Klima buz tutuyor: iç ve dış ünitede buzlanmanın nedenleri

İç ünitenin bakır borusunda ya da kanatçıklarında buz görmek, yaz aylarında en sık aldığımız çağrılardan biri. Buzun kendisi bir arıza değil; sistemde bir şeyin ters gittiğinin görünür hale gelmiş halidir. Doğru soru "buzu nasıl eritirim" değil, "bu buz neden oluştu" olmalı.

Buzlanma görünce ilk ne yapmalı?

Buzlanmış bir klimayı çalıştırmaya devam etmenin bedeli ağır olabilir. Eşanjör donduğunda soğutucu akışkan orada tamamen buharlaşamaz ve sıvı halde kompresöre döner.

Kompresör sıvıyı sıkıştıracak şekilde tasarlanmamıştır; valfleri ve yatakları zarar görür. Sahada gördüğümüz kompresör arızalarının bir kısmının geçmişinde günlerce buzlu çalıştırılmış bir cihaz var.

Cihazı kapatın, buzun kendiliğinden çözülmesini bekleyin. Oda sıcaklığında bu 1-2 saat sürer. Fan modunda çalıştırmak süreci hızlandırır ve eşanjörü kurutur. Buzu bıçak, tornavida ya da sıcak suyla çözmeye çalışmayın: alüminyum kanatçıklar ince, delinen bir kanal gaz kaçağı demek.

İç ünitede buzlanma: hava akışı yetersiz

Bir klimanın eşanjörü, üzerinden yeterli sıcak hava geçtiği sürece sıfırın üstünde kalır. Hava akışı düştüğünde yüzey sıcaklığı düşer, havadaki nem önce yoğuşur sonra donar. Donan yüzey hava geçişini büsbütün kapatır ve olay hızla büyür.

Hava akışını düşüren üç şey var. Kirli filtre en yaygını; ışığa tuttuğunuzda arkasını göremiyorsanız o filtre tıkalıdır.

Kirli eşanjör ikinci sırada: filtreden geçen ince toz yıllar içinde kanatçık aralarında yağlı bir tabaka oluşturur, bu tabaka hem ısı transferini engeller hem hava direncini artırır. Zayıf dönen fan üçüncüsü; yatak aşınması veya kapasitör zayıflaması nedeniyle türbin hedef devrine çıkamaz.

Filtreleri yıkayıp kuruttuktan sonra buzlanma bir daha olmuyorsa mesele çözülmüştür. Tekrarlıyorsa sıradaki maddeye geçin.

İç ünitede buzlanma: gaz azlığı

Sistemde soğutucu akışkan azaldığında buharlaşma basıncı düşer. Basınç düştükçe akışkanın buharlaşma sıcaklığı da düşer; eşanjör olması gerekenden çok daha soğuk çalışır ve nem donar. Filtre tertemizken buzlanan bir cihazda ilk şüphelendiğimiz budur.

Burada altını çizdiğimiz bir nokta var: klima gazı tüketilen bir yakıt değildir, kapalı devrede döner. Azaldıysa bir yerden kaçıyordur. Kaçak bulunmadan yapılan dolum birkaç ay sonra aynı noktaya döner. Ayrıntısını gaz kaçağı yazımızda anlattık.

Diğer nedenler

Serin havada soğutma çalıştırmak

Dış hava 16°C'nin altındayken soğutma modu, sistemin basınç dengesini bozar ve donmaya yol açabilir. Serin gecelerde soğutma yerine fan ya da nem alma modunu kullanmak hem cihazı korur hem konforu düşürmez.

Sensör veya kart arızası

Donma korumasını yöneten eşanjör sensörü hatalı okuma yaparsa cihaz kendini durdurmaz ve buzlanma serbestçe ilerler. Bu durumda genelde bir hata kodu da görürsünüz — markanıza göre arıza kodları bölümümüzden bakabilirsiniz.

Genleşme valfi ya da kılcal boru tıkanıklığı

Akışkanın basıncını düşüren daralma noktası tıkanırsa, geçen akışkan miktarı azalır ve eşanjörün bir bölgesi aşırı soğur. Bu vakada buz genelde eşanjörün tamamında değil belirli bir bölgesinde toplanır — teşhiste bize yol gösteren bir ayrıntıdır.

Dış ünite kışın neden buzlanır?

