Multi split klima nedir, kaç iç ünite bağlanır?

Multi split klima, tek bir dış üniteye birden çok iç ünitenin bağlandığı sistem. Cephede tek bir ünite görünmesi en bilinen avantajı ama karar bundan ibaret değil.

Kaç iç ünite bağlanabiliyor, kapasite nasıl paylaşılıyor ve hangi durumda ayrı splitler daha doğru oluyor?

Kaç iç ünite bağlanabiliyor

Sayı dış ünitenin modeline bağlı. Ev tipi sistemlerde genellikle iki ile beş arasında değişiyor; daha büyük sistemlerde sayı artıyor.

Ama asıl sınır bağlantı sayısı değil toplam kapasite. Dış ünitenin belirli bir kapasitesi var ve bağlanan iç ünitelerin toplamı bu değere göre değerlendiriliyor.

Burada bir esneklik bulunuyor: iç ünitelerin toplam kapasitesi, dış ünitenin kapasitesinden bir miktar büyük olabiliyor. Buna bağlantı oranı deniyor.

Mantığı şu: bütün odalar aynı anda tam kapasite istemiyor. Yatak odası gece, salon akşam kullanılıyor. Sistem bu eş zamanlı olmama durumundan yararlanıyor.

Oranın sınırı üreticinin belgesinde yazıyor. Aşıldığında hepsi aynı anda çalıştığında hiçbiri hedefe ulaşamıyor.

Kapasite paylaşımı nasıl işliyor

Multi sistemin en çok yanlış anlaşılan yanı bu.

Tek bir iç ünite çalışıyorsa dış ünite kapasitesinin büyük bölümünü ona verebiliyor. Odada hızlı bir soğutma oluyor.

Bütün üniteler aynı anda çalıştığında ise kapasite paylaşılıyor. Her odaya düşen pay azalıyor ve hedefe ulaşma süresi uzuyor.

Bu, sistemin kusuru değil tasarımı. Ama beklentiyi belirliyor: en sıcak günde tüm odalar birlikte çalıştırılacaksa, sistem o senaryoya göre boyutlandırılmalı.

Asıl ayrım şu: bir odaya küçük kapasiteli bir iç ünite konulmuşsa, dış ünite ne kadar büyük olursa olsun o oda daha fazla soğutma alamıyor. İç ünite kapasitesi kendi sınırını koyuyor.

Aynı anda ısıtma ve soğutma sorunu

Ev tipi multi sistemlerin en belirgin sınırı bu ve satın alırken nadiren konuşuluyor.

Standart bir multi sistemde bütün iç üniteler aynı modda çalışmak zorunda. Biri soğutmadayken diğeri ısıtma yapamıyor.

Yaz ve kış ortasında bu sorun çıkarmıyor; tüm odalar aynı şeyi istiyor. Sorun ara mevsimde ortaya çıkıyor: güneş alan bir oda soğutma isterken kuzey cepheli bir oda ısıtma isteyebiliyor.

Böyle bir durumda sistem ilk seçilen modu uyguluyor; diğer ünite ya bekliyor ya yalnız fan çalıştırıyor.

Aynı anda farklı modlara izin veren sistemler var ama bunlar farklı bir sınıf ve ticari ölçekte kullanılıyorlar. Ev tipi multi sistemlerde bu özellik genellikle bulunmuyor.

Tesisatta ayrılan noktalar

Multi sistemin montajı ayrı splitlerden farklı planlanıyor.

Hat uzunluğu. Her iç üniteye ayrı bir bakır hat gidiyor. Toplam hat uzunluğu ve tek bir hattın azami uzunluğu ayrı ayrı sınırlı; ikisi de üreticinin belgesinde yazıyor.

Kot farkı. İç ve dış üniteler arasındaki düşey mesafe de sınırlı. Çok katlı bir yapıda bu belirleyici olabiliyor.

İlave şarj. Hatlar uzadıkça sistemin ihtiyaç duyduğu akışkan miktarı artıyor. Bu hesap montajın parçası; atlandığında sistem ilk günden eksik şarjla çalışıyor.

Hat güzergâhı. Tüm hatlar dış üniteden başlayıp odalara dağıldığı için, güzergâh yapı içinde planlanmayı gerektiriyor. Bu, tadilat aşamasında düşünülmesi gereken bir konu.

Bu dördü, multi sistemin neden projelendirme gerektirdiğini açıklıyor. Ayrı splitlerde her cihaz kendi başına ele alınırken burada bütün bir sistem kuruluyor.

Arıza etkisi ve bakım

Karar verirken hesaba katılan bir başlık.

