Klima dış ünitesi kışın buz tuttu
Isıtmada dış eşanjörde buz oluşması beklenen davranış; sorun buzun kendisi değil, çözülüp çözülmediği.

Kışın dış ünitenin buz tutması, yazın iç ünitede görülen buzlanmayla aynı şey değil. Isıtmada dış eşanjör soğuk taraf olduğu için üzerinde buz oluşması beklenen bir davranış. Sorun buzun kendisi değil, çözülüp çözülmediği.
Normal buzlanma ile müdahale gerektiren durum defrost çevrimine bakılarak ayrılıyor.
Neden buz oluşuyor
Isıtmada roller yer değiştiriyor: dış eşanjör havadan ısı çeken taraf oluyor. Isı çekildikçe yüzey sıcaklığı ortamın altına iniyor ve havadaki nem yüzeyde yoğuşuyor. Yüzey donma noktasının altına indiğinde bu nem buza dönüşüyor.
Buz kalınlaştıkça hava geçişi azalıyor ve cihaz havadan ısı çekemez hâle geliyor. Bu yüzden cihaz belirli aralıklarla çevrimi tersine döndürüp buzu çözüyor.
Nemli ve serin havalarda buz daha hızlı oluşuyor; kuru ve soğuk havada daha yavaş.
Kıyı kesiminde nem yüksek olduğu için bu döngü iç kesime göre daha sık işliyor.

Normal görünen buzlanma
Birkaç işaret buzun beklenen sınırlarda olduğunu gösteriyor. Buz eşanjör yüzeyinde ince bir tabaka hâlinde ve alt bölümde yoğunlaşmış oluyor.
Belirli aralıklarla cihaz duraklıyor, dış üniteden buhar çıkıyor ve buz eriyor. Çevrim sonrası yüzey büyük ölçüde açılıyor ve ısıtma normal biçimde devam ediyor. Ünitenin altından su akması bu dönemde beklenen bir sonuç.
Duraklama birkaç dakikayla sınırlı kalıyor.
Bu tabloda yapılacak bir şey bulunmuyor; cihaz kendi bakımını yapıyor.
Anormal sayılan tablolar
Birkaç işaret çevrimin doğru çalışmadığını gösteriyor. Eşanjörün tamamı kalın bir buz tabakasıyla kaplanmışsa ve çevrim sonrası açılmıyorsa. Ünitenin altında buz kütlesi oluşmuşsa ve zamanla yükseliyorsa.
Defrost çok sık tekrarlıyor ve cihaz ısıtmaya zar zor dönebiliyorsa. Çevrim başlıyor ama tamamlanmıyor ve buz kalıcı hâle geliyorsa.
Cihaz hiç defrost yapmıyor ve buz birikerek çalışmayı durduruyorsa.
Bu tablolarda buzun kendisi değil, onu üreten ya da çözülmesini engelleyen sebep aranıyor.

