Klima ekranında sıcaklık yanlış gösteriyor

Ekranda yazan sıcaklık ile odada hissedilen sıcaklık tutmuyor. Bu tabloda ilk soru şu oluyor: ekrandaki sayı zaten neyi gösteriyor? Çoğu cihazda gösterilen değer, odanın sıcaklığı değil ayarlanan hedef.

Ekrandaki sayı ne anlatıyor ve gerçekten sapma varsa nereye bakılıyor?

Ekrandaki sayı ne

Cihazların büyük bölümünde ekranda görünen değer, kullanıcının seçtiği hedef sıcaklık. Yani cihaz "oda şu anda bu sıcaklıkta" demiyor; "bu sıcaklığa gelmeye çalışıyorum" diyor. Bazı modellerde bir tuş kombinasyonuyla ölçülen ortam sıcaklığı görüntülenebiliyor.

Kablolu kumandalarda ise genellikle iki değer birlikte gösteriliyor: ayar ve ölçülen. Bu ayrım bilinmediğinde, hedef 22 iken oda 26 olduğunda ekran yanlış sanılıyor.

Oysa cihaz doğru çalışıyor, yalnız henüz hedefe ulaşmamış oluyor.

Bu yüzden ilk adım, kullanım belgesinden ekranın hangi değeri gösterdiğini doğrulamak oluyor.

Gerçekten sapma var mı

Ölçülen değeri gösteren cihazlarda bile sapma tartışması için ölçüm gerekiyor. Bağımsız bir termometre oturma seviyesine, cihazın üfleme akımının dışına ve gölgeye konuyor.

Cihaz bir süre çalıştıktan sonra iki değer karşılaştırılıyor. Küçük bir fark beklenen bir durum; cihaz odanın havasını değil, emiş bölgesine gelen havayı ölçüyor. Tavana yakın asılı bir cihaz, oturma seviyesinden daha sıcak bir değer okuyor.

Fark belirgin ve sürekliyse, o zaman sensör tarafına geçiliyor.

Ölçüm birkaç noktada tekrarlandığında hava dağılımı sorunu da ortaya çıkıyor.

Sensör kaynaklı sapma

Oda sensörü, cihazın gördüğü tek sıcaklık kaynağı. Yuvasından çıkmışsa eşanjöre yakın bir noktada kalıyor ve gerçek ortamı hiç görmüyor. Yaşlanmayla direnç karakteristiği kayabiliyor; okunan değer gerçek sıcaklıktan sapıyor.

Bu tabloda cihaz erken kesiyor ya da hiç kesmiyor; ekrandaki değer de gerçeği yansıtmıyor. Ölçümde sensör direnci sıcaklığa göre okunup tablo değeriyle karşılaştırılıyor.

Sensör küçük ve düşük maliyetli bir parça; değişimi çoğu zaman basit kalıyor.

Kart tarafındaki bir okuma sorunu da benzer sonuç veriyor ama sensör doğrulanmadan karta geçilmiyor.

Konum kaynaklı sapma

Sensör sağlam olsa da cihazın yeri sapma üretebiliyor. Güneş alan bir duvara asılı cihaz, ısınan yüzeyden etkileniyor.

Mutfak, elektronik cihaz ya da aydınlatma gibi bir ısı kaynağının yakınındaki cihaz da aynı sorunu yaşıyor. Emiş ızgarasının önündeki perde, dolap ya da eşya, cihaza ulaşan havayı değiştiriyor. Kapı üstüne ya da koridora bakan bir konumda cihaz, hizmet ettiği hacmin havasını ölçmüyor.

Bu tablolarda çözüm parça değişimi değil; konum, üfleme yönü ve engellerin düzenlenmesi oluyor.

Cihaz taşınamıyorsa kumanda sensörü seçeneği bulunan modellerde bu ayar değerlendiriliyor.

Kumanda sensörü seçeneği

Bazı cihazlarda hedefin kumanda üzerindeki sensörden okunması seçilebiliyor. Kumanda oturma seviyesinde ve akımın dışındaysa bu daha gerçekçi bir ölçüm sağlıyor. Buna karşılık kumanda güneş alan bir yüzeyde ya da ısı kaynağının yanındaysa sonuç bozuluyor.

Kumanda başka bir odaya götürüldüğünde cihaz tamamen yanlış değere göre çalışıyor. Bu seçenek kullanılacaksa kumandanın sabit bir yerde tutulması gerekiyor.

