Kuaför ve berber salonunda klima

Kuaför ve berber salonları, klima açısından kendine özgü bir yük taşıyor. Alan küçük, insan sayısı değişken ve içeride sürekli ısı üreten cihazlar çalışıyor. Standart bir kapasite hesabı bu mekânlarda çoğu zaman yetersiz kalıyor.

Salonun yükünü hangi kalemler belirliyor, hava akımı neden sorun üretiyor ve bakım tarafında ne değişiyor?

Isı yükü metrekareden büyük

Bir salonun soğutma ihtiyacı yalnız alanla hesaplanmıyor; içeride üretilen ısı da hesaba giriyor.

Saç kurutma makineleri. Yüksek güçte ve doğrudan ısı veren cihazlar. Yoğun saatlerde birkaç tanesi aynı anda çalışıyor.

Maşa, düzleştirici, bone kurutucu. Sürekli açık kalan küçük ısı kaynakları.

Aydınlatma. Ayna çevresindeki yoğun aydınlatma, özellikle eski tip armatürlerde belirgin bir ısı yükü üretiyor.

İnsan sayısı. Bekleyen müşteriler dahil, salonda aynı anda bulunan kişi sayısı gün içinde çok değişiyor.

Cephe ve vitrin camı. Cadde üzerindeki salonlarda geniş vitrin, güneş yükünü doğrudan içeri taşıyor.

Bu beş kalem toplandığında, aynı metrekaredeki bir ofise göre belirgin biçimde yüksek bir kapasite çıkıyor.

Yükün gün içinde değişmesi

Salonlarda tek bir yük değeri yok; sabah ile cumartesi öğleden sonrası arasında büyük fark var. Boş saatlerde küçük bir yük, yoğun saatlerde ise tam kapasiteye yakın bir talep oluşuyor.

Bu değişkenlik, inverter cihazları bu mekânlarda öne çıkarıyor. Sabit devirli bir cihaz düşük yükte sürekli durup kalkıyor; inverter ise devrini düşürerek çalışmaya devam ediyor.

Devamlı çalışma iki fayda üretiyor: nem alma sürüyor ve sıcaklık dalgalanması azalıyor.

Kapasite seçilirken yoğun saat esas alınıyor. Ancak yalnız yoğun saate göre büyük seçilen tek bir cihaz, boş saatlerde kısa çevrime giriyor. Bu yüzden bazı salonlarda tek büyük cihaz yerine iki küçük cihaz daha dengeli sonuç veriyor.

Hava akımı müşteriyi rahatsız ediyor

Bu mekânlarda en sık gelen şikâyet sıcaklıkla değil, doğrudan üfleyen havayla ilgili.

Koltukta hareketsiz oturan bir kişi, hava akımını çok daha belirgin hissediyor. Islak saçla oturulduğunda ise buharlaşma soğuması devreye giriyor ve rahatsızlık artıyor.

Bu yüzden iç ünite, koltuk sırasının tam karşısına ya da üzerine denk gelmeyecek biçimde konumlanıyor. Yıkama bölümü ayrı bir başlık: baş yıkama koltuğunda kişi sırtüstü ve saçı ıslak; oraya gelen doğrudan hava en çok şikâyet üreten nokta.

Tavan yüksekliği uygunsa kaset ünite bu sorunu büyük ölçüde çözüyor; dört yöne dağıtılan hava, tek bir noktada yoğunlaşmıyor ve gerektiğinde bir yön kapatılabiliyor.

Saç, toz ve kimyasal

Salonların bakım tarafındaki farkı buradan çıkıyor.

Havada sürekli ince saç kırıntısı ve sprey, köpük, boya gibi ürünlerin partikülleri bulunuyor. Bunlar filtreye ulaştığında normal toza göre çok daha yapışkan bir tabaka oluşturuyor.

Filtre kısa sürede doluyor ve geçen kısım eşanjör kanatçıklarına yapışıyor. Kanatçık aralarındaki bu tabaka su ve kimyasalla çözülüyor; yüzeysel temizlik yetmiyor.

Sonuç, bakımsız salonlarda tanıdık bir tablo: üfleme belirgin biçimde zayıflamış, cihaz sürekli çalıştığı halde salon soğumuyor ve tüketim artmış.

Bu yüzden filtre bakımı burada aylık değil, çok daha sık bir kalem oluyor. Kapsamlı temizlik ise takvime bağlanıyor.

