Klima kendi kendine kapanıyor: koruma mı arıza mı?

Bir süre çalışıp kendiliğinden duran klima, çoğu durumda arızalı değildir; içindeki koruma devrelerinden biri devreye girmiştir. Cihaz kendini korumasa zarar görecek bir koşul var demektir. İşin püf noktası, hangi korumanın çalıştığını bulmak.

Cihaz ne kadar sürede kapanıyor?

Bize ararken iki bilgi verin: cihaz kaç dakika çalışıp duruyor ve ne kadar sonra kendiliğinden geri geliyor. Bu iki süre teşhisin yarısıdır. Örneğin 10-15 dakika çalışıp 3 dakikada dönen bir cihazla, 2 dakikada durup yarım saat dönmeyen bir cihaz tamamen farklı şeyler anlatır.

1. Hedef sıcaklığa ulaşılmış

En masum ihtimal. Cihaz istediğiniz sıcaklığa geldiğinde kompresörü durdurur, fan dönmeye devam eder. İnverter olmayan (on/off) modellerde bu davranış çok belirgindir: kompresör devreye girer, çıkar, yine girer. İnverter modellerde ise kompresör durmak yerine devrini düşürür, bu yüzden fark edilmez.

Ayırt etme yolu: oda gerçekten istediğiniz sıcaklıkta mı? Öyleyse sorun yok.

2. Aşırı ısınma koruması

Kompresör ya da güç modülü aşırı ısındığında termik koruma devreye girer. Cihaz soğuduğunda tekrar çalışır ve döngü sürer. Bunun en yaygın sebebi kirli dış ünite: kanatçıklar tıkalıysa cihaz çektiği ısıyı dışarı atamaz ve kendi kendini pişirir.

Dış ünitenin önünü kapatan eşya, üzerine örtülen branda, dibine dikilmiş bitki de aynı sonucu doğurur. Bölgemizde Aliağa'da sanayi kaynaklı partikül yükü, sahilde tuz ve toz bu tıkanmayı hızlandırıyor.

3. Donma koruması

İç eşanjör donma sınırına yaklaşınca cihaz kompresörü durdurur. Sebep genelde kirli filtre ya da gaz azlığıdır. Bu durumda cihaz durmadan hemen önce üfleme gücünün düştüğünü ve borularda buzlanma başladığını fark edebilirsiniz. Ayrıntısı buzlanma yazımızda.

4. Voltaj koruması

Şebeke voltajı çalışma aralığının dışına çıktığında inverter cihazlar kendini kapatır. Yaz akşamları, herkesin klimasını açtığı saatlerde voltaj düşmesi bölgemizde görülen bir durum. Genelde aynı anda lambaların kısılması ya da başka cihazların tepki vermesi de görülür.

Cihaz tarafını biz ölçeriz; hat ya da pano kaynaklı bir sorun varsa ehliyetli elektrikçiyle çözülmesi gerekir.

5. Zamanlayıcı ve uyku modu

Kumandada kurulmuş bir zamanlayıcı ya da "sleep" modu cihazı belirli süre sonra kapatır. Uyku modunda bazı cihazlar sıcaklığı kademeli değiştirip sonra tamamen durur. Ayarları bir kontrol etmek beş saniyelik iştir.

6. Sensör ya da kart arızası

Hatalı okuma yapan bir sensör, cihaza var olmayan bir tehlikeyi bildirir ve gereksiz yere koruma devreye girer. Bu durumda genelde bir hata kodu da görürsünüz. Sensör değişimi kısa ve düşük maliyetli bir işlemdir.

7. Drenaj seviye koruması

Kaset ve kanallı ünitelerde yoğuşma suyu tavada birikip belirli seviyeyi geçtiğinde şamandıra sivici cihazı durdurur. Bu, su taşmasını önleyen bir koruma. Drenaj hattı ya da pompası tıkalıysa cihaz sürekli durur. Duvar tipi cihazların bir kısmında da benzer bir koruma bulunur.

