Klima soğutmada çalışıyor ısıtmada çalışmıyor

Yazın sorunsuz çalışan cihaz, kışın ısıtmıyor. Bu, bir öncekinin ters yönü ama ihtimaller aynı değil: ısıtma tarafında dış hava sıcaklığı ve defrost çevrimi devreye giriyor. Bu iki başlık elenmeden vana suçlanmıyor.

Isıtma çalışmıyorsa sebepler sınırlı sayıda ve aralarındaki ayrım ölçümle yapılıyor.

Önce cihaz ısıtabiliyor mu

İlk soru teknik değil: cihaz ısı pompası mı, yalnız soğutucu mu. Yalnız soğutma yapan modeller ısıtma modu sunmuyor; kumandada seçenek görünse bile cihaz karşılık vermiyor. Etiketten ve kullanım belgesinden doğrulanıyor.

İkinci soru dış hava: her ısı pompasının ısıtma yapabildiği bir alt sıcaklık sınırı var. Bu sınırın altında kapasite belirgin biçimde düşüyor, bazı modellerde cihaz ısıtmayı durduruyor.

Sınır üreticiye ve modele göre değişiyor; bölgemizde bu sınıra ancak en soğuk günlerde yaklaşılıyor.

Bu iki madde elenmeden arıza aranmıyor.

Defrost normal davranışı

Isıtmada dış eşanjör soğuk taraf oluyor ve yüzeyinde buz oluşuyor. Cihaz belirli aralıklarla defrost çevrimine giriyor: yönü geçici olarak çeviriyor, dış eşanjörü ısıtıp buzu çözüyor.

Bu sırada ısıtma duruyor, iç fan kesiliyor ve dış üniteden buhar çıkıyor. Birkaç dakika süren bu duraklama normal; kullanıcı bunu "ısıtmıyor" olarak tarif edebiliyor. Nemli ve serin havalarda defrost sıklaşıyor; kıyı kesiminde bu daha belirgin.

Anormal olan, defrostun çok sık tekrarlaması ya da hiç tamamlanmaması oluyor.

Bu ayrım için defrostun ne kadar sürdüğü ve ne sıklıkla tekrarlandığı not ediliyor.

Dört yollu vana tarafı

Cihaz hiçbir koşulda ısıtmıyorsa arama yön çeviren parçaya geliyor. Çoğu modelde vana ısıtma konumunda enerjileniyor; bobin çalışmıyorsa cihaz soğutma konumunda kalıyor. Bu tabloda kumandada ısıtma seçili olmasına rağmen iç üniteden soğuk hava geliyor.

Ölçümde bobin direnci ve uçlarındaki gerilim okunuyor. Vana mekanik olarak takılıysa gerilim ve bobin sağlam çıkıyor ama yön yine değişmiyor; basınçlar ve boru sıcaklıkları bunu gösteriyor.

Sürgünün yarı konumda kalması ise en zor tablo: iki taraf arasında iç kaçak oluşuyor, cihaz hem ısıtmıyor hem soğutmuyor ve kompresör sürekli yükleniyor.

Bu durum ölçümde basınçların birbirine yaklaşmasıyla ayrılıyor.

Akışkan ve kapasite tarafı

Isıtma, akışkan miktarına soğutmadan daha duyarlı davranıyor. Miktar azaldığında ısıtma kapasitesi soğutmadan daha erken düşüyor; bu yüzden şikâyet önce kışın ortaya çıkabiliyor.

Dış eşanjörün kirlenmesi de ısıtmada daha belirgin sonuç veriyor: ısı çekilecek yüzey kapanıyor. Kar, yaprak ve buz birikimi aynı etkiyi üretiyor. Ölçümde aşırı ısıtma değeri ve basınçlar okunuyor; kaçak şüphesi varsa dolum yapılmadan önce kaçak aranıyor.

Dış ünitenin altında biriken defrost suyunun donması da hava akışını kesebiliyor; zemindeki ünitelerde bu sık görülüyor.

Servisin eleme sırası

Bu şikâyette sıra şöyle işliyor. Cihazın ısı pompası olup olmadığı ve dış hava sıcaklığı kaydediliyor. Mod ve hedef sıcaklık kontrol ediliyor; hedef ortamın üzerinde mi.

