Klima dış ünitesi çalışıyor ama iç ünite üflemiyor

Dışarıda dış ünite çalışıyor, sesi duyuluyor; içeride ise iç üniteden hava gelmiyor. Bu, bir öncekinin tam tersi bir tablo ve arama tamamen iç ünite tarafında yürüyor: fan motoru, kart ve panjur.

Üfleme kesiliyorsa sebep birkaç başlıkta toplanıyor ve hangisinin geçerli olduğu ölçütle ayrılıyor.

Hiç üflemiyor mu, zayıf mı üflüyor

İlk ayrım burada yapılıyor çünkü iki tablo farklı yollara çıkıyor.

Hiç üflemiyor. Fan çalışmıyor; kanatların dönme sesi yok. Sorun motor, besleme ya da kart tarafında.

Zayıf üflüyor. Fan dönüyor ama hava az. Sorun çoğu zaman kirlilik tarafında: dolmuş filtre, kapanmış eşanjör yüzeyi ya da kirlenmiş fan çarkı.

Ayrım basit: panel açılıp filtre çıkarıldığında üfleme belirgin biçimde artıyorsa tablo ikincisi. Zayıf üfleme aynı zamanda buzlanmaya yol açıyor; eşanjör aşırı soğuyor ve üzerinde buz oluşuyor. Buz eridiğinde su damlaması da başlıyor; iki şikâyet birlikte geliyorsa kaynak hava debisi oluyor.

Bu yazının devamı, hiç üflememe durumunu ele alıyor.

Fan motoru

İç ünitenin fanı, silindirik bir çarkı döndüren küçük bir motorla çalışıyor. Motor sargısı arızalandığında ya da yatakları sıkıştığında çark dönmüyor.

Belirtisi tanınabilir: cihaz açılıyor, panjur hareket ediyor, ekran normal ama hava gelmiyor. Bazı modellerde kısa süre sonra hata bildiriliyor.

Mekanik kontrol elle yapılıyor: enerji kesildikten sonra çarkın serbest dönüp dönmediğine bakılıyor.

Serbest dönmüyorsa yatak ya da yabancı cisim; serbest dönüyorsa elektriksel tarafa geçiliyor. Ölçümde motor besleme gerilimi ve sargı direnci okunuyor.

Kirlenmiş bir çark da motoru zorlayıp durmasına yol açabiliyor; bu yüzden temizlik durumu ayrıca değerlendiriliyor.

Kart tarafı

Fan motorunun beslemesi ve devri iç ünite kartından yönetiliyor. Kart üzerindeki çıkış katı arızalandığında motora enerji gitmiyor; motor sağlam olsa bile dönmüyor. Ayrım ölçümle yapılıyor: motor konnektöründe besleme var mı, yok mu.

Gerilim varsa motor tarafında, yoksa kart tarafında arama sürüyor.

Kart arızası, ölçüm yapılmadan verilen en sık yanlış teşhis oluyor; parça değişiminden önce besleme ve konnektör bağlantıları doğrulanıyor. Kartın besleme tarafı da kontrol ediliyor; ana besleme sorunu tüm çıkışları etkiliyor. Nem ve su teması geçmişi olan cihazlarda kart üzerinde korozyon izi aranıyor.

Panjur ve mod davranışı

Bazı durumlarda fan aslında çalışıyor ama hava dışarı çıkamıyor. Panjur açılmadığında üfleme ağzı kapalı kalıyor; kullanıcı bunu "hava gelmiyor" olarak tarif ediyor.

Panjur motoru arızası, kanadın mekanik olarak sıkışması ya da nakliye sırasında yerinden çıkması bu tabloyu üretiyor.

Kontrolü gözle yapılıyor: cihaz açıldığında kanat hareket ediyor mu. Isıtma modunda ise farklı bir davranış var: cihaz eşanjör ısınana kadar fanı çalıştırmıyor.

Bu bekleme birkaç dakika sürebiliyor ve arıza değil; soğuk hava üflenmesini önlüyor. Aynı şekilde defrost çevrimi sırasında da iç fan duruyor; dış ünitede buz çözülürken içeride üfleme kesiliyor.

