Bosch klima soğutmuyor
Bu cihazlarda çoğu zaman bir bakım kaydı var; teşhis tek ölçümden değil, iki ölçümün farkından çıkıyor.

Bosch klimalarda soğutmama çağrısı geldiğinde işi hızlandıran şey, cihazın çoğu zaman bir bakım geçmişine sahip olması. Bu markanın cihazları kombi ve ısıtma sistemleriyle birlikte, bakım sözleşmesi kapsamında kurulmuş oluyor ve elde bir kayıt bulunuyor.
Önce kaydın teşhiste ne işe yaradığını, üç yaygın sebebi ve ölçüm sırasını netleştirmek gerekiyor.
Geçmiş kayıt neyi değiştiriyor
Kaydı olmayan bir cihazda ölçüm tek başına duruyor: değerler normal aralıkta mı, değil mi. Kaydı olan cihazda ikinci bir soru sorulabiliyor: geçen yıla göre ne değişti?
Aşırı ısınma değeri bir yıl önce belirli bir noktadaydı, bugün yükselmişse gaz azalıyor demek — henüz alarm sınırına gelmemiş olsa bile. Çekilen akım artmışsa kompresör zorlanmaya başlamış oluyor.
Bu, arızayı ortaya çıkmadan görmenin tek pratik yolu. Bakım sözleşmesinin asıl değeri de burada; yapılan iş değil, biriken kayıt.
Kaydı olmayan adreslerde ilk ziyaret bir taban ölçüm olarak yapılıyor ve sonraki karşılaştırmalar oradan başlıyor.

Üç ayrı tablo
Cihaz on beş dakika çalıştırılıyor, sonra emiş ızgarasından giren hava ile üfleme ağzından çıkan hava karşılaştırılıyor. Fark yoksa cihaz hiç soğutmuyor demek; dış ünite tarafına ya da soğutucu devresine geçiliyor. Fark var ama oda inmiyorsa yetersiz soğutma söz konusu; hava tarafı, gaz miktarı ve kapasite değerlendiriliyor.
Başta soğutup sonra duruyorsa bir koruma devrede ve altında bir sınır aşılıyor: basınç, akım ya da sıcaklık. Bu ayrım çağrıda söylendiğinde ekibin ne getireceğini belirliyor.
Çağrıların toplandığı üç başlık
Sahada çağrıların büyük bölümü şu üçünde toplanıyor.
Birincisi hava tarafı. İç ünite filtresi, iç ünite eşanjörü ve dış ünite kanatçıkları birikimli olarak kirleniyor; geçiş azaldığında ısı taşınamıyor.
İkincisi gaz kaybı. Devre kapalı olduğu için gaz azaldıysa bir noktadan sızıyor demek. Bağlantı üzerindeki yağ izi en güvenilir işaret.
Üçüncüsü elektriksel zorlanma. Zayıflamış bir kondansatör, ısınan bir bağlantı ya da gerilim dalgalanması cihazı düşük kapasitede tutuyor.

