

Apartman ve işletmelerde

Ortak alanlarda ve ticari mekânlarda belge konusu ayrıca önem kazanıyor.

Bina yönetimi adına alınan hizmetlerde belge ve kapsam kaydı, yönetim dosyasında saklanıyor.

İşletmelerde denetimlerde bakım kayıtları istenebiliyor; kimin yaptığı ve neye dayanarak yaptığı bu kayıtlardan okunuyor.

Birden çok cihazı olan yerlerde her cihaz için ayrı kayıt tutuluyor; toplu bir form hangi cihaza ne yapıldığını göstermiyor.

Sezon yoğunluğunda ne değişiyor

Yaz aylarında çağrı yoğunluğu arttığında belge sorusu daha da anlamlı hâle geliyor.

Sezonda geçici olarak işe alınan kişilerin belgeli olup olmadığı belirsizleşebiliyor; randevu alırken gelecek kişinin belgeli olduğunu teyit etmek bu riski kapatıyor.

Yoğun dönemde işlerin hızlanması ölçüm ve vakum sürelerinin kısaltılmasına yol açıyor; sonucu birkaç sezon sonra çıkan arızalar oluyor.

Bakımın sezon dışında, ilkbaharda ya da sonbaharda yaptırılması hem randevu bulmayı kolaylaştırıyor hem de işin acele edilmeden yapılmasını sağlıyor.

Bölgede kimi arayabilirsiniz

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de klima montajı, bakımı ve onarımı yapıyoruz. Belgeler talep edildiğinde paylaşılıyor, yapılan işlem ve ölçüm değerleri elinizde kalıyor.