Alarko Carrier klima soğutmuyor

Alarko Carrier klima soğutmuyor çağrılarında bakım aralığını takvimle hesaplamak çoğu zaman yanlış sonuç veriyor. Belirleyici olan cihazın kaç aydır kurulu olduğu değil, kaç saat çalıştığı. Bu markanın cihazları dükkân, ofis ve atölye gibi yoğun kullanılan yerlerde sık karşımıza çıkıyor.

Çalışma saatinin bakım aralığını nasıl belirlediğini, kayıt tutmanın ne kazandırdığını ve ölçüm sırasını sırayla ele alıyoruz.

Aynı yaş, farklı yorgunluk

İki cihaz aynı yıl kurulmuş olabiliyor ve ikisi arasında belirgin bir fark bulunabiliyor.

Konutta bir klima yaz boyunca günde birkaç saat çalışıyor. Bir dükkânda ise sabah açılışta çalıştırılıp akşam kapanışta durduruluyor; günde on saati aşan bir çalışma söz konusu oluyor.

Yılda bu fark katlanarak büyüyor. Filtre kirlenmesi, eşanjör tıkanması ve yatak aşınması çalışma saatiyle ilerliyor, takvimle değil.

Bu yüzden "geçen yıl bakım yaptırdım" cümlesi tek başına bir şey söylemiyor. Cihaz o bakımdan bu yana bin saat de çalışmış olabiliyor, üç bin saat de.

Çalışma saatini kaydetmek

Kayıt için özel bir cihaz gerekmiyor; işletmenin kendi çalışma saatleri yeterli oluyor.

Cihazın hangi saatte açılıp hangi saatte kapatıldığı ve haftada kaç gün çalıştığı yazılıyor. Yaz aylarında bu süre uzuyor, kış aylarında ısıtma kullanılıyorsa toplam yine yükseliyor.

Aylık toplam saat çıkarıldığında bakım aralığı takvimden çıkıp gerçek yüke bağlanıyor.

Yoğun kullanılan bir cihazda yılda bir bakım yetmiyor; sezon ortasında ikinci bir temizlik gerekiyor. Az kullanılan bir cihazda ise her yıl bakım yapmak yerine ölçümle karar vermek daha doğru oluyor.

Kirlenmenin hızını belirleyen ortam

Çalışma saati tek başına yeterli olmuyor; ortamın kendisi de hesaba giriyor.

Kapısı sık açılan bir dükkânda dışarıdan giren toz doğrudan filtreye ulaşıyor ve kirlenme hızlanıyor. Yol kenarındaki işletmelerde egzoz kaynaklı yağlı bir tabaka oluşuyor; bu tabaka kuru tozdan daha zor temizleniyor.

Kıyı hattında havadaki tuz dış ünitenin kanatçık yüzeyine yerleşiyor ve korozyonu başlatıyor. Aliağa ve Dikili çevresinde bu etki iç kesimlere göre belirgin biçimde daha hızlı ilerliyor.

Bu üç ortam için bakım aralığı, aynı çalışma saatine sahip bir konut cihazından kısa tutuluyor.

Ölçüm sırası

Ölçüm, sebeplerin sıklığına ve maliyetine göre sıralanıyor; tersinden başlandığında hem süre hem masraf büyüyor.

Önce hava tarafı geliyor. İç ünite filtresi ve eşanjörü ile dış ünite kanatçıkları kontrol edilip temizleniyor, sonra giriş ve çıkış havası arasındaki fark ölçülüyor.

Kirli bir eşanjörde alınan basınç değerleri, gaz miktarı doğru olsa bile bozuk çıkıyor ve olmayan bir kaçak aranıyor.

İkinci adımda soğutucu devresi ölçülüyor; aşırı ısınma ve aşırı soğuma hesaplanıyor. Üçüncü adımda elektrik tarafı geliyor ve çekilen akım etiket değeriyle karşılaştırılıyor.

Yorgunluk nerede görünüyor

Çok çalışan bir cihazda kayıplar belirli yerlerde toplanıyor.

Fan yatakları ağırlaşıyor; motor aynı devri tutmak için daha fazla akım çekiyor ve üfleme debisi düşüyor. Bu, ölçümde en erken görünen kalem oluyor.