Isıtma modunda dış ünitenin buzlanması beklenen bir davranıştır. Cihaz dışarıdaki havadan ısı çekerken dış eşanjör ortam sıcaklığının altına iner ve üzerinde kırağı oluşur.

Belirli aralıklarla cihaz çevrimi tersine çevirip bu buzu eritir; buna defrost denir. Defrost sırasında iç üniteden hava gelmez, dış üniteden buhar ve su çıkar. 5-12 dakika sürer ve arıza değildir.

Endişelenmeniz gereken durum şudur: defrost saatte birden sık tekrarlıyorsa, buz hiç çözülmüyorsa veya dış ünite tamamen buz bloğuna dönmüşse. Bu tabloda gaz miktarı, defrost sensörü ve dört yollu vana kontrol edilmelidir.

Soğutmada dış ünite buzlanırsa ne olur?

Yaz aylarında dış ünitede buz görmek normal değildir ve genelde ciddi bir gaz azlığına işaret eder. Cihazı çalıştırmayı bırakıp servis çağırmak doğru olur.

Tekrarlayan buzlanmayı önlemek

Filtreleri 3-4 haftada bir yıkamak, yılda bir eşanjör ve türbin temizliği yaptırmak, dış ünitenin önünü açık tutmak buzlanma vakalarının çoğunu ortadan kaldırır. Yıllık bakımda gaz basıncı da ölçüldüğü için küçük bir kaçak, cihaz zarar görmeden yakalanır. Periyodik bakım sayfamızda hangi işlemlerin yapıldığını yazdık.

Buzlanmanın cihaza verdiği zarar

Buz, görünürde masum bir belirti. Arkasında iki mekanizma çalışıyor ve ikisi de cihazın ömrünü kısaltıyor.

Sıvı dönüşü. Eşanjörün görevi soğutucu akışkanı tamamen buharlaştırmak. Yüzey buzla kaplandığında ısı transferi durur, akışkan sıvı halde kompresöre ulaşır.

Kompresör gaz sıkıştırmak için tasarlanmıştır; sıvı sıkışmaz. Valfler zorlanır, yataklar aşınır, yağ seyrelir. Bu hasar tek seferde olmaz, her buzlu çalışma üstüne ekler.

Yağ dönüşünün bozulması. Kompresör yağı, soğutucu akışkanla birlikte devrede dolaşır ve geri döner. Akış bozulduğunda yağ sistemde takılı kalır, kompresör kendi yağını kaybeder. Sonuç aylar sonra gelen bir kompresör arızası olur ve kimse onu buzlanmayla ilişkilendirmez.

Buzun bulunduğu yer teşhisi daraltır

Sahada bu ayrım işimizi hızlandırıyor. Bizi ararken buzun tam olarak nerede olduğunu söyleyin ya da bir fotoğraf gönderin.

Nem oranı da rol oynuyor

Bölgemiz kıyı iklimi; havadaki nem yüksek. Nem arttıkça eşanjör yüzeyinde yoğuşan su miktarı da artar. Aynı cihaz, aynı ayarlarla, nemli bir günde kuru bir güne göre daha kolay donar. Çandarlı ve Dikili'deki sahil evlerinde buzlanma şikâyetinin iç bölgelere göre daha sık gelmesinin sebebi bu.

Pratik sonuç: nemli günlerde hedef sıcaklığı çok düşük ayarlamak yerine nem alma (dry) modunu kullanmak hem konforu artırır hem donma riskini düşürür.

Buzlanan cihazı yeniden çalıştırma sırası

Buz çözüldükten sonra cihazı doğrudan soğutmaya almayın. Şu sırayı izlerseniz hem sorunun devam edip etmediğini görürsünüz hem cihazı zorlamazsınız:

1. Filtreleri yıkayıp tam kurutun, yerine takın.
2. Fan modunda 20-30 dakika çalıştırın; eşanjör kurusun.
3. Soğutmaya alın, hedefi 24-25°C yapın (16°C değil).
4. 30-40 dakika sonra iç ünitenin borularını kontrol edin.
5. Yeniden buzlanma başladıysa cihazı kapatın; bu noktadan sonrası ölçüm işi.

Yardım gerekirse

Buzlanma arızalarına Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de aynı gün dönmeye çalışıyoruz. Ararken buzun iç ünitede mi dış ünitede mi olduğunu ve son bakımın ne zaman yapıldığını söyleyin — filtre mi gaz mı, telefonda daraltabiliriz.

0531 887 49 62 · Servis talebi