Dış ünite de aynı yükten payını alıyor; salon havası dışarı verilirken kanatçıklara ulaşan tüy ve toz, ısı atmayı zorlaştırıyor.

Koku ve havalandırma ayrı bir konu

Salonlarda konfor yalnız sıcaklıkla ölçülmüyor; kimyasal kokular da rahatsızlık üretiyor.

Burada sık yapılan bir varsayım var: klimanın havayı yenilediği. Split cihazlar dışarıdan taze hava almıyor; aynı havayı dolaştırıp şartlandırıyor.

Boya ve peroksit kokusunun ortamdan uzaklaşması için havalandırma gerekiyor. Bu, klimadan ayrı bir sistem: aspiratör, taze hava fanı ya da uygun saatlerde kapı-pencere düzeni.

Klima bu işi üstlenemiyor ama kokunun tutunmasını da etkiliyor: kirli bir iç ünite, kimyasal partikülleri yüzeyinde biriktirip ortama geri veriyor.

Kapı açık çalışılan salonlarda ise klima sürekli dışarıdan gelen sıcak havayı şartlandırmaya çalışıyor. Girişe hava perdesi konması, bu kaybı belirgin biçimde azaltıyor.

Elektrik beslemesi

Salonlarda ısı üreten cihazların çoğu aynı zamanda yüksek akım çekiyor ve klima bu tabloya ekleniyor. Kurutma makineleri, klima ve aydınlatma aynı hatta bulunuyorsa, yoğun saatlerde sigorta atmaları başlıyor.

Klimanın ayrı bir hatla beslenmesi bu yüzden salonlarda genel bir uygulama. Kablo kesiti ve sigorta değeri cihazın etiketine göre belirleniyor.

İkinci başlık gerilim: yoğun saatlerde düşen besleme gerilimi, cihazın daha yüksek akım çekmesine yol açıyor. Bu, kompresör ve kontaktör ömrünü doğrudan etkiliyor.

Bu yüzden ticari mekânlarda bakım sırasında yalnız temizlik değil, çekilen akım ve besleme gerilimi de ölçülüyor.

Salon sahibinin izleyebileceği işaretler

Cihazın yükü karşılayamamaya başladığı, teknik ölçüm yapılmadan da fark edilebiliyor.

Yoğun saatte salon soğumuyor. Boş saatlerde sorun görünmüyorsa kapasite ya da kirlilik sınırda demek.

Üfleme zayıflamış. Filtre temizken bile hissediliyorsa iç taraf kirlenmiş.

Cihaz hiç kesmiyor. Sürekli çalışma, yükün cihazın kapasitesini aştığını gösteriyor.

Dış ünite çok ısınıyor ya da sık duruyor. Kanatçık kirliliği ya da yerleşim sorunu.

Dördü de erken müdahale edildiğinde küçük işlemlerle çözülüyor; sezon ortasına bırakıldığında ise salonun en yoğun gününde arıza olarak geliyor.

Bekleme alanı ile çalışma alanı arasındaki fark

Salonlarda tek bir konfor hedefi bulunmuyor; iki grup aynı ortamda farklı şeyler istiyor.

Çalışanlar gün boyu ayakta ve hareketli; ısı üreten cihazların yanında duruyorlar. Onlar için ortam çoğu zaman sıcak geliyor.

Müşteri ise hareketsiz oturuyor, çoğu zaman önlük altında ve saçı ıslak. Aynı ortam onlara serin geliyor.

Bu fark, tek bir sıcaklık ayarıyla iki tarafın da memnun olmasını zorlaştırıyor. Çözüm genellikle ayarı değil, hava dağılımını düzenlemekten geçiyor.

Uygulamada iki şey işe yarıyor: üflemenin çalışma bölgesine yönlendirilip koltuk sırasından uzaklaştırılması ve yükün tek bir cihaz yerine iki noktaya dağıtılması. Bu düzen kurulduğunda ortalama sıcaklık aynı kalsa bile şikâyet sayısı belirgin biçimde düşüyor.

Bu işi biz yapıyoruz

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de kuaför ve berber salonları için kapasite değerlendirmesi, montaj ve dönemsel bakım yapıyoruz. Saç ve kimyasal yükü nedeniyle bakım aralığı bu mekânlarda ayrıca planlanıyor.