Klima taşındıktan sonra soğutmuyor

Sökülüp yeni adrese takılan bir klimanın soğutmaması, taşınma sonrası en sık duyduğumuz şikâyet. Sebebi neredeyse her zaman cihazda değil, sökme ve takma sırasında atlanan adımlarda oluyor.

Nakil hangi adımlardan oluşuyor, hangisi atlandığında ne çıkıyor ve yeni adreste ne ölçülüyor?

Sökme sırasında ne yapılması gerekiyor

Cihazın taşınmaya hazırlanmasının tek doğru yolu, devredeki akışkanı dış üniteye toplamak. Bu işlem cihaz soğutmada çalışırken yapılıyor: önce sıvı vanası kapatılıyor, akışkan dış üniteye doluyor, sonra gaz vanası kapatılıyor ve cihaz durduruluyor. İşlemin ne zaman biteceği manometreyle izleniyor; süre değil, okunan değer belirliyor.

Toplama yapılmadan vanalar kapatılıp hat sökülürse akışkan atmosfere gidiyor. Bu hem cihazın gazını kaybettiriyor hem de mevzuata aykırı.

Hat sökülür sökülmez iki ünitenin bağlantı ağızları kapatılıyor; açık bırakılan bir ağız içeri nem ve toz alıyor. Bakır hattın uçları da kapatılıyor ve hat büyük yarıçaplı sarılıyor; keskin kıvrım borunun kesitini daraltıyor.

Yeni adreste vakumun yeri

Taşınma sonrası soğutmama şikâyetlerinin en yaygın sebebi, atlanan vakum adımı.

Hat sökülüp taşındığında içine hava ve nem giriyor; bunların çekilmesi gerekiyor.

Vakum, cihazın gazını değil devredeki yabancı maddeyi ilgilendiriyor. İçeride kalan nem, kurutucuyu doyuruyor ve akışkanla birleşip asit üretiyor.

Sonucu hemen görünmüyor. Cihaz çalışıyor, hatta bir süre iyi soğutuyor; arıza aylar sonra kurutucu tıkanması ya da kompresör sarım hasarı olarak geliyor.

Vakumun bitip bitmediği, pompa durdurulduktan sonra değerin sabit kalmasıyla anlaşılıyor. Değer yükseliyorsa ya devrede nem var ya da bir kaçak.

Alınan son değerin kayda geçirilmesi bu yüzden isteniyor; sonradan doğrulanabilecek tek şey bu.

Hat uzunluğu değiştiğinde

Yeni adreste iç ve dış ünite arasındaki mesafe çoğu zaman eskisinden farklı oluyor ve bu, gaz miktarını doğrudan ilgilendiriyor.

Cihazlar belirli bir hat uzunluğu için fabrikada şarj ediliyor. Bu uzunluğun üzerine çıkıldığında metre başına ilave şarj hesaplanıyor.

Hat kısaldığında da aynı hesap tersine işliyor; fazla gazla çalışan cihaz yüksek basınçta kalıyor ve verimi düşüyor. Eski hattın uzunluğuyla yeni hattın uzunluğu karşılaştırılıp fark yazılı olarak hesaplanıyor.

Yükseklik farkı da ayrı bir başlık: iki ünite arasındaki kot farkı üretici sınırının üzerine çıktığında yağ dönüşü bozuluyor. Bu hesap yapılmadan yalnız gözle şarj eklenen cihazlarda sonuç, ya yetersiz ya fazla gaz oluyor; ikisi de soğutmama olarak görünüyor.

Eski hat yeniden kullanılabilir mi

Sorulan sorulardan biri bu ve cevap koşullu. Hattın çapı yeni cihazın istediği çapla uyuşuyorsa ve boru içi temiz kaldıysa kullanılabiliyor. Ancak kompresörü sarım arızası vermiş bir cihazın hattı kullanılmıyor; devreye yayılan kirlilik yeni cihaza taşınıyor.

Uçları uzun süre açık kalmış, ezilmiş ya da keskin kıvrılmış bir hat da değerlendirme dışı bırakılıyor.

Yeniden kullanılan hatlarda havşalar kesinlikle yenileniyor; eski havşa yüzeyi bir kez sıkılmış hâlde kalıyor ve tekrar tam sızdırmazlık vermiyor.

Yalıtım da yenileniyor. Güneşte kalmış eski kılıf sertleşip çatlıyor, üzerinde yoğuşma oluşuyor.

