Oto bakım ve yıkama alanında klima
Kapılar açık, tavan yüksek, havada egzoz ve yağ buharı var; bütün hacmi soğutmak çoğu zaman hedef bile olmuyor.
Oto servis ve yıkama alanları, iklimlendirme için en zorlayıcı mekânlar arasında. Kapılar sürekli açık, tavan yüksek, havada egzoz gazı, yağ buharı ve su zerresi bulunuyor. Bu koşulda bütün mekânı soğutmak çoğu zaman hedef bile olmuyor.
Bu alanlarda neyin gerçekçi olduğu, hangi bölümlerin iklimlendirildiği ve cihazın nasıl korunduğu sırayla ele alınıyor.
Servis alanı neden zor
Servis holü genellikle yüksek tavanlı ve büyük hacimli. Yükleme kapıları çalışma saatleri boyunca açık kalıyor; içeriyle dışarısı arasında sürekli hava alışverişi oluyor. Araçların girip çıkması hem sıcak hava hem egzoz getiriyor.
Kaynak, boya ve motor çalıştırma gibi işler noktasal ısı ve kirlilik üretiyor. Bu koşulda tüm hacmi belirli bir sıcaklıkta tutmak, kapasite olarak da tüketim olarak da gerçekçi olmuyor.
Bu yüzden hedef değişiyor: mekânın tamamı yerine çalışılan bölgeler ve personelin bulunduğu hacimler ele alınıyor.
Hangi bölümler iklimlendiriliyor
Uygulamada iş, bölüm bölüm ayrılıyor.
Ofis ve müşteri bekleme alanı. Kapalı, ayrı bir hacim; standart bir çözümle kolayca iklimlendiriliyor.
Yedek parça deposu. Nem kontrolü öne çıkıyor; metal parçalar için bu, konfordan önemli.
Elektronik teşhis ve kaporta ölçüm bölümü. Cihazların çalışma koşulu gerektiriyor.
Yıkama bölümü. Yüksek nem nedeniyle klimadan çok havalandırma konusu oluyor.
Servis holü. Genellikle bölgesel çözümler kullanılıyor: çalışma noktalarına yönlendirilmiş hava ya da noktasal soğutma.
Bu ayrım yapılmadığında, hole konulan cihaz sürekli çalışıp hiçbir sonuç üretmiyor.
Yıkama alanında nem
Oto yıkama, kendine özgü bir başlık. Basınçlı su ve buhar, ortama sürekli su zerresi bırakıyor.
Bu ortamda bir iç ünitenin filtresi ve eşanjörü hızla yükleniyor; nem, tutulan kirle birleşip yapışkan bir tabaka oluşturuyor. Elektrik güvenliği de ayrı bir konu; su zerresinin ulaştığı bir elektrik bölümü ciddi risk üretiyor. Bu yüzden yıkama hacminde iklimlendirme yerine önce havalandırma çözülüyor; nemin dışarı atılması esas.
Personelin dinlenme ve giyinme alanı ise ayrı bir hacim olarak ele alınıyor.
Cihaz zorunlu olarak bu alanda kullanılacaksa konumu su ve buhar akışının dışında seçiliyor.
Dış ünite koşulları
Bu tesislerde dış ünite, konut kurulumundan daha hızlı yıpranıyor. Havadaki yağ buharı ve egzoz kalıntısı kanatçık yüzeyinde yapışkan bir film oluşturuyor; toz bu filme yapışıyor. Sonuç, hava geçişinin kısa sürede azalması ve yoğuşma basıncının yükselmesi oluyor.
Bu birikim basit yıkamayla tam çıkmıyor; uygun kimyasalla temizlik gerekiyor. Ünitenin egzoz çıkışlarından, boya kabini bacasından ve yıkama buharından uzağa kurulması en etkili karar.
Zemine yakın kurulan üniteler ayrıca çamur ve su sıçramasına maruz kalıyor; yükseltilmeleri gerekiyor.
Araç trafiğinin olduğu alanlarda mekanik koruma da düşünülüyor; hava akışını kesmeyen bir kafes yeterli oluyor.
