Klima ıslık sesi yapıyor

Klimadan gelen ince, sürekli ıslık sesi diğer seslerden ayrı bir yere bakıyor: akışkanın dar bir kesitten geçmesi. Bu ses her zaman arıza anlamına gelmiyor ama bazı biçimleri doğrudan kaçak şüphesi doğuruyor.

Islık sesi nereden geliyor ve hangi biçimi ciddiye alınıyor?

Ses nasıl oluşuyor

Devrede akışkan sıvı ve gaz hâlleri arasında geçiş yapıyor ve bu geçişler basınç farkıyla oluyor. Yüksek basınçlı sıvı, genleşme elemanının dar kesitinden geçerken hızlanıyor ve basıncı düşüyor. Bu geçiş sırasında akışkanın bir bölümü buharlaşıyor; ortaya çıkan akış sesi ince bir ıslık olarak duyuluyor.

Ses genellikle iç ünitenin içinden, boru bağlantısına yakın noktadan geliyor. Cihaz çalışmaya başladığında birkaç saniye duyulup kesilmesi normal kabul ediliyor.

Mod değişiminde ve kompresör devri değişirken de kısa süreli akış sesleri duyuluyor.

Yani ıslık sesinin kendisi değil, ne kadar sürdüğü ve ne zaman çıktığı belirleyici oluyor.

Normal sayılan biçimleri

Birkaç durumda ses beklenen sınırlar içinde kalıyor. Cihaz ilk çalıştığında duyulan kısa akış sesi, basınçların dengelenmesiyle ilgili.

İnverter cihazlarda kompresör devri değişirken sesin tonu da değişiyor; bu, cihazın yükü ayarladığını gösteriyor. Isıtmada defrost çevriminin başında ve sonunda yön değiştiği için akış sesi belirginleşiyor. Cihaz durduktan sonra basınçlar eşitlenirken bir süre akış sesi devam edebiliyor.

Bu seslerin ortak yanı kısa sürmeleri ve belirli anlarla sınırlı kalmaları oluyor.

Sürekli ve cihaz çalıştığı sürece kesilmeyen bir ıslık ise farklı değerlendiriliyor.

Kaçakla ilişkisi

Akışkan miktarı azaldığında devrede gaz oranı artıyor ve akış sesi belirginleşiyor. Bu yüzden sürekli ıslık sesi, kaçak şüphesi doğuran işaretlerden biri sayılıyor. Ancak ses tek başına yeterli değil; kaçak ölçümle doğrulanıyor.

Sesin yanında başka belirtiler varsa şüphe güçleniyor: soğutmanın zayıflaması, eşanjörde buzlanma, cihazın hedefe ulaşamaması. Ölçümde alçak basınç düşüyor, aşırı ısıtma değeri yükseliyor.

Bu tabloda doğrudan dolum yapılmıyor; önce kaçağın yeri aranıyor.

Kaçak bulunmadan yapılan dolum, aynı noktaya kısa sürede geri dönüyor.

Kaçak dışındaki sebepler

Her sürekli ıslık kaçak anlamına gelmiyor. Genleşme elemanının kısmen tıkanması akışı daraltıyor ve sesi artırıyor.

Filtre kurutucunun tıkanması aynı sonucu üretiyor. Aşırı şarj da akış dengesini bozarak ses üretebiliyor. Hat üzerinde ezilmiş bir bölüm, kesiti daralttığı için aynı biçimde ıslık çıkarıyor.

Vanaların tam açılmamış olması, montaj sonrası sık karşılaşılan ve kolay çözülen bir sebep.

Bu ihtimallerin ayrımı basınç ve sıcaklık değerlerinin birlikte okunmasıyla yapılıyor.

Sesin geldiği nokta

Kaynağın konumu da bilgi taşıyor. İç üniteden ve boru bağlantısına yakın noktadan geliyorsa genleşme bölgesi öne çıkıyor. Dış üniteden geliyorsa vanalar, filtre kurutucu ve genleşme elemanı değerlendiriliyor.

Boru hattı boyunca duyulan bir ses, hat üzerinde bir daralmayı işaret ediyor. Duvar içinden geldiği söylenen sesler çoğu zaman hat boyunca iletilen seslerdir; kaynak uçlarda aranıyor.

Bu yüzden servise iletilirken sesin hangi üniteden geldiği belirtiliyor.

Kısa bir ses kaydı, tarifin yerine geçen en pratik yol oluyor.

