Klima kapandıktan sonra ses gelmeye devam ediyor

Cihaz kapatıldıktan sonra bir süre daha ses gelmeye devam ediyor. Bu, çoğu zaman sistemin kendini dengelemesinden kaynaklanıyor ve beklenen bir davranış. Ancak sesin ne kadar sürdüğü ve tipi, normalin dışına çıktığını gösterebiliyor.

Cihaz kapandıktan sonra gelen seslerin kaynağı belli ve bir de sınırı var.

Basınçlar neden dengeleniyor

Cihaz çalışırken devrenin iki tarafı arasında belirgin bir basınç farkı bulunuyor. Kompresör durduğunda bu fark kendiliğinden kapanmaya başlıyor; akışkan yüksek basınçlı taraftan düşük basınçlı tarafa geçiyor. Bu geçiş sırasında akış sesi duyuluyor: ince bir fışırtı ya da su akıyormuş gibi bir ses.

Ses genellikle birkaç dakika içinde azalarak kesiliyor. Cihaz kısa aralıklarla açılıp kapatılıyorsa bu ses daha sık duyuluyor.

Aynı sebeple cihaz kapandıktan hemen sonra tekrar açıldığında kompresör bir süre beklemeye giriyor.

Bu bekleme, basınçlar dengelenmeden kalkışın kompresörü zorlamasını önlüyor.

Yağ ve akışkan hareketi

Devrede akışkanla birlikte kompresör yağı da dolaşıyor. Sistem durduğunda yağın bir bölümü hatlarda ve eşanjörlerde kalıyor; zamanla kompresöre geri dönüyor.

Bu dönüş sırasında da hafif akış sesleri duyulabiliyor. Uzun hatlı sistemlerde ve kot farkı yüksek kurulumlarda bu ses daha belirgin oluyor. Isıtma modunda çalışan cihazlarda kapanış sonrası ses biraz daha uzun sürebiliyor.

Bu sesler alçak ve sürekli olmayan bir yapıda; mekanik bir vuruş içermiyor.

Mekanik ses duyuluyorsa değerlendirme farklı ilerliyor.

Fanın çalışmaya devam etmesi

Bazı cihazlarda kapatıldıktan sonra iç fan bir süre daha çalışıyor. Bu, bilinçli bir işlev: eşanjör yüzeyindeki nemi kurutup koku oluşumunu geciktiriyor. Süre modele göre değişiyor ve genellikle birkaç dakikayla sınırlı kalıyor.

Kullanıcı bunu "cihaz kapanmıyor" olarak tarif edebiliyor. Isıtmada ise eşanjördeki ısının boşaltılması için fan bir süre daha dönüyor.

Bu işlevin bulunup bulunmadığı kullanım belgesinden doğrulanıyor.

İşlev varsa kapanış sonrası hava akımı da normal sayılıyor.

Ne zaman normalin dışına çıkıyor

Birkaç işaret dikkat gerektiriyor. Ses birkaç dakikada kesilmiyor, uzun süre devam ediyorsa.

Akış sesi değil, mekanik bir vuruş ya da sürtünme sesi duyuluyorsa. Dış ünitede kompresör durduğu hâlde titreşim devam ediyorsa. Cihaz kapatıldığı hâlde dış ünite dönmeye devam ediyorsa; bu, yapışmış bir kontaktörü işaret edebiliyor.

Kapanış sonrası su damlaması başlıyorsa tahliye tarafı değerlendiriliyor.

Bu durumlarda cihaz çalıştırılmadan servis çağrılıyor.

Yapışmış kontaktör ayrı bir başlık

Kapanış sonrası dış ünitenin durmaması, üzerinde durulması gereken bir tablo. Kontaktör, kompresöre giden akımı anahtarlıyor; kontakları yapıştığında akım kesilmiyor. Cihaz kapatılmış görünse de kompresör çalışmaya devam ediyor.

Bu, hem tüketim hem cihaz ömrü açısından ciddi sonuç üretiyor. Belirtisi net: kumandadan kapatılan cihazın dış ünitesi dönmeye devam ediyor.

Bu durumda cihazın beslemesi kesiliyor ve servis çağrılıyor.

Ölçümde kontaktörün çekip bırakmadığı doğrulanıyor.

