1 derece düşürmek faturayı ne kadar artırır?

1 derece düşürmek faturayı ne kadar artırır sorusunun dolaşımda tek bir cevabı var: belirli bir yüzde. Oysa bu sayı bir tahmin ve her evde farklı çıkıyor.

İlişki nereden geliyor, neye bağlı değişiyor ve kendi evinizde nasıl ölçülüyor?

İlişki nereden geliyor

Klimanın harcadığı elektrik, odadan çekmesi gereken ısı miktarına bağlı. O ısı miktarı da iç ile dış arasındaki sıcaklık farkından geliyor.

Fark büyüdükçe odaya dışarıdan sızan ısı artıyor: duvarlardan, camdan, kapı aralıklarından. Cihaz bu ek ısıyı da atmak zorunda kalıyor.

Ayarı bir derece düşürmek, bu farkı bir derece büyütmek demek. Yani cihazın işi orantılı olarak artıyor.

Asıl ayrım şu: artış, ayar değerine göre değil farka göre hesaplanıyor. Dışarısı 30, içerisi 26 iken fark 4 derece. Ayarı 25'e çekmek farkı 5'e çıkarıyor — yani yükü dörtte bir oranında artırıyor.

Aynı değişiklik dışarısı 40 dereceyken yapıldığında fark 14'ten 15'e çıkıyor; artış çok daha küçük bir oran.

Neden tek bir yüzde verilemiyor

Yukarıdaki hesap neden sabit bir sayı olmadığını gösteriyor.

Aynı bir derecelik değişiklik, ılıman bir günde büyük, çok sıcak bir günde küçük bir oransal artış üretiyor. Dolayısıyla "bir derece yüzde şu kadar" ifadesi ancak belirli bir dış hava sıcaklığı için doğru olabiliyor.

İkinci değişken evin kendisi. İyi yalıtılmış bir dairede dışarıdan sızan ısı düşük; ayar değişikliğinin etkisi daha küçük kalıyor. Yalıtımsız bir çatı katında aynı değişiklik çok daha fazla yansıyor.

Üçüncüsü cihazın davranışı. İnverter bir cihaz devrini kademesiz ayarlıyor ve yük arttığında devri yükseltiyor. Sabit devirli bir cihaz ise açık kalma süresini uzatıyor. İkisinde de tüketim artıyor ama artış biçimi farklı.

Dördüncüsü cihazın kapasitesi. Odaya sınırda gelen bir cihaz, ayar düşürüldüğünde hedefe hiç ulaşamayıp sürekli çalışmaya başlayabiliyor; o noktada artış orantılı olmaktan çıkıyor.

Hedefe ulaşılamıyorsa hesap bozuluyor

Bu, en çok atlanan durum. Cihaz ayarlanan sıcaklığa ulaşabiliyorsa durup kalkıyor ve tüketim çalışma süresiyle orantılı ilerliyor.

Ayar cihazın kapasitesinin altına indirildiğinde ise farklı bir tabloya giriliyor: cihaz hedefe hiç ulaşamıyor ve durmuyor. Bu noktadan sonra ayarı daha da düşürmek tüketimi artırmıyor — zaten azami seviyede — ama konfor da artmıyor.

Yani ayarı 22'ye çekmekle 18'e çekmek, kapasitesi yetmeyen bir cihazda aynı sonucu veriyor: cihaz sürekli tam güçte çalışıyor.

Bu, "16 dereceye alırsam daha hızlı soğur" yanlışının da açıklaması. Kapasite sabit; ayar yalnız cihazın ne zaman duracağını belirliyor.

Kendi evinizde ölçmek

Genel yüzdeler yerine kendi sayınızı bulmak mümkün ve zor değil.

Bir tüketim ölçer gerekiyor: prize takılan basit bir cihaz ya da uzaktan kontrol uygulamasındaki tüketim takibi.

Yöntem şu: benzer sıcaklıkta iki gün seçiliyor. İlk gün ayar bir değerde tutuluyor, ikinci gün bir derece farklı. Kullanım biçimi, kapı-pencere düzeni ve evdeki kişi sayısı mümkün olduğunca aynı tutuluyor.

İki günün tüketimi karşılaştırıldığında aradaki fark, o ev ve o koşul için gerçek cevap oluyor. Ölçüm ne kadar çok gün tekrarlanırsa sonuç o kadar güvenilir; tek günlük bir karşılaştırma hava koşulundaki küçük farklardan etkileniyor.

Termostat konumu hesabı bozuyor

Ayar tartışmasının gözden kaçan bir ayağı var: cihaz odayı nereden ölçüyor.

