Dış ünitesiz klima gerçekten çalışır mı?
Aynı başlık altında üç farklı ürün sınıfı var. Isının çıkacağı bir yer olmak zorunda.
"Dış ünitesiz klima" ilanları düzenli olarak dolaşıma giriyor. Cephe izni olmayan binalar ve montaj yaptıramayan kullanıcılar için cazip bir vaat.
Bu ürünler belirli bir fiziksel sınıra takılıyor; anlamlı oldukları durum da o sınırın neresinde durduğunuza bağlı.
Isı bir yere gitmek zorunda
Tartışmanın tamamı tek bir kurala dayanıyor: soğutma, ısıyı yok etmek değil başka bir yere taşımak.
Odadan çekilen ısının dışarıya bırakılması gerekiyor. Bunu yapacak bir yüzeyin dış havayla temas etmesi şart.
Dolayısıyla "dış ünitesi olmayan" bir cihaz, ısıyı dışarı atma işini başka bir biçimde yapıyor demek. Bu işi hiç yapmayan bir cihaz zaten soğutamıyor.
Piyasada bu isimle satılan ürünler üç ayrı sınıfa ayrılıyor ve karıştırılıyorlar.
Birinci sınıf: monoblok duvar tipi
Gerçek anlamda "dış ünitesiz" olan ürünler bunlar ve ciddi bir teknoloji.
Cihazın tamamı duvarın iç yüzeyinde duruyor. Duvara açılan iki delik ile dış havayla temas kuruluyor: biri hava alıyor, diğeri sıcak havayı dışarı atıyor.
Yani dış ünite yok ama cephe delinmiş oluyor. Görsel olarak dışarıda yalnız iki ızgara görünüyor.
Bu cihazlar çalışıyor ve gerçek bir soğutma veriyor. Sınırları var: kapasiteleri genellikle küçük hacimler için, verim değerleri split cihazların altında kalıyor ve kompresör odanın içinde olduğu için ses seviyesi daha yüksek.
Ayrıca deliklerin açılabilmesi için duvarın uygun olması gerekiyor; taşıyıcı duvarda bu delikler açılamıyor ve dış duvar kalınlığı da bir sınır.
İkinci sınıf: portatif cihazlar
İlanlarda sıkça aynı başlık altında sunuluyorlar ama farklı bir ürün. Portatif cihazda da dış ünite yok; sıcak hava esnek bir hortumla pencereden dışarı atılıyor.
Yani cephe delinmiyor ama pencerenin bir bölümü sürekli açık kalıyor. Görsel olarak dış ünite yok, işlevsel olarak ise hortum var.
Bu cihazların en yaygın tipi tek hortumlu olanlar ve orada ayrı bir sorun devrede: soğutma için kullanılan hava odadan alınıyor, dışarı atılıyor ve yerine kapı-pencere aralıklarından sıcak hava giriyor. Net soğutma etiket değerinin altında kalıyor.
Portatif bir cihaz, monoblok duvar tipiyle aynı şey değil; karşılaştırma yaparken bu ayrım yapılıyor.
Üçüncü sınıf: soğutma yapmayan cihazlar
Burada dikkat edilmesi gereken bir grup var.
Buharlaştırmalı soğutucular. Su buharlaştırarak havayı serinletiyorlar. Kompresör ve soğutucu akışkan yok; dış üniteye de ihtiyaç duymuyorlar.
Çalışma prensipleri farklı: havayı soğutuyorlar ama nem ekliyorlar. Kuru iklimlerde işe yarıyorlar; nemin zaten yüksek olduğu kıyı bölgelerinde etkileri çok sınırlı kalıyor ve ortamı daha bunaltıcı hale getirebiliyorlar.
Ege kıyı hattı tam da bu sebeple bu ürünler için uygun bir bölge değil.
Vantilatör ve hava temizleyiciler. Bazı ilanlarda "soğutucu" olarak anılıyorlar. Hava hareketi hissedilen sıcaklığı düşürüyor ama ortamın sıcaklığını değiştirmiyorlar.
Ayrım için basit bir ölçüt var: cihaz soğutucu akışkan içeriyor mu ve etiketinde soğutma kapasitesi yazıyor mu. Yazmıyorsa o cihaz iklimlendirme yapmıyor.
Neden dış ünite kullanılıyor
Sorunun tersini sormak da öğretici: madem monoblok cihazlar mümkün, neden split yaygın.
Yüzey alanı. Isıyı dışarı atmak için geniş bir eşanjör yüzeyi gerekiyor. Dış ünite bu yüzeyi barındıracak hacme sahip; duvara sığdırılan bir cihazda bu alan sınırlı.