Servis hangi sırayla eliyor

Bu şikâyette sıra şöyle işliyor. Önce mod ve ayar kontrol ediliyor; ısıtmada ön ısıtma gecikmesi ve defrost eleniyor. Panjurun hareketi gözleniyor; kapalı kalan bir panjur burada ayrılıyor.

Panel açılıp filtre çıkarılıyor ve çarkın serbest dönüp dönmediği kontrol ediliyor.

Motor konnektöründe besleme gerilimi ölçülüyor; kart ile motor ayrımı bu ölçümle yapılıyor. Motor sargı direnci okunuyor ve etiket değeriyle karşılaştırılıyor. Hava debisi ölçümü, onarım sonrası doğrulama için tekrar alınıyor.

Bu değerler yazılı bırakıldığında, sonraki yıllarda debinin gerileyip gerilemediği karşılaştırılabiliyor.

Evde denenebilecekler

Servis gelmeden önce birkaç kontrol yapılabiliyor. Mod kontrol ediliyor; cihaz ısıtmadaysa birkaç dakika bekleniyor.

Fan devri en yüksek kademeye alınıyor; otomatik kademede cihaz düşük devirde kalıyor olabiliyor.

Kumandanın pili değiştiriliyor; komut ulaşmayan cihaz da bu belirtiyi verebiliyor. Filtre çıkarılıp kontrol ediliyor; tıkalı filtre zayıf üflemenin en sık sebebi.

Panjurun önündeki engeller kaldırılıyor. Panel içine elle müdahale edilmiyor; çark ve kart servis alanı olarak kalıyor.

Bekletmenin bedeli

Bu şikâyet ertelenebilir görünüyor ama erteleme başka sorunlar üretiyor. Fan çalışmadan çalışan bir sistemde eşanjör aşırı soğuyor ve buzlanıyor. Buz eridiğinde tavadan taşan su duvarda ve tabanda hasar bırakıyor.

Kompresör tarafında ise yetersiz ısı alışverişi nedeniyle sıvı dönüşü riski doğuyor.

Yani küçük görünen bir fan arızası, cihazın en pahalı parçasını etkileyebiliyor. Bu yüzden üfleme kesildiğinde cihaz kapatılıp servis çağrılıyor; çalıştırmaya devam edilmiyor.

Zayıf üfleme ayrı bir tablo

Fan çalıştığı hâlde hava azsa arama bakım tarafına dönüyor. Dolmuş filtre en sık sebep; çıkarıldığında üflemedeki artış hemen fark ediliyor. Filtreyi aşan kir eşanjör kanatçıklarına giriyor ve yüzeyi kapatıyor; bu, yıkamayla değil sökümlü temizlikle çözülüyor.

Fan çarkının kanat aralarındaki birikim de debiyi düşürüyor ve titreşim üretiyor. Ölçümde hava debisi okunuyor ve önceki bakım değerleriyle karşılaştırılıyor.

Debi düşükken cihaz çalıştırılmaya devam edilirse eşanjör buzlanıyor ve şikâyet "su damlatıyor" hâline geliyor.

Servis öncesi aktarılacak bilgiler

Bu şikâyette birkaç bilginin önceden iletilmesi teşhisi hızlandırıyor. Fanın hiç dönmediği mi yoksa zayıf üflediği mi ayrımı en önemlisi.

Belirtinin hangi modda çıktığı: yalnız ısıtmada mı, soğutmada da mı. Panjurun hareket edip etmediği ve ekranda kod ya da yanıp sönen ışık olup olmadığı. Öncesinde bir olay yaşandıysa aktarılıyor: elektrik kesintisi, su teması, tadilat.

Filtrenin en son ne zaman temizlendiği de soruluyor; zayıf üfleme tablosunda ilk bakılan yer orası oluyor.

Bu bilgiler ekibin yanına hangi parçayı alacağını bile belirleyebiliyor.

Bu işi biz yapıyoruz

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de iç ünite fan arızalarında ölçümlü tespit yapıyoruz. Motor mu kart mı ayrımı, konnektördeki besleme gerilimi ve sargı direnci okunarak yapılıyor; değerler forma işleniyor.