Duvar tipi ünitelerde sensör cihazın kendi emiş ağzında bulunuyor ve orası tavana yakın. Sıcak hava yukarıda toplandığı için sensör, oturulan seviyeden daha sıcak okuyabiliyor.

Sonuç şu: kumandada 24 yazarken oturma seviyesinde sıcaklık daha düşük olabiliyor. Bu, ayarın gereğinden fazla düşürülmesine yol açıyor.

Ölçüm bunu ortaya koyuyor: oturma seviyesine konan basit bir termometre ile kumandadaki değer karşılaştırılıyor. Aradaki fark biliniyorsa ayar ona göre kuruluyor.

Kablolu kumandalı sistemlerde sensör kumandanın içinde olabiliyor; o zaman kumandanın konumu belirleyici hale geliyor.

Ayardan daha etkili maddeler

Ayarla oynamak tek yol değil ve çoğu zaman en etkilisi de değil.

Yükü azaltmak. Camdan giren güneş, oda yükünün büyük bir bölümünü oluşturabiliyor. Dışarıdan gölgeleme, içeriden kapatmaktan etkili. Bu, ayarı düşürmeden aynı konforu veriyor.

Soğutulan alanı küçültmek. Kullanılmayan odaların kapısını kapatmak, cihazın işini doğrudan hafifletiyor.

Hava hareketi. Tavan vantilatörü ya da basit bir hava dolaşımı, hissedilen sıcaklığı düşürüyor. Bu sayede ayar bir derece yukarıda tutulabiliyor ve aynı konfor sağlanıyor.

Nem. Nemli bir ortamda aynı sıcaklık daha sıcak hissediliyor. Cihazın uzun süre düşük devirde çalışması nemi alıyor ve konforu ayar değiştirmeden iyileştiriyor.

Dördü de "bir derece" tartışmasının dışında ve etkileri daha büyük.

Isıtmada tablo tersine dönüyor

Aynı mantık ısıtmada da geçerli ama yön değişiyor. Ayarı bir derece yükseltmek, iç ile dış arasındaki farkı bir derece büyütüyor ve cihazın işini artırıyor.

Farklı olan bir şey var: ısıtmada cihazın kapasitesi dış hava sıcaklığına bağlı olarak düşüyor. Yani soğuk bir günde ayarı yükseltmek, cihazın zaten azalmış olan kapasitesini zorlamak anlamına geliyor.

Bu yüzden ısıtmada ayar yükseltmenin etkisi, soğutmada ayar düşürmenin etkisinden daha belirgin olabiliyor.

Isıtmada da aynı çözüm geçerli: yükü azaltmak. Perde kapatmak, kapı aralıklarını kesmek ve kullanılmayan odaları devre dışı bırakmak, ayarı yükseltmeye gerek bırakmıyor.

İşletmelerde bir derece

Konutta küçük görünen bu fark, ticari mekânlarda büyük bir toplama dönüşüyor.

Sebebi ölçek: çok sayıda cihaz, uzun çalışma saati ve yüksek yük. Aynı bir derecelik değişiklik, onlarca ünitede ve günde on iki saatte çarpılıyor.

Bu yüzden işletmelerde ayarın serbest bırakılması ile sabitlenmesi arasındaki fark, tüketimde en büyük tek kalemlerden biri oluyor. Sınır ayarı ya da kilit uygulandığında cihazlar dengeli bir bantta çalışıyor ve gün içindeki uçlara gitme döngüsü kesiliyor.

Pratik sonuç

Bu tartışmadan çıkan üç madde var.

Dolaşımdaki yüzdeler yaklaşık. Yön doğru — ayar düşürmek tüketimi artırıyor — ama miktar eve, havaya ve cihaza göre değişiyor.

Etki ılıman günlerde daha büyük. Serin bir günde ayarı bir derece düşürmek, sıcak bir günde yapılan aynı değişiklikten oransal olarak daha pahalı.

Ayar tek başına bir strateji değil. Yükü azaltan maddeler hem daha etkili hem konfordan ödün gerektirmiyor.

Kendi sayınızı merak ediyorsanız cevap ölçümde; iki gün ve basit bir tüketim ölçer yeterli.

Aliağa ve çevresinde

Aliağa, Yenişakran, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de klima bakımı, ölçüm ve kapasite değerlendirmesi için ADEK Klima'ya ulaşabilirsiniz. Cihaz hedefe ulaşamıyorsa sorun ayarda değil; ölçümle bunu ayırt ediyoruz.