Ölçümün sırası neden böyle
Sıra, sebeplerin sıklığına ve maliyetine göre kuruluyor; tersinden başlandığında hem süre hem masraf büyüyor.
Önce hava tarafı: iç ünite giriş ve çıkış havası arasındaki fark ile üfleme debisi alınıyor. Bu adım hem en ucuz hem en sık sonuç veren.
Ölçümden önce hava tarafının temiz olması gerekiyor; kirli bir eşanjörde alınan basınç değerleri, gaz miktarı doğru olsa bile bozuk çıkıyor ve olmayan bir kaçak aranıyor. Sonra soğutucu devresi: emme ve basma basınçları ölçülüyor, aşırı ısınma ve aşırı soğuma hesaplanıyor.
Üçüncü adımda elektrik tarafı geliyor; çekilen akım etiket değeriyle, varsa geçen yılın kaydıyla karşılaştırılıyor.
Sistemle birlikte kurulmuş cihazlar
Bu markanın cihazları çoğu zaman tek başına değil, bir tesisatın parçası olarak kuruluyor.
Bunun ilk sonucu elektrik tarafında: klima kendi sigortasından değil, ortak bir panodan besleniyor olabiliyor. Pano etiketlemesi eksikse hangi sigortanın cihaza ait olduğu belli olmuyor.
İkinci sonuç yerleşimde. Dış ünite, ısıtma sisteminin ekipmanıyla aynı alanı paylaşabiliyor ve hava dolaşımı için gereken boşluk daralıyor.
Bu tabloda cihaz serin günlerde sorunsuz, sıcak günlerde çalışıp duruyor; ölçümde basma basıncı yüksek çıkıyor. Çözüm parça değişimi değil, çevrenin açılması ya da ünitenin taşınması oluyor.
Gaz eklemeden önce
Soğutmama çağrılarında en sık yapılan hata, ölçüm tamamlanmadan gaz eklenmesi.
Sistem kapalı bir devre; gaz tüketilmiyor. Azaldıysa bir noktadan sızıyor ve o nokta bulunmadan yapılan her ekleme geçici kalıyor.
Kaçak en çok havşa bağlantılarında, servis vanalarında ve eşanjör kanatçık aralarında bulunuyor. Kaydı olan cihazlarda ayrıca bir avantaj var: geçen yılın aşırı ısınma değeriyle karşılaştırma, kaçağın ne hızda ilerlediğini gösteriyor ve müdahalenin aciliyetini belirliyor. Atmosfere salınan akışkan ayrıca mevzuat sorunu; geri kazanım zorunlu.
Eskiden yapabiliyor muydu
Bazı çağrılarda ölçüm normal çıkıyor ve şikâyet yine de gerçek oluyor.
Ayrım tek soruyla yapılıyor: cihaz daha önce bu odayı soğutabiliyor muydu?
Eskiden soğutuyorken artık soğutmuyorsa bir performans kaybı var ve üç başlık araştırılıyor. İlk günden beri yetersizse tablo kapasite sorunu; hacim, cephe yönü, cam alanı, kat konumu ve yalıtım durumu birlikte hesaplanıyor.
Yalıtımsız çatı katı, geniş camlı güney cephesi ve mutfağa açılan salon hesabı en çok değiştiren üç durum. Bu tabloda gaz eklemek sonucu değiştirmiyor.
Bakım aralığı ve kayıt
Üç sebepten biri doğrudan bakım aralığına bağlı olduğu için bu başlık ayrıca konuşuluyor. Konutlarda yılda bir kez, sezon başlamadan yapılan bir bakım çoğu cihaz için yeterli oluyor; yoğun kullanılan ticari mekânlarda periyot kısalıyor. Deniz kıyısına yakın adreslerde dış ünite kanatçıkları ayrıca izleniyor.
Her bakımda basınçlar, aşırı ısınma ve aşırı soğuma değerleri ile çekilen akım kaydediliyor. Bildirim veren modellerde bildirim sıfırlanmadan önce not ediliyor; karşılığına Bosch klima arıza kodları sayfasından bakılabiliyor.
Buz göründüğünde
Soğutmama şikâyetiyle birlikte en sık gelen gözlem, bakır bağlantıda ya da iç ünitede görülen buz.
Buz bir arıza değil, eşanjör yüzeyinin gereğinden fazla soğuduğunun işareti. Sebeplerin başında yetersiz gaz geliyor; ikinci sebep hava debisinin düşmesi.
Buzlanmış cihaz çalıştırılmaya devam edilmiyor.
Eriyen buz tahliye tavasını aşıp taşabiliyor ve emme tarafına sıvı dönüşü kompresörü zorluyor. Sıra şu: cihaz durduruluyor, yalnız fan modunda buz eritiliyor, filtre kontrol ediliyor, sonuç alınmazsa ölçüme geçiliyor.
Yaptığımız işler
Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de Bosch klima bakımı, gaz kaçağı tespiti ve arıza onarımı yapıyoruz. Ölçüm değerleri forma işleniyor.