Klima sökülürken gaz nasıl korunur? (pump down)

Taşınırken klimanızı söktürüyorsanız, işin kalitesini belirleyen tek bir soru var: gaz nerede kaldı? Doğru sökülen bir cihazda gaz dış ünitenin içinde durur ve yeni evde aynı gazla çalışır. Yanlış sökülen bir cihazda gaz havaya karışır; yeni yerde takarken sıfırdan gaz basmak gerekir.

Bu işleme pump down deniyor. Türkçesi gaz toplama. Yapılışı zor değil ama sırası ve zamanlaması önemli.

Pump down ne yapar?

Klimanın soğutma devresi, iç ünite ile dış ünite arasında iki bakır boruyla dolaşır. Pump down, bu dolaşımın önünü kapatarak gazın tamamını dış ünitenin içindeki kondenser ve hazneye hapsetme işlemi.

Mantığı şu: kompresör çalışırken sıvı hattının vanası kapatılır. Kompresör emmeye devam eder, sistemdeki gazı dış üniteye çeker. Gaz artık geri dönemez, çünkü önü kapalıdır. Devrenin geri kalanı boşaldığında ikinci vana da kapatılır ve gaz içeride kilitlenir.

Bundan sonra borular sökülebilir, iç ünite duvardan indirilebilir. Devrede basınçlı gaz kalmadığı için ne kayıp olur ne de tehlike.

İşlem sırası

1. Cihaz soğutma modunda çalıştırılır. En düşük sıcaklık ayarında, kompresör kesin çalışacak şekilde. Kışın sıcaklık düşükse cihaz soğutmaya girmeyebilir; bu durumda zorlama modu ya da farklı bir yöntem gerekir.
2. Manifold bağlanır. Basınç izlenmeden yapılan pump down tahmine dayanır. Manometre, gazın toplanıp toplanmadığını gösteren tek gösterge.
3. İnce boru (sıvı hattı) vanası kapatılır. Alyan anahtarıyla saat yönünde sonuna kadar. Kompresör çalışmaya devam eder ve gazı çekmeye başlar.
4. Basınç izlenir. Emme basıncı düşer. Sıfıra yaklaştığında sistemin boşaldığı anlaşılır. Bu genelde bir iki dakika sürer, cihaz büyüklüğüne göre değişir.
5. Kalın boru (gaz hattı) vanası kapatılır. Basınç sıfıra indiği anda, kompresör hâlâ çalışırken. Gecikilirse kompresör vakumda çalışır ve zarar görebilir.
6. Cihaz durdurulur, elektrik kesilir. Ardından manifold sökülür ve vana kapakları takılır.
7. Rakorlar sökülür. Önce hafifçe gevşetilip kalan basınç kontrol edilir, sonra tamamen sökülür.

İşlem toplamda on dakikayı geçmez. Acele edilmesi gereken tek nokta, beşinci adımdaki zamanlama.

Sık yapılan hatalar

Vanaları cihaz çalışmadan kapatmak. Bu pump down değil. Gaz devrede olduğu gibi kalır; boru söküldüğünde borularda ve iç ünitede kalan gaz atmosfere gider. Kayıp, toplam şarjın azımsanmayacak bir kısmıdır.

Boruyu doğrudan kesmek. Hurdaya çıkacağı düşünülen cihazlarda görüyoruz. Hem gazın tamamı kaybolur hem de geri kazanım yükümlülüğü ihlal edilir.

Isıtma modunda denemek. Isıtma modunda devrenin akış yönü ters döner; sıvı hattı vanasını kapatmak beklenen sonucu vermez. İşlem soğutma modunda yapılır.

İkinci vanayı geç kapatmak. Kompresörün vakumda çalışması yağlama sorunu ve aşırı ısınma yaratır. Basınç sıfıra indiği anda kapatılmalı.

Rakor kapaklarını takmamak. Sökülen borunun ağzı açık kalırsa içeri nem ve toz girer. Yeni montajda bu nem devreye taşınır.

Gaz her zaman korunabilir mi?

Hayır. Üç durumda pump down mümkün olmuyor.

Kompresör arızalıysa gazı çekecek bir güç yok. Bu durumda gaz geri kazanım cihazıyla toplanır.

Devrede zaten kaçak varsa toplanacak gaz da azalmıştır. Yine de kalanı toplamak doğru olan.

Dış hava çok soğuksa cihaz soğutma moduna girmeyebilir. Bazı modellerde zorlama modu bulunur; yoksa geri kazanım cihazı kullanılır.

Kışın taşınma planlıyorsanız bunu söküm randevusunda belirtmenizi öneriyoruz, ekip ekipmanını ona göre hazırlıyor.