Bakım aralığı kısalıyor
Bu mekânlarda bakım takvimi çalışma saatine ve kirlenme hızına bağlanıyor. Filtre kontrolü haftalık ya da iki haftalık yapılıyor; personelin kontrol listesine giriyor.
Kapsamlı bakım yılda bir değil, kirlenme hızına göre iki ya da daha fazla kez planlanıyor. Dış ünitenin kanatçık yüzeyi ayrı bir kalem olarak izleniyor ve fotoğrafla kayda geçiriliyor. Ölçüm değerleri her ziyarette yazılıyor; bu tesislerde gerileme hızlı olduğu için karşılaştırma erken uyarı veriyor.
Bakım penceresi de planlanıyor; servis holünün boş olduğu saatler baştan konuşuluyor.
Gerçekçi beklenti
Bu tesislerde en sık yaşanan sorun, teknik değil beklenti kaynaklı oluyor. Kapıları açık bir servis holünün konut gibi soğutulması mümkün olmuyor. Sağlanabilecek şey, çalışılan noktalarda hissedilen sıcaklığın düşürülmesi ve personelin bulunduğu kapalı hacimlerin konforlu tutulması.
Bunun için hava hızı da bir araç oluyor; hareketli hava, aynı sıcaklıkta daha serin hissettiriyor. Yalıtım ve gölgeleme, özellikle sac çatılı yapılarda cihazdan daha çok fark üretiyor.
Bu çerçeve baştan konuşulduğunda, yapılan yatırım da doğru yere gidiyor.
Sac çatı ve yalıtım
Bu tesislerin büyük bölümü sac çatılı ve yalıtımsız yapılarda bulunuyor. Güneş altında ısınan sac, tavandan içeriye sürekli ısı veriyor; bu yük cihazın kapasitesinden düşülüyor.
Çatı yalıtımı ya da yansıtıcı kaplama, bu tesislerde çoğu zaman cihazdan daha çok fark üretiyor. Yüksek tavan altında sıcak hava yukarıda toplanıyor; çalışma bölgesi ile tavan arasında belirgin sıcaklık farkı oluşuyor. Çatı havalandırması ya da tavan seviyesinden egzoz, bu birikmiş sıcak havayı dışarı atıyor.
Bu iki önlem alınmadan yapılan iklimlendirme yatırımı, beklenen sonucu vermiyor.
Personel alanları ayrı ele alınıyor
Tesiste en kolay ve en verimli kazanç, personelin kapalı hacimlerinde elde ediliyor. Dinlenme odası, soyunma bölümü ve yemekhane ayrı hacimler olarak iklimlendiriliyor. Bu alanlar servis holünden kapıyla ayrıldığında cihaz makul bir yükte çalışıyor.
Ofis bölümünde ise gürültü ayrı bir başlık; servis holünün sesi kapı ve menfezlerden geçebiliyor. Bu hacimlerde standart bir duvar tipi cihaz yeterli oluyor; özel bir çözüm gerekmiyor.
Yatırım sıralaması yapılırken bu alanlar öne alındığında, harcanan bütçenin karşılığı hemen görülüyor.
Yatırım sırası nasıl kuruluyor
Bu tesislerde bütçe sınırlı olduğunda sıralama önem kazanıyor. İlk adım genellikle yapı tarafı oluyor: çatı yalıtımı, gölgeleme ve tavan seviyesinden egzoz.
İkinci adımda personelin kapalı hacimleri iklimlendiriliyor; en hızlı karşılık buradan geliyor. Üçüncü adımda çalışma noktalarına yönelik bölgesel çözümler geliyor. Servis holünün tamamının iklimlendirilmesi ise ancak kapı düzeni ve yalıtım çözüldükten sonra gündeme geliyor.
Bu sıra izlendiğinde harcanan her adımın karşılığı ölçülebiliyor; tersten başlandığında sonuç alınamıyor.
Aliağa ve çevresinde
Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de oto servis ve yıkama tesislerinde bölge bazlı kapasite değerlendirmesi, dış ünite konumu ve ölçümlü bakım yapıyoruz. Kanatçık durumu her ziyarette kayda geçiriliyor.