Klima ısıtmada bir süre sonra duruyor

Isıtmada cihaz bir süre çalışıyor, sonra duruyor; birkaç dakika sonra yeniden başlıyor. Bu davranışın büyük bölümü defrost çevrimi ve normal. Ama sıklığı ve süresi belirli bir noktayı aştığında normal olmaktan çıkıyor.

Defrost nedir, normal sınırı nerede ve hangi durumda arıza sayılıyor?

Defrost neden gerekiyor

Isıtmada dış eşanjör soğuk taraf oluyor; yüzey sıcaklığı ortamın altına iniyor. Havadaki nem bu soğuk yüzeyde yoğuşuyor ve sıcaklık donma noktasının altındaysa buza dönüşüyor. Buz kalınlaştıkça hava geçişi azalıyor ve cihaz havadan ısı çekemez hâle geliyor.

Cihaz bunu algılayıp buzu çözmek için çevrimi geçici olarak tersine döndürüyor. Bu sırada iç fan durduruluyor, dış eşanjör ısıtılıyor ve buz eriyor.

Çözülme bitince cihaz ısıtmaya geri dönüyor.

Yani duraklama bir arıza değil, sistemin çalışmaya devam edebilmesi için gereken bir ara oluyor.

Normal sınırlar

Defrostun ne sıklıkla ve ne kadar süreceği koşullara bağlı. Belirleyici olan dış hava sıcaklığı ve nem; ikisi birlikte buz oluşum hızını belirliyor.

Serin ve nemli havalarda defrost sıklaşıyor; kuru ve soğuk havada seyrekleşiyor. Kıyı kesiminde nem yüksek olduğu için bu çevrim iç kesime göre daha sık görülüyor. Duraklama birkaç dakikayla sınırlı kalıyor ve ardından ısıtma normal biçimde devam ediyor.

Bu dönemde dış üniteden buhar çıkması ve altından su akması bekleniyor.

Kullanıcı açısından ölçüt şu: duraklama kısa ve ısıtma sonrasında geri geliyorsa davranış normal.

Ne zaman anormal sayılıyor

Birkaç işaret çevrimin doğru çalışmadığını gösteriyor. Defrostun çok sık tekrarlaması: cihaz ısıtmaya zar zor dönüp yeniden duraklamaya giriyorsa. Duraklamanın uzaması: birkaç dakikayı aşan ve ısıtmaya dönmeyen çevrimler.

Buzun tamamen çözülmemesi: dış eşanjörde çevrim sonrası hâlâ buz kalıyorsa. Eşanjörün tamamen buzla kaplanması ve ünitenin altında buz kütlesi oluşması.

Bu tablolarda arama, buz oluşumunu hızlandıran ya da çözülmeyi engelleyen sebeplere geçiyor.

Cihazın hiç defrost yapmaması da ayrı bir sorun; buz birikerek çalışmayı tamamen durduruyor.

Buzu artıran sebepler

Normalden sık defrost, çoğu zaman dış taraftaki bir koşuldan geliyor. Kirlenmiş kanatçık yüzeyi ısı alışverişini zorlaştırıyor ve yüzey daha çok soğuyor.

Yavaşlamış ya da dönmeyen bir fan aynı sonucu üretiyor. Ünitenin önündeki engel ya da dar bir niş, hava akışını kısıtlıyor. Akışkan miktarının azalması buharlaşma sıcaklığını düşürüyor ve buzlanmayı hızlandırıyor.

Ünitenin zemine çok yakın kurulmuş olması, defrost suyunun altta birikip donmasına yol açıyor; bu buz zamanla eşanjöre kadar yükselebiliyor.

Tahliye yolunun tıkalı olması da aynı sonucu veriyor.

Çözülmeyi engelleyen sebepler

Defrost başlıyor ama tamamlanmıyorsa arama başka yerde. Yön çeviren parça tam konum değiştirmiyorsa dış eşanjöre yeterli sıcak akışkan gitmiyor. Dış eşanjör sensörü hatalı okuyorsa cihaz çevrimi erken bitiriyor ya da hiç başlatmıyor.