Cihaz çalıştırılıp ısıtma modunda birkaç dakika bekleniyor; ön ısıtma gecikmesi eleniyor. Boru sıcaklıkları okunuyor: hangi hat ısınıyor, hangi hat soğuyor.

Bobin direnci ve gerilimi ölçülüyor.

Manifold bağlanıp basınçlar ve aşırı ısıtma alınıyor. Dış ünitenin yüzeyi, altındaki su tahliyesi ve buz durumu değerlendiriliyor.

Kışa hazırlık farkı

Yalnız yazın kullanılan bir cihaz kışa hazırlıksız giriyor. Sezon boyunca kirlenen dış eşanjör, ısıtmada ısı çekemiyor. Dış ünitenin altındaki tahliye yolu tıkalıysa defrost suyu birikip donuyor.

Bu yüzden ısıtma sezonu başlamadan önce yapılan kontrol, kışın çıkacak şikâyetlerin bir bölümünü önlüyor.

Kontrolde dış eşanjör yüzeyi, fan, tahliye yolu ve ısıtma modunda ölçüm yer alıyor. Isıtma modunda alınmış bir ölçüm kaydı, sonraki kışlarda karşılaştırma noktası oluyor.

Çağrıdan önce kontrol edilecekler

Servis gelmeden önce birkaç kontrol yapılabiliyor. Cihazın ısı pompası olup olmadığı etiketten doğrulanıyor. Mod ısıtmaya alınıp hedef sıcaklık ortamın üzerine çıkarılıyor.

Cihaz açıldıktan sonra birkaç dakika bekleniyor; ön ısıtma sırasında fan çalışmıyor. Dış ünitenin yüzeyinde buz olup olmadığına ve altında su birikip donmadığına bakılıyor.

Dış hava sıcaklığı ve şikâyetin hangi günlerde çıktığı not ediliyor.

Buzu sıcak suyla ya da sert aletle çözmeye çalışılmıyor; kanatçık kolayca zarar görüyor.

Tek yönlü çalışmanın iki yüzü

Yalnız ısıtan ve yalnız soğutan cihaz tabloları aynı parçayı işaret etse de ayrımı var. Vana çoğu modelde ısıtmada enerjileniyor; bobin çalışmıyorsa cihaz soğutmada kalıyor ve ısıtmıyor.

Vana mekanik olarak ısıtma konumunda takılı kalmışsa bu kez soğutma yapamıyor. Yani aynı parçanın iki farklı arıza biçimi, iki farklı şikâyet üretiyor. Hangi tablonun geçerli olduğu, cihazın hangi modda çalışabildiğine bakılarak ilk adımda anlaşılıyor.

Ölçüm bu ilk tahmini doğruluyor ya da eliyor.

Isıtma kaydı neden ayrı tutuluyor

Bir cihazın soğutmada alınmış ölçümleri, ısıtma performansı hakkında yeterli bilgi vermiyor. İki modda basınçlar, sıcaklıklar ve çekilen akım farklı seyrediyor. Bu yüzden ısıtma amaçlı kullanılan cihazlarda ısıtma modunda da ölçüm alınıyor ve ayrı kaydediliyor.

Dış hava sıcaklığı bu kayda mutlaka yazılıyor; değerler ancak onunla birlikte yorumlanıyor. Sonraki kışlarda benzer dış koşulda alınan değerlerle karşılaştırma yapılabiliyor.

Kayıt yoksa "geçen sene daha iyi ısıtıyordu" cümlesi doğrulanamıyor.

Isıtma ve elektrik tüketimi

Isıtmada cihaz soğutmaya göre daha uzun süre çalışıyor ve daha çok akım çekiyor. Bu, mevcut elektrik tesisatını yazın hiç zorlamayan bir cihazın kışın zorlamasına yol açabiliyor.

Sigortanın kışın atması, yazın atmaması bu tabloyu gösteriyor. Defrost çevrimi sırasında da anlık yük değişimleri oluyor. Eski tesisatlı konutlarda kesit ve sigorta düzeni bu yüke göre değerlendiriliyor.

Isıtma amaçlı kullanım planlanıyorsa bu değerlendirme kurulumda yapılıyor.

Bu işi biz yapıyoruz

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de ısıtma tarafı şikâyetlerinde ölçümlü tespit yapıyoruz. Dış hava sıcaklığı, defrost davranışı ve boru sıcaklıkları birlikte değerlendiriliyor; değerler forma işleniyor.