Mitsubishi Electric klima soğutmuyor

Mitsubishi Electric klimada soğutmama çağrısı alırken işin başında yaptığımız bir kontrol var ve teknik değil: cihazın gerçekten Mitsubishi Electric olup olmadığı. Piyasada Mitsubishi Heavy Industries adıyla satılan ayrı bir marka daha bulunuyor; ikisi farklı şirket, farklı parça ve farklı servis yordamı demek.

Önce ayrım yapılıyor, sonra soğutmama sebepleri ölçüm sırasına göre eleniyor.

İki ayrı marka, tek isim benzerliği

Mitsubishi Electric ile Mitsubishi Heavy Industries iklimlendirme tarafında birbirinden bağımsız iki üretici. Kart mimarileri farklı, bildirim karşılıkları farklı, kumandaları ve yedek parçaları birbirinin yerine kullanılamıyor. Cihazın hangisi olduğu iç ünitenin ön panelindeki yazıdan ve dış ünitenin yan yüzeyindeki etiketten anlaşılıyor; etiketteki model kodu belirleyici oluyor.

Karışıklık en çok yedek parça ve kumanda temininde sorun üretiyor; yanlış markaya göre getirilen bir kumanda cihazı çalıştırmıyor. Servis çağrısında model kodunun okunup söylenmesi, bu ihtimali baştan ortadan kaldırıyor.

Fotoğrafı gönderilen bir etiket de aynı işi görüyor.

Şikâyeti sınıflamak

Marka doğrulandıktan sonra ilk iş şikâyeti üç aileden birine yerleştirmek. Cihaz on beş dakika çalıştırılıp üfleme havası ile emiş havası karşılaştırılıyor.

Fark yok. Cihaz hiç soğutmuyor; dış ünite tarafına ya da soğutucu devresine geçiliyor.

Fark var ama oda inmiyor. Yetersiz soğutma; hava tarafı, gaz miktarı ve kapasite değerlendiriliyor.

Başta soğutuyor, sonra duruyor. Bir koruma devrede ve altında bir sınır aşılıyor.

Bu sınıflama, ölçümün nereden başlayacağını belirliyor ve süreyi belirgin biçimde kısaltıyor.

Üç yaygın sebep

Sahada çağrıların büyük bölümü şu üç başlıkta toplanıyor.

Hava tarafı. İç ünite filtresi, iç ünite eşanjörü ve dış ünite kanatçıkları birikimli olarak kirleniyor. Geçiş azaldığında ısı taşınamıyor.

Gaz kaybı. Devre kapalı olduğu için gaz azaldıysa bir noktadan sızıyor demek. Bağlantı üzerindeki yağ izi en güvenilir işaretlerden biri.

Elektriksel zorlanma. Zayıflamış bir kondansatör, ısınan bir bağlantı ya da gerilim dalgalanması cihazı düşük kapasitede tutuyor.

Bu markanın cihazlarında iç ünite filtresi kullanıcı tarafından kolay çıkarılıyor; buna rağmen bakım aralığı uzadığında ilk sırayı yine hava tarafı alıyor.

Ölçümün sırası neden böyle

Sıra, sebeplerin sıklığına ve maliyetine göre kuruluyor.

Önce hava tarafı: iç ünite giriş ve çıkış havası arasındaki fark ile üfleme debisi alınıyor. Bu adım hem en ucuz hem en sık sonuç veren.

Ölçümden önce hava tarafının temiz olması gerekiyor; kirli bir eşanjörde alınan basınç değerleri, gaz miktarı doğru olsa bile bozuk çıkıyor. Sonra soğutucu devresi: emme ve basma basınçları ölçülüyor, aşırı ısınma ve aşırı soğuma hesaplanıyor. Üçüncü adımda elektrik tarafı: çekilen akım etiket değeriyle karşılaştırılıyor, kondansatör ve bağlantılar ölçülüyor.

Sensör dirençleri okunup tablo değerleriyle karşılaştırılıyor; ortamı yanlış okuyan bir sensör cihazı gereksiz yere durdurabiliyor.

Tersinden başlandığında hem süre hem masraf büyüyor.

Bu markada öne çıkanlar

Marka bazlı çağrılarda birkaç gözlem düzenli olarak tekrarlıyor. Cihazlar sessiz çalışacak biçimde tasarlanıyor; bu yüzden ses değişimi erken bir belirti oluyor ve kullanıcı tarafından fark ediliyor. Kumanda üzerinde sensör bulunan modellerde kumandanın nereye bırakıldığı sonucu değiştiriyor; güneş gören bir yüzeyde duran kumanda cihazı yanıltıyor.