Kart üzerindeki zaman ve sıcaklık ayarları, çevrimin ne zaman başlayıp biteceğini belirliyor. Akışkan azlığında ısıtma gücü düştüğü için buz çözülemiyor.

Ölçümde basınçlar, boru sıcaklıkları ve sensör değerleri birlikte okunuyor.

Bu değerler defrost sırasında alındığında tablo netleşiyor.

Not edilecek gözlemler

Servis gelmeden önce toplanacak bilgiler var. Duraklamanın ne kadar sürdüğü ve ne sıklıkla tekrarladığı not ediliyor.

Dış ünitenin yüzeyinde çevrim sonrası buz kalıp kalmadığına bakılıyor. Ünitenin altında buz birikip birikmediği kontrol ediliyor. Dış hava sıcaklığı ve nem durumu kaydediliyor.

Ünitenin önündeki engeller kaldırılıyor ve yüzeydeki yaprak, kar temizleniyor.

Buz sıcak suyla ya da sert aletle çözülmeye çalışılmıyor; kanatçık kolayca eziliyor ve boru delinebiliyor.

Kurulum tarafındaki payı

Bu şikâyetin bir bölümü montaj kararlarından doğuyor. Zemine yakın kurulan üniteler, defrost suyunun altta birikmesi nedeniyle daha çok etkileniyor; yükseltme bunu büyük ölçüde çözüyor. Ünitenin altındaki suyun gideceği bir yol bırakılması gerekiyor.

Rüzgâra ve neme açık konumlar buz oluşumunu hızlandırıyor. Dar nişlerde ve kapalı kafeslerde hava akışı kısıtlandığı için çevrim sıklaşıyor.

Isıtma amaçlı kullanılacak bir cihazda bu kararlar kurulumda baştan değerlendiriliyor.

İçeride ne hissediliyor

Defrost sırasında iç fan durduğu için ısıtma tamamen kesiliyor. Bu, oda sıcaklığında küçük bir düşüş olarak hissediliyor ve sık tekrarladığında konfor bozuluyor.

Bazı cihazlar bu dönemde ekranda bir simge gösteriyor; gösterge yoksa kullanıcı arıza sanıyor. Süreyi kısaltmanın yolu cihaza müdahale etmek değil, buz oluşumunu azaltmak oluyor. Dış ünitenin temiz ve hava akışının serbest olması, çevrim sayısını doğrudan düşürüyor.

Bu yüzden ısıtma sezonu öncesi bakım, konfor açısından da karşılığı olan bir iş oluyor.

Sezon öncesi kontrolde ne bakılıyor

Isıtma sezonu başlamadan yapılan kontrol, defrost kaynaklı şikâyetleri belirgin biçimde azaltıyor. Dış eşanjörün kanatçık yüzeyi temizleniyor; kirli yüzey buz oluşumunu hızlandırıyor. Fanın devri ve serbest dönüşü kontrol ediliyor.

Ünitenin altındaki tahliye yolu açılıyor; defrost suyunun birikmeyeceği doğrulanıyor. Isıtma modunda ölçüm alınıyor ve dış hava sıcaklığıyla birlikte kaydediliyor.

Dış eşanjör sensörünün değeri okunuyor ve yuvasında olup olmadığına bakılıyor.

Bu beş madde, kışın çıkan çağrıların büyük bölümünü baştan önlüyor.

Kayıt ve karşılaştırma

Defrost davranışı yıldan yıla karşılaştırıldığında anlam kazanıyor. Geçen kış aynı dış koşulda çevrim ne sıklıkla tekrarlıyordu, ne kadar sürüyordu.

Bu bilgi kayıtlıysa bugünkü davranışın gerileme olup olmadığı görülebiliyor. Isıtma modunda alınan basınç ve sıcaklık değerleri de aynı kayda giriyor. Onarım ya da temizlik sonrası ölçüm tekrarlanıp sonuç doğrulanıyor.

Kayıt yoksa değerlendirme kullanıcının hatırladığı kadarıyla sınırlı kalıyor.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de ısıtma sezonunda defrost davranışını ölçümle değerlendiriyoruz. Duraklamanın süresi ve sıklığı ile dış ünitedeki buz durumu, teşhisin başlangıç verisi oluyor.