Ayarın açık olup olmadığı kullanım belgesinden doğrulanıyor.

Isıtmada tablo değişiyor

Isıtma modunda sapma daha belirgin hissediliyor. Sıcak hava yükseldiği için tavana yakın asılı cihaz, oturma seviyesinden çok daha sıcak bir değer okuyor.

Cihaz hedefe ulaştığını görüp kesiyor ama zeminde soğukluk sürüyor. Bu tabloda panjurun aşağı yönlendirilmesi ve fan devrinin yükseltilmesi belirgin fark üretiyor. Tavan vantilatörünün düşük devirde çalıştırılması havayı karıştırarak farkı azaltıyor.

Yani ısıtmada sapmanın bir bölümü sensörden değil, havanın dağılmamasından geliyor.

Ölçüm sırası

Servis şu sırayı izliyor. Ekranın hangi değeri gösterdiği doğrulanıyor. Bağımsız termometreyle oda sıcaklığı birkaç noktada ölçülüyor.

Cihazın emiş bölgesindeki sıcaklık ayrıca ölçülüp oda değeriyle karşılaştırılıyor. Sensör direnci okunup tablo değeriyle karşılaştırılıyor.

Sensörün yuvasında olup olmadığı gözle kontrol ediliyor.

Cihazın konumu ve emiş önündeki engeller değerlendiriliyor. Alınan değerler elinizde kalıyor; sonraki karşılaştırmanın temeli bu oluyor.

Ekran ile kumanda farklı gösteriyorsa

Bazı cihazlarda hem gövdede hem kumandada bir gösterge bulunuyor. İki değerin farklı olması çoğu zaman normal: biri hedefi, diğeri ölçüleni gösteriyor olabiliyor. Kumandanın pili zayıfsa ekranı soluk yanıyor ve rakamlar yanlış okunabiliyor.

Kumanda başka bir cihaza eşleşmişse gösterdiği değer o cihaza ait oluyor.

Çok üniteli sistemlerde merkezi kontrolün gösterdiği değer, oda kumandasından farklı olabiliyor. Bu yüzden karşılaştırma yapılırken hangi göstergenin neyi anlattığı önce netleştiriliyor.

Sapma ne kadar önemli

Küçük bir sapmanın pratikte karşılığı sınırlı kalıyor. Cihaz hedefi bir miktar kayık okuyorsa, kullanıcı ayarı buna göre bir kademe değiştirerek aynı sonucu alıyor. Asıl sorun sapmanın kararsız olması: bazen doğru, bazen yanlış okuyan bir sensör cihazın davranışını öngörülemez hâle getiriyor.

Bu tabloda cihaz bir gün erken kesiyor, ertesi gün hiç kesmiyor. Tüketim de aynı ölçüde dalgalanıyor.

Bu yüzden değerlendirmede sapmanın büyüklüğü kadar tutarlılığı da bakılıyor.

Geçmiş ölçümler ne gösteriyor

Sapma şikâyetinde geçmiş ölçümler ayrımı kolaylaştırıyor. Cihaz eskiden aynı ayarda beklenen sonucu veriyorduysa bir değişiklik olmuş demek.

Önceki bakımlarda alınan emiş ve üfleme sıcaklıkları bugünküyle karşılaştırılıyor. Sensör değiştiyse tarihi ve sonrasındaki davranış kayda giriyor. Mekânda yapılan değişiklikler de aynı dosyada tutuluyor.

Bu kayıt olmadan sapmanın ne zaman başladığı belirlenemiyor.

Bakımın payı

Sapma şikâyetinin bir bölümü kirlilikten geliyor. Emiş ızgarasında ve filtrede biriken kir, cihaza ulaşan hava miktarını düşürüyor. Sensör bu koşulda odanın havasını değil, cihazın içinde duran havayı okuyor.

Bu, ölçülen değerin gerçek ortamdan uzaklaşmasına yol açıyor. Filtre temizliği sonrası okumanın düzelmesi bu tabloyu doğruluyor.

Bu yüzden sensör değişiminden önce bakım durumu değerlendiriliyor.

Yardım gerekirse

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de sıcaklık sapması şikâyetlerinde ölçümlü tespit yapıyoruz. Bağımsız termometreyle ölçtüğünüz değeri ve ekranda yazan sayıyı birlikte iletmeniz, ayrımı baştan yapıyor.