Dış ünite arızalandığında bağlı bütün odalar etkileniyor. Ayrı splitlerde bir cihazın arızası yalnız bir odayı etkiliyor.

Bu, özellikle yaz ortasında anlamlı bir risk. Sistem büyüdükçe tek bir arızanın etkisi genişliyor.

Bakım tarafında ise multi avantajlı: tek bir dış ünitenin kanatçık temizliği, beş ayrı dış ünitenin temizliğinden kolay. İç ünite tarafında ise fark yok; her ünite ayrı ayrı bakılıyor.

Gaz tarafında bir ayrıntı var: sistem tek bir devre olduğu için bir noktadaki kaçak tüm sistemi etkiliyor. Kaçak arama da daha geniş bir alanda yapılıyor.

Multi mi ayrı splitler mi

Karar birkaç somut ölçütle veriliyor.

Cephe. Dış ünite koyacak yer sınırlıysa ya da görünüm önemliyse multi öne çıkıyor. Bu, kararın en sık sebebi.

Oda sayısı ve kullanım. Odalar farklı saatlerde kullanılıyorsa multi verimli çalışıyor. Hepsi aynı anda ve tam kapasiteyle kullanılacaksa avantaj azalıyor.

Ara mevsim ihtiyacı. Aynı anda farklı modlar gerekiyorsa standart multi uygun değil.

Yapı durumu. Hat güzergâhı çekilebiliyor mu. Yeni yapıda ya da tadilat sırasında kolay; bitmiş bir dairede zor.

Arıza toleransı. Tek bir arızanın tüm evi etkilemesi kabul edilebilir mi.

Beşi birlikte değerlendirildiğinde karar genellikle kendiliğinden çıkıyor: cephe kısıtı varsa multi, yoksa ayrı splitler çoğu konutta daha esnek bir çözüm.

Sonradan iç ünite eklenebilir mi

Sık sorulan ve cevabı koşullu olan bir soru.

Dış ünitede boş bağlantı ağzı varsa ve toplam kapasite sınırı aşılmıyorsa eklenebiliyor. Ama iki koşul daha var.

Birincisi hat güzergâhı: yeni odaya bakır hat çekilebiliyor mu. Bitmiş bir dairede bu çoğu zaman asıl engel.

İkincisi şarj miktarı: eklenen hat uzunluğuna göre sisteme ilave akışkan verilmesi gerekiyor. Bu hesap yapılmadan yapılan bir ekleme, tüm sistemi eksik şarj durumuna sokuyor.

Bu yüzden multi sistem kurulurken ileride eklenebilecek üniteler baştan düşünülüyor; boş ağız bırakmak ve güzergâhı hazırlamak sonradan yapılacak işi çok kolaylaştırıyor.

İç ünite tipleri karıştırılabiliyor

Multi sistemin az bilinen bir esnekliği var: bağlanan iç üniteler aynı tipte olmak zorunda değil. Aynı dış üniteye salonda kanallı ya da kaset, yatak odalarında duvar tipi, bir başka hacimde yer tipi ünite bağlanabiliyor.

Bu, her hacim için uygun çözümü seçme imkânı veriyor. Salonda görünmeyen bir sistem, yatak odasında sessiz bir duvar tipi ünite gibi.

Sınırı üreticinin uyumluluk tablosu belirliyor; her iç ünite her dış üniteye bağlanamıyor. Kapasite dağılımı da bu seçimle birlikte planlanıyor: hangi hacme hangi kapasitede ünite gideceği, toplam bağlantı oranıyla birlikte hesaplanıyor.

Devreye almada değişen noktalar

Multi sistemde devreye alma, tek splitten daha uzun sürüyor ve birkaç ek adım içeriyor.

Her hat ayrı basınç testine tabi. Tek bir hattaki kaçak tüm sistemi etkilediği için testin eksiksiz yapılması gerekiyor.

Vakum tüm sistemde birlikte yapılıyor ve hacim büyük olduğu için süre uzuyor. Tek split için yeterli olan bir vakum süresi burada yetmiyor.

İlave şarj hesaplanıp tartılarak veriliyor. Toplam hat uzunluğu üzerinden hesaplanan miktar, terazi ile kayda geçiriliyor.

Her iç ünite ayrı ayrı test ediliyor. Bir ünitenin bağlantısındaki hata, ancak o ünite çalıştırıldığında ortaya çıkıyor.

Bu kayıtların yazılı olması, sonraki yıllarda yapılacak her ölçümün referansı oluyor.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de multi split ve VRF sistemleri için değerlendirme, montaj ve bakım yapıyoruz. Cephe kısıtı ve hat güzergâhını keşifte birlikte değerlendiriyoruz.