Çağrıda söylenecekler

Servise iletilecek bilgiler kısa bir listede toplanıyor. Ses ne kadar sürüyor: birkaç dakika mı, daha uzun mu.

Ses tipi: akış sesi mi, mekanik vuruş mu. Hangi üniteden geliyor. Dış ünite dönmeye devam ediyor mu.

Kapanış sonrası su damlaması ya da başka bir belirti var mı.

Bu beş bilgi, tablonun normal grupta olup olmadığını çoğu zaman ziyaret öncesinde belirliyor.

Kullanım tarafı

Birkaç alışkanlık bu sesleri azaltıyor. Cihazı kısa aralıklarla açıp kapatmamak, dengelenme seslerinin sıklığını düşürüyor. Kapatmadan önce birkaç dakika fan modunda bırakmak hem yüzeyi kurutuyor hem geçişi yumuşatıyor.

Zamanlayıcı kullanılıyorsa cihazın çok sık devreye girmemesi sağlanıyor. Doğru kapasitede seçilmiş bir cihaz zaten daha uzun ve dengeli çalışıyor; kalkış ve duruş sayısı azalıyor.

Gereğinden büyük seçilmiş bir cihazda ise bu sesler gün içinde çok daha sık duyuluyor.

Çok üniteli sistemlerde

Tek dış üniteye birden çok iç ünitenin bağlandığı sistemlerde kapanış sesleri farklı yaşanıyor. Bir iç ünite kapatıldığında sistem tamamen durmuyor; diğer üniteler çalışmaya devam ediyor.

Kapatılan ünitede akış sesi duyulabiliyor çünkü o hattaki akışkan hareket etmeye devam ediyor. Bu, kullanıcı tarafından "kapattım ama ses geliyor" olarak tarif ediliyor. Sistemin tamamı durduğunda sesler kesiliyor.

Bu yüzden çok üniteli sistemlerde şikâyet değerlendirilirken diğer ünitelerin durumu da soruluyor.

Kapanış sonrası su damlaması

Kapanış sonrası duyulan seslere bazen su damlaması eşlik ediyor. Eşanjör yüzeyinde biriken yoğuşma suyu, cihaz durduktan sonra tavaya inmeye devam ediyor. Bu, tahliye düzeni sağlamsa dışarı gidiyor ve fark edilmiyor.

Tavada birikme varsa damlama kapanıştan sonra başlıyor ve bir süre sürüyor. Bu yüzden "cihazı kapattığımda damlıyor" tarifi, tahliye tarafına işaret eden bir ipucu oluyor.

Buzlanma varsa eriyen buz nedeniyle damlama daha uzun sürüyor.

Kayıt ve karşılaştırma

Kapanış sonrası davranış, cihazın geçmişiyle karşılaştırıldığında anlam kazanıyor. Ses eskiden yokken şimdi başladıysa, bir şey değişmiş demek.

Sesin süresi uzuyorsa sistemin dengelenme davranışı değişmiş olabiliyor. Bakım kayıtlarında şarj değerleri ve ölçümler varsa karşılaştırma doğrudan yapılabiliyor. Onarım sonrası aynı gözlem tekrarlanıp sonuç doğrulanıyor.

Bu kayıt olmadığında değerlendirme kullanıcının hatırladığıyla sınırlı kalıyor.

Bekleme süresi neden var

Cihaz kapatıldıktan hemen sonra tekrar açıldığında kompresör çalışmıyor ve bir süre bekliyor. Bu, arıza değil koruma: basınçlar dengelenmeden yapılan kalkış kompresörü zorluyor. Bekleme süresi modele göre birkaç dakika sürüyor.

Bu sırada iç fan çalışabiliyor; kullanıcı cihazın açıldığını görüyor ama soğutma başlamıyor. Süre dolmadan cihazı tekrar açıp kapatmak beklemeyi baştan başlatıyor.

Bu yüzden kapatıp hemen açmak yerine birkaç dakika beklenmesi öneriliyor.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de kapanış sonrası ses ve durmama şikâyetlerinde kontrol yapıyoruz. Sesin süresini ve dış ünitenin dönmeye devam edip etmediğini iletmeniz, aciliyeti baştan belirliyor.