Sökülen cihaz nasıl bekletilir?

Cihaz hemen takılmayacaksa bekleme koşulları önem kazanıyor.

Dış ünitenin vanaları kapalı, kapakları takılı olmalı. İç ünitenin boru ağızları bantla ya da kapakla kapatılmalı; içeri toz ve nem girmemeli. Dış ünite dik konumda bekletilmeli, yan yatırılmamalı — kompresör yağı yerinden çıkabilir.

Depolama yeri kuru olmalı. Rutubetli bir bodrumda uzun süre kalan cihazın kartında paslanma kendini gösteriyor.

Borular da saklanacaksa iki ucu kapalı, kıvrılmadan sarılmış olmalı. Ezilmiş ya da keskin kıvrılmış boru tekrar kullanılmaz.

Yeni yerde takarken ne oluyor?

Gaz korunmuş olsa bile montaj adımları atlanmıyor. Yeni boru hattı çekilir ya da mevcut hat kontrol edilir, rakorlar yeniden havşalanır, sistem vakumlanır ve ancak ondan sonra vanalar açılır.

Vakum adımı burada da atlanamaz. Söküm ile montaj arasında devreye giren hava ve nem, vakumla dışarı alınmadıkça sistemde kalır — vakum yazımızda ayrıntısı var.

Boru boyu eskisinden uzunsa ek gaz gerekir. Cihazın etiketinde belirli bir metreye kadar ilave gerekmediği yazar; o sınırın üstünde metre başına ek şarj yapılır.

Neden bu kadar üstünde duruyoruz?

Söküm işi basit görünür ve fiyat üzerinden karar verilir. Oysa yanlış sökülen bir cihaz, yeni evde ilk günden gaz dolumu ihtiyacıyla gelir. O noktada müşteri iki iş için ödeme yapmış olur.

Bir de çevresel taraf var. Soğutucu akışkanların atmosfere salınması yasal olarak yasak; toplanması ya da geri kazanılması gerekiyor. Doğru söküm hem cihaz için hem de bu yükümlülük açısından doğru olan.

Taşınma sürecinin tamamı için taşınırken klima sökümü yazımıza bakabilirsiniz; orada zamanlama ve duvar onarımı gibi konuları da anlattık.

Söküm öncesi konuşulması gerekenler

Randevu alırken birkaç bilgi işi hızlandırıyor. Cihazın markası ve kaç yaşında olduğu, dış ünitenin nereye monte edildiği ve oraya nasıl ulaşıldığı, boru hattının duvar içinden mi yoksa dışarıdan mı geçtiği.

Dış ünite cephede yüksekteyse ya da balkon dışına asılmışsa, ekibin ona göre hazırlık yapması gerekiyor. Bu bilgi telefonda verilmezse iş gününde beklenmedik bir gecikme çıkıyor.

Bir de şu soruyu sormanızı öneriyoruz: gaz toplanacak mı? Cevabı net alamıyorsanız, işin nasıl yapılacağını konuşmakta fayda var.

Duvar ve delik ne olacak?

İç ünite indirildiğinde arkasında montaj plakasının vida delikleri ve boru geçiş deliği kalır. Delik açık bırakılırsa dışarıdan böcek, toz ve rutubet girer; kışın soğuk hava köprüsü oluşur.

Söküm sırasında deliği geçici olarak kapatıyoruz. Kalıcı onarım boya ve sıva işi gerektiriyor, o kısmı ev sahibiyle konuşuyoruz. Yeni kiracı gelecekse deliğin kapatılmış olması genelde bekleniyor.

Dış ünitenin konsolu da bir karar konusu. Aynı yere yeni cihaz gelecekse konsol yerinde bırakılabilir; gelmeyecekse sökülüp duvar delikleri kapatılıyor.

Söküm ve montaj aynı gün olabilir mi?

Aynı şehir içinde ve mesafe uygunsa mümkün. Sabah sökülen cihaz öğleden sonra yeni adreste kurulabiliyor. Bu düzen, cihazın açıkta bekleme süresini en aza indirdiği için tercih ettiğimiz yöntem.

Taşınma birkaç güne yayılıyorsa cihazı doğru koşullarda bekletmek yeterli oluyor. Yeni adreste elektrik ve duvar hazır değilse montajı zorlamak yerine ertelemek daha doğru; yarım kalan bir montaj sonradan daha çok zaman alıyor.

Yaptığımız işler

Söküm ve yeniden montaj için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili arasında çalışıyoruz. Taşınma tarihinizi ve cihazın kaç yaşında olduğunu söyleyin, söküm ile montajı aynı plana alalım.

0531 887 49 62 · Servis talebi