Belirtiye göre hızlı ayrım

Ne yapabilirsiniz

Filtreleri yıkayın, dış ünitenin önünü açın ve üstünü örten bir şey varsa kaldırın, kumandadaki zamanlayıcı ve uyku ayarlarını kontrol edin. Bu üç adım koruma kaynaklı duruşların önemli bir bölümünü çözüyor. Sürerse ölçüm gerekir: basınç, akım ve voltaj birlikte bakılmadan hangi korumanın haklı olduğu anlaşılmaz.

İnverter ve on/off cihazlarda davranış farkı

Bu ayrım, "normal mi değil mi" sorusunun cevabını büyük ölçüde belirliyor.

On/off cihazlarda kompresörün tek bir hızı vardır: tam güç. Oda hedefe ulaşınca kompresör durur, sıcaklık yükselince tekrar devreye girer. Yani duruş-kalkış döngüsü bu cihazların normal çalışma biçimidir. Sık duruyor diye endişelenmenize gerek yok; oda istediğiniz sıcaklıkta mı, ona bakın.

İnverter cihazlarda kompresör hedefe yaklaştıkça devrini düşürür ve düşük devirde çalışmayı sürdürür. Tamamen durması beklenen bir davranış değildir. İnverter bir cihaz sık sık tamamen duruyorsa bir koruma devrededir ve nedeni aranmalıdır.

Sık duruş-kalkışın maliyeti

Kompresör için en zorlu an starttır: o anda çektiği akım, normal çalışma akımının birkaç katıdır. Sık start hem elektrik tüketimini artırır hem sargıları ve start bileşenlerini yıpratır.

Bu yüzden koruma kaynaklı duruşlar "cihaz kendini koruyor, sorun yok" diye bırakılmamalı. Koruma zaten olması gerekeni yapıyor; asıl mesele onu tetikleyen koşulun ortadan kaldırılması.

Kapanma zamanlaması ipucu verir

Kendi kontrolünüzü nasıl yaparsınız

Bir hafta boyunca basit bir kayıt tutmak teşhisi ciddi hızlandırıyor: cihaz saat kaçta açıldı, kaç dakika sonra durdu, dış hava nasıldı, ekranda bir kod belirdi mi. Bu dört sütunluk not, bizim sahada saatler harcayarak toplayacağımız bilgiyi hazır veriyor.

Koruma devrelerinin mantığı

Bir klimada birden çok koruma bulunur ve hepsinin tek amacı vardır: pahalı bir parçayı, ucuz bir duruşla kurtarmak. Termik koruma kompresörü, donma koruması yine kompresörü, voltaj koruması elektronik kartı, basınç koruması tüm soğutma devresini korur.

Bu yüzden koruma devreye girdiğinde yapılacak şey onu devre dışı bırakmak değil (bazı yerlerde yapılan yanlış budur), tetikleyen koşulu ortadan kaldırmaktır. Korumasız çalışan bir cihaz, birkaç hafta sonra kompresörünü kaybeder.

Yaz aylarında yoğunlaşan bir tablo

Temmuz-ağustosta bize gelen "sürekli duruyor" çağrılarının büyük kısmında iki etken birlikte çalışıyor: dış hava çok sıcak olduğu için cihaz zaten sınırda çalışıyor, üstüne kirli bir dış ünite ekleniyor ve termik koruma devreye giriyor.

Bu vakalar nisan-mayısta yapılan bir bakımla önlenebilir olanlar. Dış ünitesi temiz bir cihaz aynı sıcakta sorunsuz çalışmaya devam ediyor.

Aliağa ve çevresinde

Koruma devreye girip duran cihazlara Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de aynı gün bakıyoruz. Ararken cihazın kaç dakika çalıştığını ve ne kadar sonra geri döndüğünü söyleyin; bu süre hangi korumanın devrede olduğunu gösteriyor.

0531 887 49 62 · Servis talebi

Bu başlığı tamamlayan bir diğer yazımız klima kapandıktan sonra ses gelmeye devam ediyor oluyor.