Klima 16 dereceye ayarlanınca daha hızlı soğutur mu?

Eve girildiğinde ilk yapılan şey genellikle şu: klimayı en düşük dereceye ayarlamak. Mantık basit görünüyor — ne kadar düşük ayarlarsam o kadar hızlı soğur. Ama bu böyle çalışmıyor.

Cihaz düşük ayarda ne yapıyor, neyi değiştiriyor ve neyi hiç değiştirmiyor?

Kapasite sabit, hedef değişken

Klimanın bir soğutma kapasitesi var ve bu kapasite kumandadaki sayıya bağlı değil. Cihaz saatte belirli bir miktar ısıyı odadan çekebiliyor; bu, cihazın fiziksel sınırı.

Kumandadaki sayı ise sadece bir hedef. Cihaza "şu sıcaklığa ulaşınca kesebilirsin" demek anlamına geliyor.

Dolayısıyla 16'ya ayarlamakla 24'e ayarlamak, cihazın ilk dakikalardaki soğutma hızını değiştirmiyor. İki durumda da aynı kapasiteyle çalışıyor.

Değişen tek şey nerede duracağı. 24'e ayarlıysa 24'te kesiyor; 16'ya ayarlıysa 16'ya inmeye çalışmaya devam ediyor.

Termostat bir vana değil, anahtar

Yanlış anlaşılmanın kaynağı burada. Ayar düğmesi bir musluk gibi düşünülüyor — daha çok açarsan daha çok akar.

Oysa termostat bir açma-kapama kararı veriyor: hedefe ulaşıldı mı, ulaşılmadı mı. Ulaşılmadıysa cihaz çalışıyor; ulaşıldıysa kesiyor ya da devri kısıyor.

İnverter cihazlarda bir nüans var: hedefe yaklaştıkça devri kademeli düşürüyorlar. Ama bu da hedefin ne kadar düşük olduğuna değil, o ana kadar ne kadar yaklaşıldığına bağlı.

Yani başlangıçta — oda sıcakken — cihaz zaten tam kapasitede çalışıyor. Hedefi daha da düşürmek buna bir şey eklemiyor.

Düşük ayarın gerçek sonuçları

Hızlanma sağlamıyor ama üç şey oluyor.

Cihaz durmuyor. 16 derece çoğu odada ulaşılması zor bir hedef; cihaz hedefe varamadığı için sürekli çalışıyor. Bu doğrudan tüketim demek.

Oda gereğinden çok soğuyor. Unutulursa sıcaklık konfor bandının altına iniyor ve bu kez ısıtma ya da kapatma gerekiyor.

Buzlanma riski artıyor. Uzun süre kesintisiz çalışan bir cihazda, hava debisi de düşükse iç ünite eşanjörü sıfırın altına inip buzlanabiliyor. Buzlanma başladığında soğutma zaten duruyor.

Buzlanma tablosunu klima buz tutuyor yazısında ele aldık.

Peki hızlı soğutmak için ne yapılır

Cihazın kapasitesi sabit ama odaya giren ısıyı azaltabilirsiniz. Hız oradan geliyor.

Perde ve panjuru kapatmak en etkilisi. Güneş alan bir camdan gelen ısı, cihazın çekmesi gereken yükün büyük bölümünü oluşturabiliyor.

Kapıları kapatmak ikinci sırada. Cihaz bir odayı soğutmak için hesaplanmışsa, açık kapıdan gelen komşu oda havasını da soğutmaya çalışıyor.

Fan hızını yükseltmek üçüncüsü. Yüksek devir, eşanjörden geçen hava miktarını artırıyor ve odadaki havanın daha hızlı dolaşmasını sağlıyor.

Bazı cihazlarda bunun için hazır bir mod var: turbo, jet ya da powerful. Bu mod fanı ve kompresörü belirli bir süre tam kapasitede çalıştırıyor, sonra normale dönüyor.

Sayı olarak ne kadar fark ediyor

Bir odanın ne kadar sürede soğuyacağı üç şeye bağlı: cihazın kapasitesi, odanın hacmi ve odaya giren ısı yükü. Kumandadaki hedef bu üçünün hiçbirini değiştirmiyor.

Süreyi belirleyen basit bir mantık var: cihaz saatte belirli bir ısı çekiyor, oda da içindeki havayı ve eşyaları soğutmak için belirli bir ısının çıkmasını bekliyor. Bu iki sayının oranı süreyi veriyor.

Güneş alan bir odada denklem değişiyor; camdan sürekli ısı girdiği için cihaz önce o girişi karşılıyor, kalan kapasiteyle odayı soğutuyor. Perde kapatıldığında girişi kestiğiniz için kapasitenin tamamı odaya kalıyor — hızlanma buradan geliyor.

