Airfel klima soğutmuyor
Toplu montaj yapılan binalarda komşu daire bir teşhis aracı: aynı hata tüm dairelerde tekrarlıyor.

Airfel klima soğutmuyor çağrılarında elimizde çoğu zaman alışılmadık bir teşhis aracı bulunuyor: komşu daire. Bu markanın cihazları yeni yapılan konutlarda toplu olarak kuruluyor; aynı binada aynı ekip, aynı gün, aynı yöntemle onlarca cihaz monte ediyor.
Toplu montajın ne anlattığını, karşılaştırmanın nasıl yapıldığını ve ölçüm sırasını birlikte okuyoruz.
Aynı binada aynı hata
Toplu montajın teşhise faydası, hatanın da toplu olmasından geliyor. Bir kurulum yöntemi yanlışsa o binadaki cihazların tamamında aynı yanlış bulunuyor.
Vakum süresi kısa tutulduysa bütün dairelerde devrede nem kalıyor. Hat uzunluğu sınırı aşan katlarda ilave şarj hesaplanmadıysa üst katlar baştan eksik gazla çalışıyor.
Havşalar aceleyle açıldıysa yavaş kaçaklar birkaç yıl içinde birbirine yakın zamanlarda ortaya çıkıyor.
Bu yüzden çağrıda ilk sorduğumuz şeylerden biri komşuların durumu oluyor; aynı binada benzer şikâyet varsa arama kurulum yöntemine, yoksa tek cihaza yöneliyor.

Karşılaştırma nasıl yapılıyor
Karşılaştırma sohbetle değil, aynı ölçümün iki dairede tekrarlanmasıyla yapılıyor. Şikâyeti olan dairede ölçüm alınıyor, sonra aynı kattaki ya da aynı cephedeki başka bir dairede aynı ölçüm tekrarlanıyor.
İki daire arasında belirgin fark yoksa ve ikisi de düşük değer veriyorsa tablo kurulum kaynaklı; tek bir cihazı onarmak sonucu değiştirmiyor.
Fark varsa şikâyeti olan cihazda kendine ait bir kusur bulunuyor ve arama orada sürüyor.
Yönetim ya da apartman görevlisi üzerinden bu erişim çoğu zaman sağlanabiliyor; sağlanamadığında karşılaştırma aynı dairedeki ikinci cihazla yapılıyor.
Yeni binada beklenen değerler
Yeni bir yapıda cihazın ilk sezonunda ölçülen değerler, sonraki yıllar için karşılaştırma noktası oluyor. Bu değerler alınmadıysa geriye dönük bir kayıp olup olmadığı da söylenemiyor.
İlk ziyarette bu yüzden bir taban ölçüm yapılıyor: iç ünite giriş ve çıkış havası arasındaki fark, emme ve basma basınçları, aşırı ısınma ve çekilen akım.
Yanına dış hava sıcaklığı ve odanın kullanım biçimi yazılıyor.
Bir sonraki çağrıda bu tablo açılıyor ve şikâyetin gerçek bir gerilemeye mi yoksa baştan var olan bir yetersizliğe mi bağlı olduğu tek bakışta görülüyor.