İnverter modellerde kompresör hedef sıcaklığa ulaşınca durmuyor, düşük frekansta çalışmaya devam ediyor; bu arıza değil. Yedek parça temininde marka ayrımı belirleyici; Electric ve Heavy parçaları birbirinin yerine kullanılamıyor.

Bildirim veren modellerde bildirim sıfırlanmadan önce not ediliyor. Karşılığına Mitsubishi Electric klima arıza kodları sayfasından bakılabiliyor.

Kaçak aranmadan gaz basılmıyor

Soğutmama çağrılarında en sık yapılan hata bu.

Sistem kapalı bir devre; gaz tüketilmiyor. Azaldıysa bir noktadan sızıyor ve o nokta bulunmadan yapılan her ekleme geçici kalıyor.

Kaçak en çok havşa bağlantılarında, servis vanalarında ve eşanjör kanatçık aralarında bulunuyor. Bağlantı üzerinde yağ izi görülmesi en güvenilir işaretlerden biri; yağ akışkanla birlikte çıkıyor.

Fazla şarj da ayrı bir sorun üretiyor: cihaz yüksek basınçta kalıyor, verim düşüyor ve koruma devreye giriyor. Atmosfere salınan akışkan ayrıca mevzuat sorunu üretiyor; geri kazanım zorunlu.

Cihaz mı yetersiz, mekân mı

Bazı çağrılarda ölçüm normal çıkıyor ve şikâyet yine de gerçek oluyor. Ayrım tek soruyla yapılıyor: cihaz daha önce bu hacmi soğutabiliyor muydu? Eskiden soğutuyorken artık soğutmuyorsa bir performans kaybı var ve üç başlık araştırılıyor.

İlk günden beri yetersizse tablo kapasite sorunu; hacim, cephe yönü, cam alanı, kat konumu ve yalıtım durumu birlikte hesaplanıyor.

Yalıtımsız çatı katı, geniş camlı güney cephesi ve mutfağa açılan salon hesabı en çok değiştiren üç durum. Bu tabloda gaz eklemek ya da parça değiştirmek sonucu değiştirmiyor.

Ses değişimi neyi haber veriyor

Bu markada sessizlik bir tasarım hedefi olduğu için, ses değişimi kullanıcı tarafından erken fark ediliyor ve teşhiste kullanılabiliyor. İç üniteden gelen tıslama benzeri bir ses, akışkanın hattaki davranışıyla ilgili olabiliyor; azalmış gazda bu ses belirginleşiyor. Fan tarafından gelen sürtünme sesi, çarka yerleşmiş birikinti ya da yatak aşınmasına işaret ediyor.

Dış üniteden gelen titreşim sesi, gevşemiş bir bağlantı ya da takoz düzeninin bozulmasıyla ilgili oluyor. Kompresörden gelen metalik bir ses ise ciddiye alınıyor; bu tabloda cihaz çalıştırılmaya devam edilmiyor.

Sesin ne zaman başladığı ve hangi çalışma anında duyulduğu not edildiğinde, teşhis belirgin biçimde kısalıyor.

Bakım aralığı ve ölçüm kaydı

Üç sebepten biri doğrudan bakım aralığına bağlı olduğu için bu başlık ayrıca konuşuluyor. Konutlarda yılda bir kez, sezon başlamadan yapılan bir bakım çoğu cihaz için yeterli oluyor; yoğun kullanılan ticari mekânlarda periyot kısalıyor.

Deniz kıyısına yakın adreslerde dış ünite kanatçıkları ayrıca izleniyor; tuzlu nem korozyonu hızlandırıyor. Filtre yıkama bakımın yerine geçmiyor; eşanjör yüzeyi, tahliye düzeni ve ölçüm değerleri ayrı başlıklar. Her bakımda basınçlar, aşırı ısınma ve aşırı soğuma değerleri ile çekilen akım kaydediliyor.

Bir sonraki çağrıda sızıntının sürüp sürmediğini gösteren tek yöntem, aynı değerin tekrar ölçülüp karşılaştırılması oluyor.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de Mitsubishi Electric klima bakımı, gaz kaçağı tespiti ve arıza onarımı yapıyoruz. Ölçüm değerleri forma yazılıyor.