Eşyalar da hesaba giriyor. Duvarlar, mobilya ve zemin gün boyunca ısınıyor ve akşam bu ısıyı odaya geri veriyor. Bu yüzden akşam çalıştırılan bir cihaz, sabah çalıştırılandan daha uzun sürede hedefe ulaşıyor.

Düşük ayarı unutmak

Pratikte en sık yaşanan sonuç bu: cihaz 16'ya ayarlanıyor, oda soğuyunca kimse geri almıyor.

Cihaz hedefe ulaşamadığı için kesmiyor ve saatlerce çalışmaya devam ediyor. Oda konfor bandının altına iniyor, üşünüyor ve bu kez cihaz kapatılıyor.

Kapatılan oda kısa sürede ısınıyor, cihaz yeniden açılıyor ve döngü tekrarlanıyor. Sık kalkıp durma hem tüketimi artırıyor hem kompresörü yoruyor.

Makul bir hedefe ayarlayıp bırakmak, bu döngüyü baştan engelliyor.

Turbo modu ile düşük ayar farkı

İkisi karıştırılıyor ama farklı çalışıyorlar. Düşük ayar hedefi değiştiriyor; cihaz aynı kapasiteyle daha uzun çalışıyor.

Turbo modu ise cihazı geçici olarak azami kapasitede zorluyor — fan tam devirde, kompresör üst sınırda. Süre dolduğunda normale dönüyor.

Yani gerçekten "daha hızlı" olan şey turbo modu, düşük ayar değil. Ama turbo da cihazın fiziksel kapasitesini aşamıyor; yalnız onu tam olarak kullanıyor.

Yaygın diğer iki yanlış

"Nem alma modu daha çok soğutur." Nem alma modu düşük fan devrinde çalışıp yoğuşmayı artırıyor; nemi düşürüyor ama soğutma kapasitesi bu modda daha düşük. Nemli havada konfor artıyor, sıcaklık daha yavaş düşüyor.

"Fan modunda da soğutur." Fan modunda kompresör hiç çalışmıyor; cihaz yalnız havayı dolaştırıyor. Hareketli hava serinlik hissi veriyor ama odanın sıcaklığı düşmüyor.

Modların ne yaptığını kumanda modları yazısında topladık.

Isıtmada da aynı yanlış

Aynı mantık kışın tersine işliyor: oda soğukken cihaz 30 dereceye ayarlanıyor ki hızlı ısınsın.

Isıtmada da kapasite sabit. Cihaz saatte belirli bir ısıyı odaya verebiliyor ve hedefi yükseltmek bunu değiştirmiyor.

Isıtmada ek bir etken daha var: defrost. Dış hava soğukken dış ünitenin eşanjörü buzlanıyor ve cihaz belirli aralıklarla buzu çözmek için ısıtmaya ara veriyor. Bu duraklama normal bir davranış, arıza değil.

Hedefi aşırı yükseltmek defrost sıklığını da artırıyor; cihaz daha uzun süre tam kapasitede çalıştığı için buzlanma daha hızlı oluşuyor.

Cihazın kapasitesi zaten yetersizse

Düşük ayarın işe yaramadığı en belirgin durum, cihazın odaya küçük gelmesi.

Kapasitesi yetersiz bir cihaz hedefe hiç ulaşamıyor; 16'ya da ayarlasanız 24'e de ayarlasanız aynı noktada takılı kalıyor. Sürekli çalışıyor, tüketiyor ama sıcaklık bir yere kadar iniyor ve orada duruyor.

Bunu ayırt etmek kolay: cihaz saatlerce çalıştığı halde oda belirli bir sıcaklığın altına inmiyorsa ve filtre temizse, sorun ayarda değil kapasitede. Kapasite hesabını kaç BTU klima gerekir yazısında anlattık.

Cihaz gerçekten yavaş soğutuyorsa

Ayarla ilgisi olmayan bir yavaşlık varsa sebep başka yerde. Filtre tıkalıysa ya da eşanjör kirliyse hava debisi düşüyor; cihaz üflüyor ama ısı çekemiyor.

Kapasite yetersizse cihaz hedefe hiç ulaşamıyor. Bu, odanın ölçüsü ve yüküyle ilgili bir hesap sorunu.

Gaz azlığı ya da tıkanıklık da aynı belirtiyi veriyor ve ikisi ölçümle ayrılıyor. Kapasite hesabı için BTU hesaplayıcımıza, teşhis için ölçüm yazımıza bakabilirsiniz.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de bakım ve arıza tespiti yapıyoruz. Cihazınız beklediğinizden yavaş soğutuyorsa sebebini ölçümle ayırabiliriz.

Bakım kapsamı için klima bakımı sayfamıza bakabilirsiniz.

0531 887 49 62 · Servis talebi

Bu başlığı tamamlayan bir diğer yazımız klima timer nasıl kurulur oluyor.