Klima filtre sınıfları neyi tutuyor?

Klima filtreleri konuşulurken çoğunlukla tek bir şeyden söz ediliyor: yıkanan plastik ızgara. Oysa filtreler ne tuttuklarına göre sınıflara ayrılıyor ve her sınıf farklı bir işi yapıyor.

Daha ince filtre her zaman daha iyi sonuç vermiyor; sınıflar ve neyi tuttukları bu yüzden ayrı ayrı ele alınıyor.

Kaba filtre neyi tutuyor

Ev tipi cihazlarda standart olarak bulunan plastik gözenekli filtre, kaba sınıfa giriyor.

İşi görünür partikülleri tutmak: saç, tüy, iplik ve büyük toz zerreleri. Bu, cihazın kendisini korumak için tasarlanmış bir filtre.

Amacı hava kalitesi değil; eşanjör kanatçıklarının tıkanmasını geciktirmek. Bu yüzden yıkanabilir yapıda ve gözenekleri geniş.

İnce partikülleri tutmuyor. Polen, ince toz ve duman zerrecikleri bu filtreden geçiyor.

Buna karşılık en belirleyici filtre yine bu: dolduğunda hava debisi düşüyor ve cihaz zorlanıyor. Bakımın en sık tekrarlanan kalemi olmasının sebebi bu.

İnce filtreler ve ek katmanlar

Kaba filtrenin arkasına eklenen ikinci katmanlar var ve her biri farklı bir hedefi karşılıyor.

İnce partikül filtresi. Daha sık dokulu bir malzeme; polen ve ince tozun bir bölümünü tutuyor. Alerjik bünyelerde fark üretebiliyor.

Karbon filtre. Partikül değil koku tutuyor. Gözenekli yapısı koku moleküllerini yüzeyinde bağlıyor; doygunluğa ulaştığında etkisi bitiyor ve değiştirilmesi gerekiyor.

Elektrostatik katmanlar. Yüklenmiş yüzeyler partikülleri çekiyor. Etkisi zamanla ve kirlendikçe azalıyor.

Yüksek verimli filtreler. Çok ince partikülleri tutuyor ama ev tipi split cihazların fanları bunları taşıyacak basınca göre tasarlanmıyor.

Sonuncusu önemli bir sınır: filtre ne kadar ince olursa hava geçişi o kadar zorlaşıyor.

Basınç kaybı meselesi

Filtre seçiminde en çok atlanan başlık bu.

Her filtre havanın geçişine bir direnç oluşturuyor. Bu dirence basınç kaybı deniyor ve filtre inceldikçe artıyor.

Cihazın fanı belirli bir dirence göre seçiliyor. Gereğinden ince bir filtre takıldığında fan aynı havayı geçiremiyor.

Sonuç zincirleme ilerliyor: hava debisi düşüyor, eşanjör aşırı soğuyor, buzlanma başlıyor ve kapasite kayboluyor. Yani daha iyi filtre takmak niyetiyle yapılan bir değişiklik, cihazı bozan bir müdahaleye dönüşebiliyor. Bu yüzden sonradan eklenen filtre katmanları, cihazın kabul ettiği tipte olmalı; üretici hangi filtrenin kullanılabileceğini belirtiyor.

Klima ile hava temizleyici farkı

Bu iki cihaz sık karıştırılıyor ve beklenti buradan sapıyor.

Klimanın filtresi, cihazın içinden geçen havayı süzüyor. Hedefi cihazı korumak; hava temizliği ikincil bir sonuç.

Hava temizleyici ise tek işi bu olan bir cihaz: yüksek verimli filtre ve buna uygun bir fanla tasarlanıyor. İkisinin kapasitesi de farklı: bir hava temizleyici odanın havasını saatte birkaç kez geçirecek biçimde seçiliyor.

Klimanın hava debisi yüksek olsa da filtre sınıfı düşük; ince partikül için tasarlanmıyor.

Bu yüzden alerji ve hava kalitesi kaygısı olan mekânlarda iki cihaz birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı oluyor. Taze hava başlığı da ayrı: hiçbiri dışarıdan hava getirmiyor; oda havasını dolaştırıyorlar.

