Klima sigortayı attırıyor

Klima çalışmaya başlayınca sigorta atıyorsa, önce hangi korumanın devreye girdiği belirleniyor. Kaçak akım rölesi ile aşırı akım sigortası farklı şeyleri koruyor ve hangisinin attığı, sorunun nerede olduğunu doğrudan söylüyor.

Ayrım nerede yapılıyor ve güvenlik sınırı nerede bitiyor?

İki farklı koruma

Panoda cihazı ilgilendiren iki koruma bulunuyor.

Sigorta. Hattan geçen akım sınırı aştığında devreyi kesiyor. Amacı kabloyu ve cihazı aşırı akımdan korumak.

Kaçak akım rölesi. Giden ve dönen akım arasındaki farkı izliyor. Fark belirli bir değeri aştığında akımın bir bölümünün başka bir yoldan gittiğini anlıyor ve devreyi kesiyor.

Yani sigorta "çok akım geçti", röle ise "akım kaçıyor" diyor. Hangisinin attığı panoya bakılarak görülüyor; ikisi farklı elemanlar. Bu ayrım yapılmadan arama başlatılmıyor çünkü iki tablo farklı yerlere bakıyor.

Bazı panolarda iki işlev tek bir elemanda birleşiyor; bu durumda ayrım cihaz üzerindeki göstergeden yapılıyor.

Kaçak akım rölesi atıyorsa

Bu, elektriğin olmaması gereken bir yoldan aktığını gösteriyor. En sık sebep nem: iç üniteye ya da dış ünitenin elektrik bölümüne ulaşan su, yalıtım direncini düşürüyor.

Kablo yalıtımının ezilme ya da sürtünme sonucu zedelenmesi de aynı sonucu üretiyor.

Kompresör ya da fan motoru sargısında yalıtım bozulması, kaçağın cihaz içinden geldiğini gösteriyor. Bu tabloda röle tekrar tekrar kaldırılmıyor; koruma görevini yapıyor.

Ölçümde yalıtım direnci okunuyor ve hangi bileşenden kaynaklandığı ayrılıyor. Kaçak akım, cihazdan çok can güvenliğiyle ilgili bir konu olduğu için burada bekleme yapılmıyor.

Sigorta atıyorsa

Bu, hattan geçen akımın sınırı aştığını gösteriyor. Kalkış anında kısa süreli yüksek akım normal; sigorta bunu tolere edecek biçimde seçiliyor. Sigorta kalkışta atıyorsa değeri ya da tipi uygun olmayabiliyor.

Çalışma sırasında atıyorsa cihaz gereğinden fazla akım çekiyor demek: kirlenmiş eşanjör, dönmeyen fan, yüksek basınç ya da mekanik zorlanma.

Aynı hattan beslenen başka cihazlar varsa toplam yük sınırı aşıyor olabiliyor. Ölçümde çekilen akım okunup etiket değeriyle karşılaştırılıyor. Sigortayı büyütmek çözüm olmuyor; kabloyu koruyan sınır ortadan kalkıyor.

Ne zaman atıyor sorusu

Zamanlama, sebebi belirgin biçimde daraltıyor. Cihaz açılır açılmaz atıyorsa kalkış akımı ya da kaçak öne çıkıyor.

Bir süre çalıştıktan sonra atıyorsa ısınmayla artan bir direnç ya da mekanik zorlanma düşünülüyor.

Yalnız sıcak günlerde atıyorsa yüksek basınç ve artan akım tarafı değerlendiriliyor. Yağmurlu havalarda atıyorsa nem ve su teması öne geçiyor.

Cihaz kapalıyken de atıyorsa sorun cihazda değil tesisatta aranıyor. Bu bilgi, ziyaret öncesinde tablonun yarısını belirliyor.

Tesisat tarafındaki payı

Her atma cihazdan gelmiyor. Kablo kesitinin cihaza göre yetersiz olması, çalışma sırasında ısınmaya ve atmaya yol açıyor. Uzatma kablosu ve çoklu priz kullanımı, kalkış akımını taşıyamadığı için sık sorun üretiyor.

Klemens ve pano bağlantılarındaki gevşeklik, temas direnci yaratıp ısınma üretiyor.

Eski tesisatlarda sigorta düzeni birden çok cihazı taşıyacak biçimde kurulmamış olabiliyor. Topraklamanın eksik ya da bozuk olması, kaçak akım tarafında ayrı bir risk doğuruyor. Bu yüzden ölçüm cihazla sınırlı kalmıyor, besleme hattını da kapsıyor.