Hava debisi. Aynı iş için büyük hacimde hava geçirilmesi gerekiyor. Dış ünitenin fanı bunu rahatça yapıyor.
Ses. Kompresör ve fan dışarıda olduğu için odada duyulan ses düşük kalıyor.
Kapasite. Bu üçü birleşince split cihazlar çok daha yüksek kapasitelere çıkabiliyor.
Yani dış ünite bir tercih değil, verim ve kapasite için gereken bir çözüm. Onsuz yapılan tasarımlar bu kalemlerden ödün veriyor.
Hangi durumda anlamlı
Monoblok duvar tipi cihazlar belirli koşullarda gerçekten doğru seçim oluyor.
Cephe kullanımı yasak ya da izne bağlıysa. Tarihi yapılar, koruma altındaki cepheler ve dış ünite montajına izin vermeyen yönetimler.
Dış ünite koyacak yer yoksa. Balkonsuz, bitişik nizam ve cepheye erişimi olmayan konumlar.
Küçük bir hacim soğutulacaksa. Tek bir oda, çalışma alanı ya da küçük bir dükkân.
Kalıcı bir çözüm isteniyorsa. Portatif cihazın aksine sabit monte ediliyor, pencere sürekli açık kalmıyor ve tahliye sorunu bulunmuyor.
Bu koşullardan biri varsa monoblok cihaz makul bir tercih. Aksi halde aynı bütçeyle alınacak bir split cihaz hem daha verimli hem daha sessiz oluyor.
Satın almadan önce
Bu ürünlerde kontrol edilecekler split cihazlardan farklı.
Duvar kalınlığı ve yapısı. Delikler açılabiliyor mu, duvar taşıyıcı mı. Üretici belgesinde uygun kalınlık aralığı yazıyor.
Delik konumu. İki delik arasındaki mesafe ve zeminden yükseklik tanımlı; dışarıda ızgaraların görüneceği konum da düşünülüyor.
Kapasite ve verim. Etiketten okunuyor; split cihazlarla karşılaştırıldığında farkın ne olduğu görülüyor.
Ses değeri. Kompresör odanın içinde; yatak odası kullanımı için belirleyici.
Yoğuşma suyu. Nasıl tahliye ediliyor — dışarı mı veriliyor, hazneli mi.
Servis erişimi. Bu cihazlar daha az yaygın; bölgede servis ve parça bulunabilirliği sorulmaya değer.
Apartmanlarda izin meselesi
Bu ürünlere yönelmenin en sık sebebi cephe izni; o yüzden konuya kısaca değinmek gerekiyor.
Bina cephesi ortak alan sayılıyor ve çoğu yapıda dış ünite konumu yönetim kararına bağlı olabiliyor. Bazı sitelerde önceden belirlenmiş bir düzen bulunuyor.
Uygulamada çıkmaz görünen durumların bir bölümü aslında çözülebiliyor: belirlenmiş bir konuma monte etmek, balkon içine almak ya da yönetimin uygun gördüğü bir düzene uymak. Bu yüzden monoblok bir cihaza karar vermeden önce cephe seçeneklerinin gerçekten tükenmiş olduğundan emin olmak gerekiyor; split bir cihaz hem daha verimli hem daha sessiz kalıyor.
İzin alınmadan yapılan montajlar ise sonradan sökülmek zorunda kalabiliyor; bu, iki kez ödenen bir maliyet.
Sık karşılaşılan üç yanlış anlama
"Dış ünitesiz olduğu için montaj gerekmiyor." Monoblok cihazlarda duvara iki delik açılıyor ve cihaz sabit monte ediliyor. Montaj var, yalnız dış ünite yok.
"Aynı kapasitede split kadar soğutur." Eşanjör yüzeyi ve hava debisi sınırlı olduğu için verim değerleri split cihazların altında kalıyor. Etiketten karşılaştırılabilen bir fark.
"Kompresör olmadan da soğutma olur." Buharlaştırmalı cihazlar havayı serinletiyor ama nem ekliyor; nemin yüksek olduğu kıyı bölgelerinde etkisi çok sınırlı. Etikette soğutma kapasitesi yazmayan bir cihaz iklimlendirme yapmıyor.
Aliağa ve çevresinde
Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de klima seçimi, montaj ve bakım için ADEK Klima'ya ulaşabilirsiniz. Dış ünite konumunun gerçekten mümkün olup olmadığını keşifte değerlendiriyoruz; çoğu durumda çözülebilen bir kısıt oluyor.