Ticari sistemlerde filtre düzeni

Kanallı sistemlerde ve santrallerde filtre, tek bir katman olmaktan çıkıp bir düzene dönüşüyor.

Genellikle iki kademe bulunuyor: önce kaba filtre, sonra ince filtre. Kaba katman, pahalı olan ince katmanın ömrünü uzatıyor.

Bu düzenin bakımı da kademeli: kaba filtre sık, ince filtre daha seyrek değiştiriliyor.

İkinci fark ölçüm: bu sistemlerde filtre kirliliği, üzerindeki basınç farkıyla izlenebiliyor. Fark belirli bir değere ulaştığında değişim zamanı gelmiş oluyor.

Bu, "gözle bakıp karar verme" yerine ölçüme dayanan bir bakım sağlıyor. Filtre kasetlerinin çerçeveye tam oturması da önemli: kenardan kaçan hava, filtreyi baypas ediyor ve tüm düzeni etkisiz kılıyor.

Bakım ve değişim ritmi

Sınıf ne olursa olsun filtrenin ömrü ortama bağlı.

Konutta. Kaba filtre ayda bir kontrol ediliyor; kullanım yoğunsa daha sık.

Evcil hayvan bulunan mekânlarda. Tüy nedeniyle aralık belirgin biçimde kısalıyor.

Ticari ve tozlu ortamlarda. Haftalık kontrol seviyesine inebiliyor.

Karbon ve ince katmanlar. Yıkanmıyor; süresi dolduğunda değiştiriliyor. Yıkanan bir karbon filtre işlevini kaybediyor.

Yıkanan filtrelerde ise iki kural var: tamamen kurumadan takılmaması ve sert fırça kullanılmaması. Islak takılan bir filtre koku üretiyor, yıpranmış gözenek ise tutuculuğunu kaybediyor.

Filtrenin ne zaman değiştiği kayda geçirildiğinde, sonraki bakım aralığı tahminle değil geçmişe bakılarak belirleniyor.

Kendi kendini temizleyen özellikler

Yeni cihazlarda sık geçen bir başlık da otomatik temizleme işlevi.

Bu özellik çoğu modelde şunu yapıyor: cihaz durdurulduğunda fan bir süre daha çalışıp iç yüzeydeki nemi kurutuyor. Amaç, nemli yüzeyde biyolojik büyümeyi yavaşlatmak.

Bazı modellerde eşanjörü buzlandırıp çözerek kiri akıtan düzenler de bulunuyor.

İkisi de işe yarıyor ama filtre temizliğinin ve sökümlü bakımın yerini tutmuyor. Fan çarkının kanat arkalarına ve tahliye tavasına bu işlevler ulaşmıyor.

Aynı şey filtre uyarısı için de geçerli: uyarı çalışma saatine göre veriliyor, filtrenin gerçek kirliliğine göre değil. Tozlu bir ortamda filtre uyarıdan çok önce dolabiliyor.

Bu özellikleri bakım aralığını uzatmak için değil, iki bakım arasındaki dönemi iyileştirmek için kullanmak doğru sonuç veriyor.

Filtreyi doğru takmak

Filtre temizliği kadar geri takılma biçimi de sonucu belirliyor.

Çoğu filtrenin bir yönü var; üzerindeki ok ya da işaret hava akış yönünü gösteriyor. Ters takılan bir filtre hem daha çabuk tıkanıyor hem de tutuculuğu düşüyor.

İkinci nokta oturma: filtre çerçeveye tam oturmadığında hava kenardan kaçıyor. Bu, filtreyi devre dışı bırakan sessiz bir hata.

Üçüncüsü kırık tırnak ve deforme çerçeve. Yıllar içinde plastik yorulduğunda filtre yerinde durmuyor; bu durumda çerçevenin yenilenmesi gerekiyor.

Son olarak eksik filtre: yıkanıp bir kenara konan ve takılmayı unutulan bir filtre, eşanjörün doğrudan kirlenmesi anlamına geliyor. Filtresiz çalıştırılan bir cihazda birikim çok daha hızlı ilerliyor.

Servis çağırmak isterseniz

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de filtre değerlendirmesi, iç ünite temizliği ve hava debisi ölçümü yapıyoruz. Sonradan eklenecek filtre katmanları, cihazın kabul ettiği tipe göre seçiliyor.