Güvenlik sınırı

Bu şikâyette kullanıcının yapabilecekleri sınırlı ve sınır net. Sigorta bir kez kaldırılıp cihaz denenebiliyor; tekrar atıyorsa bir daha kaldırılmıyor.

Kaçak akım rölesi düşüyorsa hiç ısrar edilmiyor.

Yanık kokusu, ısınmış priz ya da görünür hasar varsa cihaz enerjilendirilmiyor. Panel açılmıyor ve elektrik bölümüne dokunulmuyor.

Sigorta değeri kendiliğinden büyütülmüyor; bu, korumayı devre dışı bırakmak anlamına geliyor. Su teması şüphesi varsa cihaz çalıştırılmadan servis çağrılıyor.

Ölçümün sırası neden böyle

Servis şu sırayı izliyor. Hangi korumanın attığı panoda görülüyor. Besleme gerilimi ve hat kesiti değerlendiriliyor.

Cihaz çalıştırılabiliyorsa çekilen akım okunup etiket değeriyle karşılaştırılıyor.

Kaçak şüphesi varsa yalıtım direnci ölçülüyor; ölçüm bileşen bileşen daraltılıyor. Klemens ve pano bağlantılarının sıkılığı kontrol ediliyor, ısınma izi aranıyor. Topraklama sürekliliği doğrulanıyor.

Alınan değerler kayda giriyor; tekrar eden atmalarda karşılaştırma yapılabiliyor.

Yeni montajda çıkarsa

Yeni kurulmuş bir cihazda sigorta atıyorsa arama montaj tarafında başlıyor. Klemens bağlantılarının doğru numaralara yapıldığı doğrulanıyor.

Ayrı hat çekilmişse kesit ve sigorta değeri cihazın etiketiyle karşılaştırılıyor.

Kablonun ezilmiş ya da vidayla delinmiş olması, kaçak akım tarafında tipik bir sebep. Topraklamanın bağlandığı ve sürekliliğinin sağlandığı kontrol ediliyor.

Bu tablo montaj garantisi kapsamında değerlendirildiği için erken bildiriliyor.

Tekrar eden atmalarda kayıt

Bu şikâyette en değerli bilgi, atmanın geçmişi oluyor. Hangi koruma, hangi tarihte ve hangi koşulda attı. Cihaz o sırada yeni mi çalışmaya başlamıştı, yoksa bir süredir mi çalışıyordu.

Hava koşulu ve aynı anda çalışan diğer cihazlar not ediliyor.

Servis ziyaretlerinde alınan akım ve yalıtım direnci değerleri aynı dosyaya giriyor. Bu kayıt, sorunun cihazda mı tesisatta mı olduğunu zamanla ortaya çıkarıyor.

Ticari mekânlarda ek başlık

Birden çok cihazın bulunduğu işletmelerde tablo daha karmaşık oluyor. Cihazların aynı hattan beslenmesi, kalkışların üst üste binmesine yol açıyor. Toplam yük abonelik gücünü zorlayabiliyor.

Bu mekânlarda cihazların ayrı hatlardan beslenmesi ve sigorta düzeninin toplam yüke göre planlanması gerekiyor. Sıcak günlerde tekrarlayan atmalar çoğu zaman cihaz arızası sanılıyor; oysa sebep yük planlaması oluyor.

Bu değerlendirme kurulum aşamasında yapıldığında sezon ortasındaki kesintiler önleniyor.

Ne zaman elektrikçi gerekiyor

Bazı tablolarda iş klima servisinin sınırının dışına çıkıyor. Pano düzeni, kolon hattı ve sayaç bağlantısı elektrik tesisatının konusu oluyor.

Topraklama tesisatının yapılması ya da düzeltilmesi de aynı grupta. Cihaz kapalıyken de atma yaşanıyorsa sorun cihazda değil demek. Bu durumlarda ölçüm sonuçları yazılı olarak veriliyor ve tesisat tarafına aktarılıyor.

İki tarafın aynı ölçüm üzerinden konuşması, sorunun sahipsiz kalmasını önlüyor.

Servis çağırmak isterseniz

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de elektrik kaynaklı klima arızalarında ölçümlü tespit yapıyoruz. Hangi korumanın attığını ve ne zaman attığını iletmeniz, aramanın yönünü baştan belirliyor.