Bu koşullar sağlanmıyorsa yeni hat çekmek, sonradan çıkacak kaçak aramasından daha kısa sürüyor.

Taşınma sonrası hangi belirti neyi gösteriyor

Yeni adreste ortaya çıkan tabloların çoğu ayırt edilebiliyor.

Hiç soğutmuyor, dış ünite çalışıyor. Vanalar tam açılmamış olabiliyor; toplama sonrası kapatılan vanaların açılması unutulan bir adım.

Az soğutuyor. Yetersiz gaz ya da hesaplanmamış hat uzunluğu; basınç ve aşırı ısınma ölçümüyle ayrılıyor.

Bağlantıda yağ izi. Havşa sızdırıyor demek; yağ, akışkanla birlikte çıktığı için sızıntının en görünür işareti.

Kısa sürede duruyor. Fazla şarj ya da dış ünitenin yeni konumunda hava akışının kısıtlanması.

İç üniteden su damlıyor. Tahliye hattının eğimi yeni adreste bozulmuş oluyor; taşınmada en çok gözden kaçan ayrıntı bu.

Gürültü arttı. Dış ünitenin oturduğu yüzey ya da konsol titreşimi iletiyor; takoz düzeni gözden geçiriliyor.

Nakil sonrası ne ölçülüyor

Taşınmış bir cihazın teslimi, çalıştırılmasıyla değil ölçümüyle bitiyor. Emme ve basma basınçları alınıyor; ikisi birlikte devrenin dolgu durumunu gösteriyor.

Aşırı ısınma ve aşırı soğuma hesaplanıyor. Gaz miktarının doğru olup olmadığını basınçtan daha güvenilir biçimde bu iki değer söylüyor.

İç ünite giriş ve çıkış havası arasındaki sıcaklık farkı ölçülüyor. Çekilen akım ölçülüp cihazın etiket değeriyle karşılaştırılıyor. Bağlantılar sızıntı arama cihazıyla ya da köpükle taranıyor; havşaların hepsi yeni açıldığı için bu adım atlanmıyor.

Bu değerler yazılı bırakıldığında, cihazın taşınmadan sonraki durumu kayda geçmiş oluyor; ileride bir tartışma çıkarsa başvurulacak tek belge bu.

Yeni adreste yer seçimi

Taşınmada en çok atlanan konu, cihazın yeni mekâna uygun konumlandırılması oluyor. Eski adreste iyi çalışan bir cihaz, yeni yerde farklı bir hacme, farklı bir cepheye ve farklı bir güneş yüküne bakıyor.

İç ünitenin üfleme yönü mekânın kullanımına göre belirleniyor; doğrudan oturma ya da yatma bölgesine üfleyen bir konum konforu bozuyor.

Dış ünitenin çevresinde hava dolaşımı için boşluk bırakılıyor. Duvarla arasına sıkışan bir ünite kendi sıcak havasını geri emiyor.

Komşu cepheye ya da pencereye üfleyen bir dış ünite yerleşimi, sonradan çözülmesi zor bir sorun hâline geliyor. Tahliye suyunun nereye gideceği baştan belirleniyor; komşu balkona akan bir hortum en sık karşılaşılan şikâyet konusu.

Bu kararlar sökümden önce konuşulduğunda, yeni adreste ikinci bir müdahale gerekmiyor.

Kapasite hâlâ uyuyor mu

Taşınan cihazın yeni mekâna uyup uymadığı ayrı bir soru ve çoğu zaman sorulmuyor. Cihazın kapasitesi eski hacme göre seçilmişti; yeni hacim daha büyükse cihaz sürekli tam yükte çalışıyor ve istenen sıcaklığa ulaşamıyor. Yeni hacim çok daha küçükse cihaz kısa aralıklarla durup kalkıyor; bu da nem alma performansını düşürüyor.

Cephe yönü, pencere alanı, kat konumu ve yalıtım durumu hesabı değiştiren diğer başlıklar.

Bu değerlendirme nakil öncesinde yapıldığında, cihazın taşınmasının anlamlı olup olmadığı da ortaya çıkıyor. Bazı durumlarda söküm, nakil ve yeniden devreye alma işleminin toplam emeği, cihazın kalan ömrüyle örtüşmüyor; bu da baştan konuşuluyor.

Yardım gerekirse

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de klima söküm, nakil ve yeniden devreye alma yapıyoruz. Gaz toplama, vakum ve devreye alma ölçümleri forma yazılıyor.