Kalkış kondansatörü değerini yitiriyor; kompresör kalkıyor ama tam kapasiteye ulaşamıyor ve şikâyet "soğutuyor ama yetmiyor" biçiminde geliyor.

Klemens bağlantıları ısınma ve soğuma döngüsüyle gevşiyor; temas direnci arttıkça o noktada ısınma başlıyor.

Bu üç kalem her bakımda ölçülüp kaydedildiğinde, arıza çıkmadan önce görülebiliyor.

Kayıtla verilen karar

Birkaç yılın ölçüm değerleri yan yana konduğunda karar tahminle değil eğilimle veriliyor.

Çekilen akımın yıllar içindeki artışı cihazın zorlandığını gösteriyor; artış hızlanmışsa bir kalem yaklaşıyor demek. Üfleme debisindeki düşüş fan tarafını, aşırı ısınmadaki kayma gaz tarafını işaret ediyor.

İşletmede birden çok cihaz varsa hangisinin geri kaldığı ancak cihaz bazında ölçümle görülüyor; toplu bir gözlem yanıltıyor.

Kaydı olmayan adreslerde ilk ziyaret bir taban ölçüm olarak yapılıyor ve karşılaştırma oradan başlıyor.

Gaz eklemeden önce

Soğutmama çağrılarında en sık yapılan hata, ölçüm tamamlanmadan gaz eklenmesi.

Sistem kapalı bir devre ve gaz tüketilmiyor; azaldıysa bir noktadan sızıyor demek. Kaçak bulunmadan yapılan her ekleme geçici kalıyor.

Kaçak en çok havşa bağlantılarında, servis vanalarında ve eşanjör kanatçık aralarında bulunuyor; bağlantı üzerindeki yağ izi en güvenilir işaret.

Fazla şarj da ayrı bir sorun üretiyor; cihaz yüksek basınçta kalıyor ve koruma devreye giriyor. Atmosfere salınan akışkan ayrıca mevzuat sorunu, geri kazanım zorunlu.

Kapasite mi yorgunluk mu

Bazı çağrılarda ölçüm makul çıkıyor ve şikâyet yine de gerçek oluyor. Ayrım tek soruyla yapılıyor: cihaz daha önce bu mekânı soğutabiliyor muydu?

Eskiden soğutuyorken artık soğutmuyorsa performans kaybı var ve yukarıdaki kalemler araştırılıyor.

İlk günden beri yetersizse tablo kapasite sorunu. İşletmelerde bu hesap konuttan farklı yürüyor; insan yoğunluğu, aydınlatma, vitrin ve mutfak yükü ile kapının açılma sıklığı ayrı ayrı hesaba giriyor.

Bu tabloda gaz eklemek ya da parça değiştirmek sonucu değiştirmiyor.

Bakımın işletmeye maliyeti

Yoğun kullanılan bir cihazda bakım bir masraf kalemi değil, duruşu önleyen bir işlem oluyor.

Sezon ortasında duran bir cihaz, yalnız onarım süresi kadar değil, o gün mekânın çalışamadığı süre kadar da maliyet üretiyor.

Temizlenmiş bir cihaz aynı işi daha az akım çekerek yapıyor; bu fark yoğun kullanımda aylık faturada görünür oluyor.

Bakım tarihleri işletmenin sakin dönemine alındığında hem randevu bulmak kolaylaşıyor hem de cihaz sezona hazır giriyor.

Gösterge ne veriyor

Bildirim veren modellerde ekrandaki uyarı sıfırlanmadan önce not ediliyor; silinen bildirim sonradan okunamıyor.

Karşılığına Alarko Carrier klima arıza kodları sayfasından bakılabiliyor.

Bildirim arızanın yerini değil, kartın hangi sınırı aştığını söylüyor. Aynı bildirim yoğun çalışan bir cihazda kirlenmeye, az çalışan bir cihazda başka bir sebebe işaret edebiliyor.

Yaptığımız işler

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de Alarko Carrier klima bakımı, gaz kaçağı tespiti ve arıza onarımı yapıyoruz. Ölçüm değerleri dosyaya ekleniyor.