Ölçüm hangi sırayla yapılıyor

Bu şikâyette sıra şöyle işliyor. Sesin ne zaman çıktığı ve ne kadar sürdüğü kaydediliyor.

Cihaz çalıştırılıp emiş ve üfleme sıcaklıkları ölçülüyor; soğutma gücü değerlendiriliyor. Manifold bağlanıp alçak ve yüksek basınç, aşırı ısıtma ve aşırı soğutma okunuyor. Vanaların tam açık olduğu doğrulanıyor.

Eşanjörde buz izi aranıyor.

Kaçak şüphesi güçlüyse dedektör ve köpük yöntemiyle bağlantı noktaları taranıyor. Alınan değerler kâğıda geçiyor; kaçak doğrulanırsa onarım kapsamı buna göre belirleniyor.

Ertelendiğinde ne değişiyor

Ses rahatsız edici olmadığı sürece bu şikâyet sık erteleniyor. Altta yatan kaçaksa akışkan miktarı azalmaya devam ediyor ve kapasite düşüyor. Azalan akışkanla çalışan bir sistemde kompresör soğutmasız kalıyor; basma sıcaklığı yükseliyor.

Bu, yağın bozulmasına ve kompresörün hızla yıpranmasına yol açıyor. Buzlanma başlarsa buharlaşmamış akışkanın kompresöre ulaşma riski doğuyor.

Kaçak büyüdükçe onarım kapsamı da genişliyor.

Bu yüzden sürekli ıslık sesi, sezon sonuna bırakılmadan ölçümle değerlendiriliyor.

Isıtmada duyulan akış sesleri

Isıtma modunda akış sesleri soğutmadan farklı bir düzende çıkıyor. Defrost çevriminin başında yön değiştiği için belirgin bir akış sesi duyuluyor.

Çevrim biterken aynı ses tersi yönde tekrarlıyor. Bu iki ses arasında geçen süre defrostun ne kadar sürdüğünü de gösteriyor. Isıtmada akışkan miktarına duyarlılık arttığı için, kaçak varsa ses kışın daha erken fark ediliyor.

Bu yüzden ısıtma sezonunda başlayan sürekli ıslık, sezon beklenmeden değerlendiriliyor.

Yeni montajda çıkan ses

Yeni kurulmuş bir cihazda sürekli ıslık duyuluyorsa arama montaj tarafında başlıyor. Vanaların tam açılmamış olması en sık ve en kolay çözülen sebep. Hat uzunluğuna göre ilave şarj yapılmamışsa sistem eksik akışkanla çalışıyor.

Aşırı şarj da akış dengesini bozarak ses üretebiliyor. Hat üzerinde ezilmiş ya da keskin bükülmüş bir bölüm kesiti daraltıyor.

Devreye alma değerleri kayıtlıysa karşılaştırma tek adımda yapılabiliyor.

Kaçak doğrulanırsa ne oluyor

Ölçüm kaçağı işaret ediyorsa sıra kaynağın bulunmasına geliyor. Bağlantı noktaları, havşalar ve vana çevresi önce taranıyor; kaçakların önemli bölümü buralarda çıkıyor.

Eşanjör yüzeyi ve kaynak noktaları ayrıca kontrol ediliyor. Kaçak bulunduğunda onarım yapılıyor, ardından basınç testi ve vakum uygulanıyor. Şarj tartılarak yapılıyor; gözle ya da basınca bakarak dolum yapılmıyor.

Kullanılan akışkan miktarı ve yapılan işlemler kayda geçiriliyor.

Bekletilmemesi gereken durum

Sürekli ıslık sesiyle birlikte belirli işaretler varsa bekleme süresi kısalıyor. Soğutma belirgin biçimde zayıfladıysa, eşanjörde buz görülüyorsa ve cihaz hedefe hiç ulaşamıyorsa. Bu üçü bir arada geldiğinde akışkan azlığı büyük olasılıkla ilerlemiş oluyor.

Cihazı bu koşulda çalıştırmaya devam etmek kompresörü doğrudan etkiliyor. Ölçüm yapılana kadar cihaz kapalı tutulabiliyor ya da fan modunda çalıştırılabiliyor.

Fan modu sistemi zorlamıyor; yalnız hava dolaştırıyor.

Servis çağırmak isterseniz

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de akış sesi ve kaçak şüphesinde ölçümlü tespit yapıyoruz. Sesin sürekli mi kısa mı olduğunu ve hangi üniteden geldiğini iletmeniz, ziyaretin kapsamını baştan belirliyor.