Kapasite mi kurulum mu
Yeni yapılarda karşılaştığımız iki tablo birbirine karışıyor ve ayrımı tek soru yapıyor: cihaz daha önce bu odayı soğutabiliyor muydu?
Eskiden soğutuyorken artık soğutmuyorsa bir performans kaybı var; hava tarafı, gaz miktarı ve elektrik tarafı sırayla değerlendiriliyor.
İlk günden beri yetersizse tablo kapasite sorunu. Yeni konutlarda cihaz seçimi çoğu zaman daire tipine göre toplu yapılıyor; oysa aynı metrekaredeki iki daire farklı cepheye bakıyor, farklı kat seviyesinde bulunuyor ve farklı cam alanına sahip oluyor.
Güney ve batı cepheli daireler ile çatı katları aynı cihazla belirgin biçimde farklı sonuç veriyor. Bu tabloda gaz eklemek sonucu değiştirmiyor.
Ölçüm sırası
Ölçüm, sebeplerin sıklığına ve maliyetine göre sıralanıyor; tersinden başlandığında hem süre hem masraf büyüyor.
Önce hava tarafı geliyor. İç ünite filtresi ve eşanjörü ile dış ünite kanatçıkları kontrol edilip temizleniyor, sonra giriş ve çıkış havası arasındaki fark ölçülüyor. Kirli bir eşanjörde alınan basınç değerleri gaz miktarı doğru olsa bile bozuk çıkıyor.
İkinci adımda soğutucu devresi ölçülüyor ve aşırı ısınma ile aşırı soğuma hesaplanıyor.
Üçüncü adımda elektrik tarafı geliyor; çekilen akım etiket değeriyle karşılaştırılıyor ve kalkış kondansatörü değerlendiriliyor.
Gaz eklemeden önce
Soğutmama çağrılarında en sık yapılan hata, ölçüm tamamlanmadan gaz eklenmesi. Sistem kapalı bir devre ve gaz tüketilmiyor; azaldıysa bir noktadan sızıyor demek.
Kaçak bulunmadan yapılan her ekleme geçici kalıyor ve şikâyet birkaç ay sonra geri geliyor.
Yeni yapılarda kaçak en çok havşa bağlantılarında bulunuyor; toplu montajda bu bağlantılar hızlı çalışıldığı için ilk şüpheli oluyor. Bağlantı üzerindeki yağ izi en güvenilir işaret.
Fazla şarj da ayrı bir sorun üretiyor; cihaz yüksek basınçta kalıyor ve koruma devreye giriyor. Atmosfere salınan akışkan ayrıca mevzuat sorunu, geri kazanım zorunlu.
Buzlanma görülüyorsa
Soğutmama şikâyetiyle birlikte en sık gelen gözlem, bakır bağlantıda ya da iç ünitede görülen buz.
Buz bir arıza değil, eşanjör yüzeyinin gereğinden fazla soğuduğunun işareti. Sebeplerin başında yetersiz gaz, ikinci sırada hava debisinin düşmesi geliyor.
Buzlanmış cihaz çalıştırılmaya devam edilmiyor; eriyen buz tahliye tavasını aşıp taşıyor ve emme tarafına sıvı dönüşü kompresörü zorluyor.
Sıra şu: cihaz durduruluyor, yalnız fan modunda buz eritiliyor, filtre kontrol ediliyor, sonuç alınmazsa ölçüme geçiliyor.
Ortak dış ünite alanı
Yeni yapılarda dış üniteler çoğu zaman ortak bir alana, cepheye ya da bir bacaya toplu olarak yerleştiriliyor. Bu düzen görünüşü düzeltiyor ama bir sorun üretiyor.
Cihazlar birbirine yakın durduğunda birinin attığı sıcak hava diğerinin emişine giriyor; alt sıradaki üniteler üsttekilerin ısıttığı havayı çekiyor.
Sonuç, o cihazların daha yüksek basınçta çalışması ve sıcak günlerde kapasitesinin düşmesi oluyor.
Bu tabloda tek bir cihaza yapılan işlem sonucu değiştirmiyor; hava geçişini açacak bir düzenleme gerekiyor ve karar bina yönetimine ait oluyor.
Ortak alanda bakım sırası
Dış üniteleri ortak bir alanda toplanan binalarda bakım tek tek yapıldığında sonuç kısmi kalıyor.
Bir cihazın kanatçıkları yıkanırken yanındakinin yüzeyi kapalı kalıyorsa, temizlenen cihaz yine sıcak hava emmeye devam ediyor. Bu alanlarda bakımın aynı dönemde ve toplu yapılması gözle görülür bir fark üretiyor.
Yıkama sırasında alt sıradaki ünitelerin üzerine akan suyun tahliyesi de düşünülüyor; birikip duran su korozyonu hızlandırıyor.
Toplu bakım aynı zamanda karşılaştırma imkânı veriyor: aynı gün ölçülen değerler arasında belirgin biçimde geride kalan cihaz varsa kendi kusuru bulunuyor demek.
Uyarı kaydı neden tutuluyor
Bildirim veren modellerde ekrandaki uyarı sıfırlanmadan önce not ediliyor; silinen bildirim sonradan okunamıyor.
Karşılığına Airfel klima arıza kodları sayfasından bakılabiliyor. Bildirim arızanın yerini değil, kartın hangi sınırı aştığını söylüyor.
Aynı binada birden çok dairede aynı bildirim görülüyorsa bu, tek başına kurulum yöntemine işaret eden bir bulgu oluyor.
Montaj belgesi varsa dosya numarası da isteniyor; hat uzunluğu ve ilave şarj kaydı orada duruyor.
Yaptığımız işler
Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de Airfel klima bakımı, gaz kaçağı tespiti ve arıza onarımı yapıyoruz. Ölçüm değerleri servis formunda duruyor.