Buzun biçimi ne söylüyor
Dış ünitedeki buz her zaman aynı görünmüyor ve görünüşü sebebi daraltıyor.
Kanatçık yüzeyine eşit dağılmış ince bir kırağı, normal çalışmanın parçası; cihaz bunu kendi çözüyor.
Alt bölgede toplanan kalın bir tabaka, çözülme suyunun tahliye olamadığını gösteriyor. Ünite alçak kotta duruyorsa ya da altındaki yol tıkalıysa bu tablo oluşuyor.
Buz yalnız bir bölgede, örneğin bir köşede yoğunlaşıyorsa akışkan dağılımı eşit değil demek; gaz miktarı ve genleşme tarafı değerlendiriliyor.
Fan kanadının çevresini saran buz ise en acil olanı: kanat buza değdiğinde motor zorlanıyor ve kanat kırılabiliyor.
Buza müdahale edilmiyor
Buz gören kullanıcının ilk refleksi onu kırmak oluyor. Bu, cihazın en pahalı arızasını üretiyor.
Kanatçıklar alüminyum ve saç kalınlığında. Sert bir cisimle vurulduğunda eziliyor, ezilen bölgeden hava geçmiyor ve o yüzey kalıcı olarak devre dışı kalıyor.
Kanatçıkların arasından geçen bakır boru delinebiliyor; o noktada iş buz temizliğinden çıkıp gaz kaçağına dönüşüyor.
Sıcak su dökmek de çözüm değil. Su alt bölgede yeniden donuyor ve tahliye yolunu tamamen kapatıyor.
Doğru yol cihazı ısıtmada çalıştırıp kendi buz çözme evresini tamamlamasını beklemek. Evre tamamlanmıyorsa cihaz kapatılıp servis çağrılıyor.
Kurulumun payı
Bu şikâyetin bir bölümü montaj kararlarından doğuyor. Zemine yakın kurulan ünitelerde defrost suyu altta birikip donuyor. Ünitenin bir kaide ya da konsolla yükseltilmesi bu sorunu büyük ölçüde çözüyor.
Suyun gideceği bir yol bırakılması, gerekiyorsa alt tavaya tahliye rakoru takılması işi tamamlıyor. Rüzgâra ve neme çok açık konumlar buz oluşumunu hızlandırıyor.
Dar nişlerde ve kapalı kafeslerde hava akışı kısıtlandığı için çevrim sıklaşıyor.
Isıtma amaçlı kullanılacak bir cihazda bu kararlar kurulumda baştan veriliyor.
Isıtma sezonu öncesi kontrol
Bu şikâyetin bir bölümü sezon öncesi yapılan basit bir kontrolle önleniyor. Yaz boyunca kirlenen dış eşanjörün yüzeyi temizleniyor.
Fanın devri ve serbest dönüşü kontrol ediliyor. Ünitenin altındaki tahliye yolu açılıyor; defrost suyunun birikmeyeceği doğrulanıyor. Isıtma modunda ölçüm alınıp dış hava sıcaklığıyla birlikte kaydediliyor.
Dış eşanjör sensörünün değeri okunuyor ve yuvasında olup olmadığına bakılıyor.
Bu beş madde kışın çıkan çağrıların büyük bölümünü baştan önlüyor.
Kaydın değeri
Buzlanma davranışı yıldan yıla karşılaştırıldığında anlam kazanıyor. Geçen kış aynı dış koşulda çevrim ne sıklıkla tekrarlıyordu, buz çözülüyor muydu. Isıtma modunda alınan basınç ve sıcaklık değerleri de aynı kayda giriyor.
Temizlik ya da onarım sonrası ölçüm tekrarlanıp sonuç doğrulanıyor. Bu karşılaştırma, gerileme olup olmadığını tahminle değil sayıyla gösteriyor.
Kayıt yoksa değerlendirme kullanıcının hatırladığıyla sınırlı kalıyor.
Kar ve yaprak ayrı bir başlık
Kışın dış ünitede biriken tek şey buz olmuyor. Yaprak, dal ve kar da emiş yüzeyine yapışarak hava akışını kesiyor.
Bu birikim, buz oluşumunu hızlandıran koşulu da yaratıyor. Ünitenin üstünün tamamen kapatılması ise hava akışını kestiği için önerilmiyor; üstü açık bir koruma sacı tercih ediliyor. Kar yağışı sonrası ünitenin çevresindeki birikimin temizlenmesi yeterli oluyor.
Bu basit kontrol, ısıtma sezonunda kapasiteyi doğrudan koruyor.
Isıtma sezonunda beklenti
Bu şikâyetin bir bölümü teknik değil beklenti kaynaklı oluyor. Isı pompası havadan ısı çekiyor; dış hava soğudukça çekebileceği ısı azalıyor. Defrost duraklamaları da toplam ısıtma süresinden düşülüyor.
Bu yüzden en soğuk günlerde cihazın kapasitesi ılıman günlerdekiyle aynı olmuyor. Kapasite seçimi yapılırken bölgenin en soğuk günleri hesaba katılıyor.
Isıtma ihtiyacı sürekliyse tek başına klimaya yüklenmek yerine ek bir kaynak değerlendiriliyor.
Bölgede kimi arayabilirsiniz
Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de ısıtma sezonunda buzlanma ve defrost davranışını ölçümle değerlendiriyoruz. Buzun eşanjörün neresinde olduğunu ve çevrim sonrası çözülüp çözülmediğini iletmeniz teşhisi daraltıyor.